HOOFDSTUK 9
Paradigma= een wetenschappelijke bril om op een bepaalde manier beschrijvingen en
verklaringen te kunnen geven van maatschappelijke verschijnselen.
Rationele actor-paradigma: gaat uit van het rationeel handelen. Handelen van zowel een
individu als van het collectief wordt gezien als gevolg van logische afwegingen. Het draait
om nutsmaximalisatie: het streven naar zoveel mogelijk baten en zo min mogelijk kosten,
door deze tegen elkaar af te wegen. Een actor zal binnen dit paradigma altijd kiezen voor de
optie waarbij de baten worden gemaximaliseerd en of de kosten worden geminimaliseerd.
Eigenbelang. Grondlegger: Adam Smith
Aannames en redeneringen binnen het rationele actor-paradigma :
● Rationele afweging tussen kosten en baten
● Rationeel handelen ordent de samenleving
● Handelen vanuit nutsmaximalisatie door individu kan onbedoeld nadelige gevolgen
hebben voor collectief
● Microniveau bestudeert
● Sociale ongelijkheid is het resultaat van nutsmaximalisatie op microniveau
Arbeidsdeling= specialiseren in en verdelen van taken/werk(, zodat er veel geproduceerd
kan worden en dus een grotere welvaart.)
Hoofdconcept Verandering: verwijst naar de richting en tempo van ontwikkelingen in de
samenleving en de (on)mogelijkheden deze te beïnvloeden.
(9.3) Conflict-paradigma: gaat ervan uit dat machtsverschillen tussen groepen leiden
tot sociale ongelijkheid, wat leidt tot conflicten waaruit verandering binnen een
samenleving volgt waardoor het rondje weer opnieuw begint. Grondlegger: Karl Marx
Cyclisch:
Belangrijke aannames van het conflict- paradigma:
● Ongelijkheden in de samenleving zijn het gevolg van machtsverschillen
● Ongelijkheden leiden tot tegenstellingen, conflicten of strijd
● Strijd kan resulteren in herverdeling van hulpbronnen of verdwijnen ongelijkheden
● Na strijd kan gelijkheid ontstaan, maar na tijd weer nieuwe vorm ervan ●
Macroniveau bestudeert
● Sociale ongelijkheid (machtsverschillen) bepaalt hoeveel status, bezit en welvaart je
krijgt
Paradigma= een wetenschappelijke bril om op een bepaalde manier beschrijvingen en
verklaringen te kunnen geven van maatschappelijke verschijnselen.
Rationele actor-paradigma: gaat uit van het rationeel handelen. Handelen van zowel een
individu als van het collectief wordt gezien als gevolg van logische afwegingen. Het draait
om nutsmaximalisatie: het streven naar zoveel mogelijk baten en zo min mogelijk kosten,
door deze tegen elkaar af te wegen. Een actor zal binnen dit paradigma altijd kiezen voor de
optie waarbij de baten worden gemaximaliseerd en of de kosten worden geminimaliseerd.
Eigenbelang. Grondlegger: Adam Smith
Aannames en redeneringen binnen het rationele actor-paradigma :
● Rationele afweging tussen kosten en baten
● Rationeel handelen ordent de samenleving
● Handelen vanuit nutsmaximalisatie door individu kan onbedoeld nadelige gevolgen
hebben voor collectief
● Microniveau bestudeert
● Sociale ongelijkheid is het resultaat van nutsmaximalisatie op microniveau
Arbeidsdeling= specialiseren in en verdelen van taken/werk(, zodat er veel geproduceerd
kan worden en dus een grotere welvaart.)
Hoofdconcept Verandering: verwijst naar de richting en tempo van ontwikkelingen in de
samenleving en de (on)mogelijkheden deze te beïnvloeden.
(9.3) Conflict-paradigma: gaat ervan uit dat machtsverschillen tussen groepen leiden
tot sociale ongelijkheid, wat leidt tot conflicten waaruit verandering binnen een
samenleving volgt waardoor het rondje weer opnieuw begint. Grondlegger: Karl Marx
Cyclisch:
Belangrijke aannames van het conflict- paradigma:
● Ongelijkheden in de samenleving zijn het gevolg van machtsverschillen
● Ongelijkheden leiden tot tegenstellingen, conflicten of strijd
● Strijd kan resulteren in herverdeling van hulpbronnen of verdwijnen ongelijkheden
● Na strijd kan gelijkheid ontstaan, maar na tijd weer nieuwe vorm ervan ●
Macroniveau bestudeert
● Sociale ongelijkheid (machtsverschillen) bepaalt hoeveel status, bezit en welvaart je
krijgt
