Financieringsbeslissingen
Hoofdstuk 1: Intro tot ondernemingsfinanciering & corporate governance
Wat wil het zeggen om financiele manager te zijn? Wat zijn je taken en risico’s
- Ondernemingsvormen: Eenmanszaak vs. Vennootschap
- Rol van financiële managers: Investeringsbeslissing vs. Financieringsbeslissing
- Financiële doelstelling van een onderneming
o Agency problemen: probleem dat ontstaat als het managen van de vennootschap wordt
uitbesteed. Conflicten tussen jij als financiele manager en leider van ondernemer
o Stakeholders (alle belanghebbenden) vs. Aandeelhouders
- Corporate governance
1 Ondernemingsfinanciering
1ste afbakening van domein
Onderscheid eenmanszaak ("zelfstandige") en vennootschaps. Focus op financieringsbeslissingen van
vennootschappen
Eenmanszaak Vennootschap
- Ondernemer: alle opbrengsten en kosten - Aparte rechtspersoon: statuten met
Voordeel: Eenvoudige opstart, minder samenwerkingsregels
adminstratie, minder regels en procedures - Scheiding tussen aandeelhouders en
Nadeel: Onbeperkt aansprakelijk management à Agency prob:
à Voor zeer kleine bedrijven met informere Voordeel: flexibel, continuïteit, beperkte
structuur. aansprakelijkheid (in de meeste gevallen: NV,
BVBA)
Personenbelasting: progressief tarie Nadeel: meer formaliteiten (+ kosten)
België: ca 500 000 Vennootschapsbelasting + belasting op uitkeren
Starters (2015): 50 520 winsten aan aandeelhouders
België: ca. 530 000
Starters (2015): 32 051
2de afbakening van domein
Er zijn verschillende partijen die een rol spelen in financieringsbeslissingen.
- Focus op financieringsbeslissingen genomen door financiële managers.
- Onderscheid standpunt onderneming en kapitaalverschaffers (vb. banken of aandeelhouders).
o Harmonie behouden tussen partijen voor goede keuzes in aanwerven van schuld of EV is wat de
manager heeft als taak.
1
,1.1 Financieel manager
= elke verantwoordelijke voor investerings- en/of financieringsbeslissingen.
Wie is coordinator van het probleem?
- CFO (hoofd): rapporteert à CEO, verantwoordelijk voor
financieel beleid, vertaalslag maken tussen wat
onderneming nodig heeft ter financiering van
investeringen, geldbronnen zoeken om investeringen te
kunnen bekostigen à Alles wat gaat over financiering van
onderneming
- Treasurer: Schatkisbewaarder. Verantwoordelijk voor cash management (hoe liquide middelen optimaal
indelen?), raising capital (kijken naar waar welke fincancieringsbonnen worden toegewezen), banking
relationship (banken eisen veel op in de plaats voor geld: geruststellende informatie).
- Controller: “Boekhouder” preparation of financial statements, accounting, taxes, ook rechtstreeks
rapporteren aan CFO (meer een boekhoudkundige poort)
Vooral focus op treasurer. Gaat op liquiditeitsniveau kijken, hoe kunnen we onderneming efficiënt financieren?
Hoe relaties behouden met schuldeisers (banken). Elke partij die kijkt naar jou als onderneming wordt
geinformeerd door de treasurer.
@ Europa: Aantal financiële beslissingen liggen bij Raad van Bestuur (vb. grote investeringsdossiers) of
Algemene Vergadering (vb. dividenduitkering)
1.2 Investeringsbeslissingen
- Het waarderen van onzekere, toekomstige kasstromen
- Cruciaal voor succes of falen van een bedrijf. Want je kan geen investeerders trekken door aan te tonen
waarin je financiert. Financiële aspect is voor de treasurer, CFO etc.
Aspecten hoe je onderneming zal financieren
- Hoeveel opbrengsten genereert de investering?
- Welke kosten zijn eraan verbonden? Op moment van kosten moet geld klaarstaan.
- Wanneer? (timing = belangrijk)
- Met welk risico? à Risico analyse maken
1.3 Financieringsbeslissingen
1.3.1 Doel
Financiële middelen mobiliseren en beheren om de financiële doelstellingen van de onderneming te bereiken
- LT-financieringsbeslissingen
o Kapitaalstructuur
o EV: autofinanciering & extern eigen vermogen
o LT-schulden
- KT-financieringsbeslissingen
o Kasplanning (cash management): hoe liquide middelen optimaliseren om dagelijkse taken te
financieren
o Lenen en beleggen op KT
2
,- Risicobeheer
1.3.2 Financeel manager: rol
- Investerings- en financieringsbeslissingen:
o Investeringsbeslissingen: onzekerheid inzake timing & omvang van opbrengsten
o Financieringsbeslissingen: kapitaalstructuur (LT financiering) & KT financiering
- Technieken om onzekerheid te beperken (risicobeheer)
- Hoe bekijken in het heden? Hoe beheren? Hoe kasstromen die nu uitgaan genereren of investeren
Hoe kan je rol van financieel manager analyseren?
