Psychologie
Hoorcollege 1
Leerdoelen
De filosofische en conceptuele achtergronden besproken in het college binnen
de psychologie beschrijven
Het doel in de psychologie is om gedrag te beschrijven, begrijpen, beïnvloeden, voorspellen
en het welzijn van de mens te vergroten. Om deze doelen te bereiken, zijn er door de jaren
heen verschillende stromingen ontstaan:
- Behaviorisme: gedrag ontstaan door invloeden vanuit de omgeving.
- Humanisme: gedrag ontstaan vanuit jezelf, iedereen heeft een eigen wil.
- Cognitieve perspectief: onderzoekt de aard van de geest en hoe mentale processen
gedrag beïnvloeden.
- Psychodynamisch perspectief
Filosofische achtergronden
Er kan op verschillende manieren naar de mens gekeken worden. Daarnaast was er het
zogenaamde lichaam-geest probleem, waarbij er twee verschillende gedachtegangen
ontstonden:
- Het monisme: lichaam en geest zijn een. Dit sluit aan bij de neurowetenschappelijke
inzichten.
- Het dualisme: scheiding van lichamelijke en mentale processen, waarbij de geest
niet onderworpen is aan fysieke wetten die wel het lichaam overheersen.
- De vergelijking tussen psychologie en neurowetenschappen (brein = hardware,
mentale processen = software )verwijst naar het oude filosofische debat over geest
en lichaam.
De wetenschappelijke methodologie van de psychologie vindt zijn basis in empirisme
- Kennis komt voort uit ervaring en observatie, zoals bij het behaviorisme
De humanistische psychologie (groei, vrije wil) sluit aan bij de ideeën van fenomenologen.
Dit contrasteert met behaviorisme, dat vrije wil minder belangrijkrijk vond en richtte op
omgevingsinvloeden.
De Gestalt psychologie wijzen op sociale constructies als bepalend voor menselijke
ervaring.
Conceptuele achtergronden
De vraag ‘is psychologie een wetenschap?’ laat zien dat psychologie balanceert tussen
exacte wetenschap (natuurwetenschappen, meetbare data) en menswetenschap
(interpretatie, subjectieve ervaring). Daarnaast combineert psychologie de
natuurwetenschappen met de geesteswetenschappen.
Daarnaast kunnen de psychoanalyse van Sigmund Freund, het behaviorisme, de cognitieve
psychologie en de humanistische ook gezien worden als conceptuele achtergronden.
- Psychoanalyse: bewust en onbewust als centrale begrippen
- Behaviorisme: gedrag wordt bepaald door conditionering en externe stimuli
- Cognitieve psychologe: mentale processen worden als cruciaal beschouwd
- Humanistische psychologie: gericht op zelfontplooiing, vrije wil en menselijke groei.
Hoorcollege 1
Leerdoelen
De filosofische en conceptuele achtergronden besproken in het college binnen
de psychologie beschrijven
Het doel in de psychologie is om gedrag te beschrijven, begrijpen, beïnvloeden, voorspellen
en het welzijn van de mens te vergroten. Om deze doelen te bereiken, zijn er door de jaren
heen verschillende stromingen ontstaan:
- Behaviorisme: gedrag ontstaan door invloeden vanuit de omgeving.
- Humanisme: gedrag ontstaan vanuit jezelf, iedereen heeft een eigen wil.
- Cognitieve perspectief: onderzoekt de aard van de geest en hoe mentale processen
gedrag beïnvloeden.
- Psychodynamisch perspectief
Filosofische achtergronden
Er kan op verschillende manieren naar de mens gekeken worden. Daarnaast was er het
zogenaamde lichaam-geest probleem, waarbij er twee verschillende gedachtegangen
ontstonden:
- Het monisme: lichaam en geest zijn een. Dit sluit aan bij de neurowetenschappelijke
inzichten.
- Het dualisme: scheiding van lichamelijke en mentale processen, waarbij de geest
niet onderworpen is aan fysieke wetten die wel het lichaam overheersen.
- De vergelijking tussen psychologie en neurowetenschappen (brein = hardware,
mentale processen = software )verwijst naar het oude filosofische debat over geest
en lichaam.
De wetenschappelijke methodologie van de psychologie vindt zijn basis in empirisme
- Kennis komt voort uit ervaring en observatie, zoals bij het behaviorisme
De humanistische psychologie (groei, vrije wil) sluit aan bij de ideeën van fenomenologen.
Dit contrasteert met behaviorisme, dat vrije wil minder belangrijkrijk vond en richtte op
omgevingsinvloeden.
De Gestalt psychologie wijzen op sociale constructies als bepalend voor menselijke
ervaring.
Conceptuele achtergronden
De vraag ‘is psychologie een wetenschap?’ laat zien dat psychologie balanceert tussen
exacte wetenschap (natuurwetenschappen, meetbare data) en menswetenschap
(interpretatie, subjectieve ervaring). Daarnaast combineert psychologie de
natuurwetenschappen met de geesteswetenschappen.
Daarnaast kunnen de psychoanalyse van Sigmund Freund, het behaviorisme, de cognitieve
psychologie en de humanistische ook gezien worden als conceptuele achtergronden.
- Psychoanalyse: bewust en onbewust als centrale begrippen
- Behaviorisme: gedrag wordt bepaald door conditionering en externe stimuli
- Cognitieve psychologe: mentale processen worden als cruciaal beschouwd
- Humanistische psychologie: gericht op zelfontplooiing, vrije wil en menselijke groei.
