Werkcollege 2 week 1
Vitruvius, Plinius & Alberti
Er waren allerlei gebouwen en ruïnes overgebleven, maar het waren geen types waar men
iets aan had. De tempels van de romeinen konden niet direct als voorbeeld gebruikt worden
voor de christelijke kerken. Daarnaast waren er heel veel ruïnes waarvan men niet eens wist
wat het was. Sommige waren deels onder de grond en overwoekerd. De enige houvast wat
ze hadden waren de geschreven teksten die waren overgebleven. Reisbeschrijvingen,
munten, plakkaten. En die probeerden ze in verband te brengen met de ruïnes, maar
daardoor ontstonden er ook vergissingen.
Zo heette de basilica van Constantijn heel lang de Tempel van de Vrede, omdat daar ergens
ook de tempel moet zijn geweest. Men zat er 50m naast, maar daardoor kreeg het gebouw
een verkeerde naam en associatie, en wordt dat verkeerd overgenomen als men een ‘Tempel
van de Vrede’ wil weergeven in bijv. schilderkunst.
Het Pantheon: hier staat op door wie het gemaakt is en waarom, voor keizer Augustus rond
het jaar nul. Maar dat klopt niet, want het is 150 jaar later gebouwd. Het eerste gebouw is
afgebrand, en later is dit gebouw met die koepel gebouwd, en toen is nogmaals die naam
erop aangebracht. Als men zich in de renaissance voorstelt hoe de architectuur tijdens
Augustus eruit zag, krijg je dus architectuur geïnspireerd op het Pantheon, maar dat is dus
verkeerd.
Veel later wordt het pas fijn geslepen en gedefinieerd welke stijl uit welke tijd komt. Voor de
mensen uit de renaissance is alles ‘oudheid’, en dus een beetje een vaag begrip.
De belangrijkste teksten voor de renaissance mensen zijn de boeken van Vitruvius. Deze zijn
opgedragen aan Augustus en later herontdekt en opnieuw bestudeerd en uitgebracht. Ook
Alberti had dit bestudeerd. Hij probeerde het niet na te praten of te vertalen, maar wilde het
gebruiken voor zijn huidige tijd.
De Basilica van Vitruvius tekenen aan de hand van zijn tekst. Het probleem is dat het
geschreven is mét afbeeldingen, maar dat de afbeeldingen in de loop der tijd zijn
kwijtgeraakt en vergaan. Papyrus boeken vergaan in 2 eeuwen dus als ze niet worden
overgeschreven en daarbij ook de afbeeldingen overgenomen, dan verlies je het geheel en
worden dingen onduidelijk. Vitruvius verwijst namelijk ook steeds naar zijn tekeningen als
het een lastig stuk is. Er zijn door de tijd heen allerlei interpretaties gemaakt, die nog erg van
elkaar verschillen. Het belang van het begrijpen van Vitruvius zat het m er in dat als je
vitruvius begreep, je alles kon bouwen, en je dus de oude bouwkunst kon begrijpen en
vervolgens nieuwe gebouwen kon maken. Je wilde het dus heel precies snappen als
renaissance architect. Palladio, Perrault, Viollet-le-Duc, allerlei beroemde architecten
maakten een versie.
Nog een voorbeeld is de Villa Laurentina van Plinius de Jongere. De beschrijving van de villa is
niet geschreven als een traktaat dus is minder goed te volgen en minder zakelijk geschreven.
Maar omdat het de enige overgebleven tekst is over een romeinse villa klampte mensen als
Alberti zich hier heel erg aan vast. Ze hadden geen enkel ander voorbeeld.
Vitruvius, Plinius & Alberti
Er waren allerlei gebouwen en ruïnes overgebleven, maar het waren geen types waar men
iets aan had. De tempels van de romeinen konden niet direct als voorbeeld gebruikt worden
voor de christelijke kerken. Daarnaast waren er heel veel ruïnes waarvan men niet eens wist
wat het was. Sommige waren deels onder de grond en overwoekerd. De enige houvast wat
ze hadden waren de geschreven teksten die waren overgebleven. Reisbeschrijvingen,
munten, plakkaten. En die probeerden ze in verband te brengen met de ruïnes, maar
daardoor ontstonden er ook vergissingen.
Zo heette de basilica van Constantijn heel lang de Tempel van de Vrede, omdat daar ergens
ook de tempel moet zijn geweest. Men zat er 50m naast, maar daardoor kreeg het gebouw
een verkeerde naam en associatie, en wordt dat verkeerd overgenomen als men een ‘Tempel
van de Vrede’ wil weergeven in bijv. schilderkunst.
Het Pantheon: hier staat op door wie het gemaakt is en waarom, voor keizer Augustus rond
het jaar nul. Maar dat klopt niet, want het is 150 jaar later gebouwd. Het eerste gebouw is
afgebrand, en later is dit gebouw met die koepel gebouwd, en toen is nogmaals die naam
erop aangebracht. Als men zich in de renaissance voorstelt hoe de architectuur tijdens
Augustus eruit zag, krijg je dus architectuur geïnspireerd op het Pantheon, maar dat is dus
verkeerd.
Veel later wordt het pas fijn geslepen en gedefinieerd welke stijl uit welke tijd komt. Voor de
mensen uit de renaissance is alles ‘oudheid’, en dus een beetje een vaag begrip.
De belangrijkste teksten voor de renaissance mensen zijn de boeken van Vitruvius. Deze zijn
opgedragen aan Augustus en later herontdekt en opnieuw bestudeerd en uitgebracht. Ook
Alberti had dit bestudeerd. Hij probeerde het niet na te praten of te vertalen, maar wilde het
gebruiken voor zijn huidige tijd.
De Basilica van Vitruvius tekenen aan de hand van zijn tekst. Het probleem is dat het
geschreven is mét afbeeldingen, maar dat de afbeeldingen in de loop der tijd zijn
kwijtgeraakt en vergaan. Papyrus boeken vergaan in 2 eeuwen dus als ze niet worden
overgeschreven en daarbij ook de afbeeldingen overgenomen, dan verlies je het geheel en
worden dingen onduidelijk. Vitruvius verwijst namelijk ook steeds naar zijn tekeningen als
het een lastig stuk is. Er zijn door de tijd heen allerlei interpretaties gemaakt, die nog erg van
elkaar verschillen. Het belang van het begrijpen van Vitruvius zat het m er in dat als je
vitruvius begreep, je alles kon bouwen, en je dus de oude bouwkunst kon begrijpen en
vervolgens nieuwe gebouwen kon maken. Je wilde het dus heel precies snappen als
renaissance architect. Palladio, Perrault, Viollet-le-Duc, allerlei beroemde architecten
maakten een versie.
Nog een voorbeeld is de Villa Laurentina van Plinius de Jongere. De beschrijving van de villa is
niet geschreven als een traktaat dus is minder goed te volgen en minder zakelijk geschreven.
Maar omdat het de enige overgebleven tekst is over een romeinse villa klampte mensen als
Alberti zich hier heel erg aan vast. Ze hadden geen enkel ander voorbeeld.