1. Kapitaal aantrekken
(financieringsbeslissingen)
2. Stuurt investeringen verder in de
onderneming. Investeringsbeslissingen
3. Dit resulteert in real assets en komen
terug. Deze kunnen teruggekoppeld worden. = geldmiddelen van de activiteiten.
4. Geldmiddelen uitdelen
A. Herinvesteren in een bedrijf, bv nieuwe projecten.
B. Uitkeren als dividenden.
Rechts is kapitaalbasis, geld dat je kan gebruiken.
1.3.3 Waardecreatie van financieringsbeslissingen
↔ Investeringsbeslissingen: gaat over bv zoeken naar een project. Je kan hierdoor waarde creeëren,
- Gemakkelijker omkeerbaar
- Minder snel financieel voordeel uit te halen omwille van
o Marktefficiëntie
o Concurrentie in financiële markt: je gaat nooit iets vinden dat veel beter is dan wat je concurrent
zal vinden. Maar als je het niet goed doet dan vind je wel iets dat veel slechter is dan uw concurrent.
1.3.4 Financiële doelstelling van de onderneming
- Winstmaximalisatie? Ja, maar zo veel facetten dat het moeilijk wordt om te bepalen. Ruim en vaag begrip.
Hoe wordt het berekend?
- Omzetmaximalisatie? Ja maar ook weer beperkt, hangt af van hoe je het gaat berekenen. Heeft impact op
winstgevendheid.
Uiteindelijk overstappen naar overkoepelende maatstaf?
Martkwaarde van de onderneming
Maximalisatie = einddoel van treasurer of CFO.
Focus = marktwaarde onderneming (prijs * aandelen)
- Actuele waarde huidige aandeelkapitaal, hoe de markt onze winstegvendheid van het bedrijf zal evalueren
en markt zal toekomstige kasstromen actualiseren naar nu.
- In de marktwaarde zitten alle verwachte toekomstige winsten van de ondernemingen.
3
, 1.3.4.1 Maximalisatie marktwaarde van de onderneming, maar niet koste wat het kost
Het lijkt alsof we het kosten wat het kosten moeten doen (bv concurrenten verpletteren). Is er ruimte voor
ethisch gedrag? à Door goed bestuur van de onderneming, als je dat kan uitstralen naar stakeholders dan kan
je marktwaarde vaak optimaliseren
- Reputatie-effecten: Als je goed presteert in verleden, heeft het effect op de toekomst.
- Integriteitsbeheer
- Governance-regels ("deugdelijk bestuur")
- Shareholder doctrine vs. stakeholder doctrine
Shareholder doctrine vs. stakeholder doctrine
= Marktwaardekapitalisatie focust vaak enkel op de AH, ook rekening houden met niet-aandeelhouders à
“Stakeholders”: werknemers, klanten, leveranciers, schuldeisers, overheid, etc.
Goede relaties met stakeholders komen onderneming ten goede. Hierdoor kan de manager het doel van
maximalisatie van de aandeelhouderswaarde bereiken (minder conflicten). Hier zit de economische waarde
(het behouden).
- Shareholder: aandeelhouders à Iedereen die portie van bedrijf in zijn portefeuille heeft.
- Stake holder: AH, LV, banken. Alle bedrijven met belangen in de onderneming. Waarvan eigen cashflow
kunnen beinvloedbaar worden door het bedrijf. Als alles goedloopt dan kan je ethisch gedrag valoriseren
via stakeholders. Minder stress geeft hogere economische valoridaties
1.3.5 Ethiek en managementobjectieven
“Crime doesn’t pay”: negatieve praktijkvoorbeelden.
Financiële schandalen die impact kunnen hebben op marktwaarde van de onderneming.
- WorldCom: 3,8 miljard USD niet geboekt als kosten
- Enron: 1,7 miljard USD verborgen verliezen
à Strengere wetgeving (VS: Sarbanes-Oxley)
- Europa: Parmalat, Ahold
- België: Lernout & Hauspie Speech Products
- Azië: Hyundai/Kia; Olympus
Zware gevolgen voor aandeelhouderswaarde
Had amerikaans dochterbedrijf opgenomen, dit bedrijf was
kosten niet aan het opnemen, fraude aan het plegen.
Ahold partij overgenomen in US, maar dat bedrijf had veel
zaken verstopt in boekhouden.
4
Hoofdstuk 1: Intro tot ondernemingsfinanciering & corporate governance
Wat wil het zeggen om financiele manager te zijn? Wat zijn je taken en risico’s
- Ondernemingsvormen: Eenmanszaak vs. Vennootschap
- Rol van financiële managers: Investeringsbeslissing vs. Financieringsbeslissing
- Financiële doelstelling van een onderneming
o Agency problemen: probleem dat ontstaat als het managen van de vennootschap wordt
uitbesteed. Conflicten tussen jij als financiele manager en leider van ondernemer
o Stakeholders (alle belanghebbenden) vs. Aandeelhouders
- Corporate governance
1 Ondernemingsfinanciering
1ste afbakening van domein
Onderscheid eenmanszaak ("zelfstandige") en vennootschaps. Focus op financieringsbeslissingen van
vennootschappen
Eenmanszaak Vennootschap
- Ondernemer: alle opbrengsten en kosten - Aparte rechtspersoon: statuten met
Voordeel: Eenvoudige opstart, minder samenwerkingsregels
adminstratie, minder regels en procedures - Scheiding tussen aandeelhouders en
Nadeel: Onbeperkt aansprakelijk management à Agency prob:
à Voor zeer kleine bedrijven met informere Voordeel: flexibel, continuïteit, beperkte
structuur. aansprakelijkheid (in de meeste gevallen: NV,
BVBA)
Personenbelasting: progressief tarie Nadeel: meer formaliteiten (+ kosten)
België: ca 500 000 Vennootschapsbelasting + belasting op uitkeren
Starters (2015): 50 520 winsten aan aandeelhouders
België: ca. 530 000
Starters (2015): 32 051
2de afbakening van domein
Er zijn verschillende partijen die een rol spelen in financieringsbeslissingen.
- Focus op financieringsbeslissingen genomen door financiële managers.
- Onderscheid standpunt onderneming en kapitaalverschaffers (vb. banken of aandeelhouders).
o Harmonie behouden tussen partijen voor goede keuzes in aanwerven van schuld of EV is wat de
manager heeft als taak.
1
,1.1 Financieel manager
= elke verantwoordelijke voor investerings- en/of financieringsbeslissingen.
Wie is coordinator van het probleem?
- CFO (hoofd): rapporteert à CEO, verantwoordelijk voor
financieel beleid, vertaalslag maken tussen wat
onderneming nodig heeft ter financiering van
investeringen, geldbronnen zoeken om investeringen te
kunnen bekostigen à Alles wat gaat over financiering van
onderneming
- Treasurer: Schatkisbewaarder. Verantwoordelijk voor cash management (hoe liquide middelen optimaal
indelen?), raising capital (kijken naar waar welke fincancieringsbonnen worden toegewezen), banking
relationship (banken eisen veel op in de plaats voor geld: geruststellende informatie).
- Controller: “Boekhouder” preparation of financial statements, accounting, taxes, ook rechtstreeks
rapporteren aan CFO (meer een boekhoudkundige poort)
Vooral focus op treasurer. Gaat op liquiditeitsniveau kijken, hoe kunnen we onderneming efficiënt financieren?
Hoe relaties behouden met schuldeisers (banken). Elke partij die kijkt naar jou als onderneming wordt
geinformeerd door de treasurer.
@ Europa: Aantal financiële beslissingen liggen bij Raad van Bestuur (vb. grote investeringsdossiers) of
Algemene Vergadering (vb. dividenduitkering)
1.2 Investeringsbeslissingen
- Het waarderen van onzekere, toekomstige kasstromen
- Cruciaal voor succes of falen van een bedrijf. Want je kan geen investeerders trekken door aan te tonen
waarin je financiert. Financiële aspect is voor de treasurer, CFO etc.
Aspecten hoe je onderneming zal financieren
- Hoeveel opbrengsten genereert de investering?
- Welke kosten zijn eraan verbonden? Op moment van kosten moet geld klaarstaan.
- Wanneer? (timing = belangrijk)
- Met welk risico? à Risico analyse maken
1.3 Financieringsbeslissingen
1.3.1 Doel
Financiële middelen mobiliseren en beheren om de financiële doelstellingen van de onderneming te bereiken
- LT-financieringsbeslissingen
o Kapitaalstructuur
o EV: autofinanciering & extern eigen vermogen
o LT-schulden
- KT-financieringsbeslissingen
o Kasplanning (cash management): hoe liquide middelen optimaliseren om dagelijkse taken te
financieren
o Lenen en beleggen op KT
2
,- Risicobeheer
1.3.2 Financeel manager: rol
- Investerings- en financieringsbeslissingen:
o Investeringsbeslissingen: onzekerheid inzake timing & omvang van opbrengsten
o Financieringsbeslissingen: kapitaalstructuur (LT financiering) & KT financiering
- Technieken om onzekerheid te beperken (risicobeheer)
- Hoe bekijken in het heden? Hoe beheren? Hoe kasstromen die nu uitgaan genereren of investeren
Hoe kan je rol van financieel manager analyseren?
1. Kapitaal aantrekken
(financieringsbeslissingen)
2. Stuurt investeringen verder in de
onderneming. Investeringsbeslissingen
3. Dit resulteert in real assets en komen
terug. Deze kunnen teruggekoppeld worden. = geldmiddelen van de activiteiten.
4. Geldmiddelen uitdelen
A. Herinvesteren in een bedrijf, bv nieuwe projecten.
B. Uitkeren als dividenden.
Rechts is kapitaalbasis, geld dat je kan gebruiken.
1.3.3 Waardecreatie van financieringsbeslissingen
↔ Investeringsbeslissingen: gaat over bv zoeken naar een project. Je kan hierdoor waarde creeëren,
- Gemakkelijker omkeerbaar
- Minder snel financieel voordeel uit te halen omwille van
o Marktefficiëntie
o Concurrentie in financiële markt: je gaat nooit iets vinden dat veel beter is dan wat je concurrent
zal vinden. Maar als je het niet goed doet dan vind je wel iets dat veel slechter is dan uw concurrent.
1.3.4 Financiële doelstelling van de onderneming
- Winstmaximalisatie? Ja, maar zo veel facetten dat het moeilijk wordt om te bepalen. Ruim en vaag begrip.
Hoe wordt het berekend?
- Omzetmaximalisatie? Ja maar ook weer beperkt, hangt af van hoe je het gaat berekenen. Heeft impact op
winstgevendheid.
Uiteindelijk overstappen naar overkoepelende maatstaf?
Martkwaarde van de onderneming
Maximalisatie = einddoel van treasurer of CFO.
Focus = marktwaarde onderneming (prijs * aandelen)
- Actuele waarde huidige aandeelkapitaal, hoe de markt onze winstegvendheid van het bedrijf zal evalueren
en markt zal toekomstige kasstromen actualiseren naar nu.
- In de marktwaarde zitten alle verwachte toekomstige winsten van de ondernemingen.
3
, 1.3.4.1 Maximalisatie marktwaarde van de onderneming, maar niet koste wat het kost
Het lijkt alsof we het kosten wat het kosten moeten doen (bv concurrenten verpletteren). Is er ruimte voor
ethisch gedrag? à Door goed bestuur van de onderneming, als je dat kan uitstralen naar stakeholders dan kan
je marktwaarde vaak optimaliseren
- Reputatie-effecten: Als je goed presteert in verleden, heeft het effect op de toekomst.
- Integriteitsbeheer
- Governance-regels ("deugdelijk bestuur")
- Shareholder doctrine vs. stakeholder doctrine
Shareholder doctrine vs. stakeholder doctrine
= Marktwaardekapitalisatie focust vaak enkel op de AH, ook rekening houden met niet-aandeelhouders à
“Stakeholders”: werknemers, klanten, leveranciers, schuldeisers, overheid, etc.
Goede relaties met stakeholders komen onderneming ten goede. Hierdoor kan de manager het doel van
maximalisatie van de aandeelhouderswaarde bereiken (minder conflicten). Hier zit de economische waarde
(het behouden).
- Shareholder: aandeelhouders à Iedereen die portie van bedrijf in zijn portefeuille heeft.
- Stake holder: AH, LV, banken. Alle bedrijven met belangen in de onderneming. Waarvan eigen cashflow
kunnen beinvloedbaar worden door het bedrijf. Als alles goedloopt dan kan je ethisch gedrag valoriseren
via stakeholders. Minder stress geeft hogere economische valoridaties
1.3.5 Ethiek en managementobjectieven
“Crime doesn’t pay”: negatieve praktijkvoorbeelden.
Financiële schandalen die impact kunnen hebben op marktwaarde van de onderneming.
- WorldCom: 3,8 miljard USD niet geboekt als kosten
- Enron: 1,7 miljard USD verborgen verliezen
à Strengere wetgeving (VS: Sarbanes-Oxley)
- Europa: Parmalat, Ahold
- België: Lernout & Hauspie Speech Products
- Azië: Hyundai/Kia; Olympus
Zware gevolgen voor aandeelhouderswaarde
Had amerikaans dochterbedrijf opgenomen, dit bedrijf was
kosten niet aan het opnemen, fraude aan het plegen.
Ahold partij overgenomen in US, maar dat bedrijf had veel
zaken verstopt in boekhouden.
4
