Bacteriën die vooral worden overgedragen door
seksueel contact
1. TREPONEMA PALLIDUM
MORFOLOGIE EN TAXONOMIE
- Spirochaetales
o Dunne beweeglijke, schroefvormig gewonden bacteriën
o Niet zichtbaar lichtmicroscopisch
o 0,1 – 0,3 micrometer diameter
o 5 – 120 micrometer lengte
o Pathogenen + saprofyten
▪ Pathogenen
• Treponema
• Borrelia Mirco-aerofiel metabolisme
• Leptospira Aeroob metabolisme
- Treponema
o Treponema pallidum senso lato
▪ T. pallidum senso stricto
• Oorzaak van venerische syphilis
• Overgedragen door seksueel contact
▪ T. endemicum
• Veroorzaakt bejel, endemische syphilis
o Afrika, West-Azië
o Slechte hygiënische gewoonten
• Besmetting door besmet eetgerei
• Inoculatie in mondslijmvlies
▪ T. pertenue
• Oorzaak van framboesia
o Tropische huidziekte
o Framboosachtige huidletsels
- Niet kweekbaar op celvrije cultuurmedia
- Zeer gevoelig aan uitdroging, verhoogde temperatuur
- Traag groeiend, geen LPS, wel enkele lipoproteïnen
VINDPLAATS EN EPIDEMIOLOGIE
- Strikt menselijke parasiet
o Kan buiten lichaam niet overleven
- Transmissie:
o Geslachtsverkeer
o Aanraking letsels
o Prikaccidenten
o Bloedtransfusie
o Transplacentair
- Inoculum van slecht 57 micro-organismen
o 50% kans: infectie
, VIRULENTIEFACTOREN
- Nog steeds onvolledig gekend
o Studie bacterie moeilijk door onmogelijkheid tot kweek
- Lipoproteïnen in buitenste membraan
o Wekken immuunreactie op
▪ Weefselschade
▪ Symptomen van syfilis
o Immuunonderdrukkend effect
o Onderhevig aan antigene variatie
o Bacterie kan expressie ervan varieren ifv de omstandigheden
→ Immuunsysteem ontwijken
- Traag metabolisme
o Laag aantal organismen (critical antigenic mass)
- Doordringen in organen in organen waar immuunsysteem weinig actief is (CZS, oog)
→ Chronische aanwezigheid
- Kort na inoculatie door kleine letsels in mucosae of huid, verspreidt bacterie via
lymfebaan naar regionale lymfeklieren
- Secundaire fase
o Hematogene verspreiding
- Vanaf begin ziekte: gegeneraliseerde infectie
- Bedekt met firbonectine, hyaluronidase
PATHOGENESE EN ZIEKTEBEELDEN
Vroege infectie:
- Lokale infectie
- Vermenigvuldiging op plaats inoculatie + regionale lymfeklieren
- Lokaal cellulaire en humorale immuunreactie
- Verspreiding over ganse lichaam, niet altijd met symptomen, basis secundaire of late
syphillis
Late infectie:
- Meestal na latente periode
- Verminderde cellulaire immuniteit + herinfectie vanuit beschermende locaties of
hypersensitiviteits-reactie & chronische ontsteking
Vroege gelokaliseerde fase = primaire syfilis:
- Patiënten enkel besmettelijk in vroege fase
- Bacterie dringt via kleine huidletsels & door intacte mucosa binnen
- Vermenigvuldigt op plaats van inoculatie + regionale lymfeklieren
- Na 10 – 90 dagen (gemiddeld 3 weken)
o Papel verschijnt op plaats inoculatie (genitalia)
▪ Wordt snel erosief
▪ Evolueert tot (meestal) pijnlos ulcus
• Duidelijke induratie van de bodem
• Ulcus durum = harde sjanker
• Arteritis, infiltratie ontstekingscellen
- Klinisch onderzoek
o Ulcus gelokaliseerd op uitwendige genitaliën
seksueel contact
1. TREPONEMA PALLIDUM
MORFOLOGIE EN TAXONOMIE
- Spirochaetales
o Dunne beweeglijke, schroefvormig gewonden bacteriën
o Niet zichtbaar lichtmicroscopisch
o 0,1 – 0,3 micrometer diameter
o 5 – 120 micrometer lengte
o Pathogenen + saprofyten
▪ Pathogenen
• Treponema
• Borrelia Mirco-aerofiel metabolisme
• Leptospira Aeroob metabolisme
- Treponema
o Treponema pallidum senso lato
▪ T. pallidum senso stricto
• Oorzaak van venerische syphilis
• Overgedragen door seksueel contact
▪ T. endemicum
• Veroorzaakt bejel, endemische syphilis
o Afrika, West-Azië
o Slechte hygiënische gewoonten
• Besmetting door besmet eetgerei
• Inoculatie in mondslijmvlies
▪ T. pertenue
• Oorzaak van framboesia
o Tropische huidziekte
o Framboosachtige huidletsels
- Niet kweekbaar op celvrije cultuurmedia
- Zeer gevoelig aan uitdroging, verhoogde temperatuur
- Traag groeiend, geen LPS, wel enkele lipoproteïnen
VINDPLAATS EN EPIDEMIOLOGIE
- Strikt menselijke parasiet
o Kan buiten lichaam niet overleven
- Transmissie:
o Geslachtsverkeer
o Aanraking letsels
o Prikaccidenten
o Bloedtransfusie
o Transplacentair
- Inoculum van slecht 57 micro-organismen
o 50% kans: infectie
, VIRULENTIEFACTOREN
- Nog steeds onvolledig gekend
o Studie bacterie moeilijk door onmogelijkheid tot kweek
- Lipoproteïnen in buitenste membraan
o Wekken immuunreactie op
▪ Weefselschade
▪ Symptomen van syfilis
o Immuunonderdrukkend effect
o Onderhevig aan antigene variatie
o Bacterie kan expressie ervan varieren ifv de omstandigheden
→ Immuunsysteem ontwijken
- Traag metabolisme
o Laag aantal organismen (critical antigenic mass)
- Doordringen in organen in organen waar immuunsysteem weinig actief is (CZS, oog)
→ Chronische aanwezigheid
- Kort na inoculatie door kleine letsels in mucosae of huid, verspreidt bacterie via
lymfebaan naar regionale lymfeklieren
- Secundaire fase
o Hematogene verspreiding
- Vanaf begin ziekte: gegeneraliseerde infectie
- Bedekt met firbonectine, hyaluronidase
PATHOGENESE EN ZIEKTEBEELDEN
Vroege infectie:
- Lokale infectie
- Vermenigvuldiging op plaats inoculatie + regionale lymfeklieren
- Lokaal cellulaire en humorale immuunreactie
- Verspreiding over ganse lichaam, niet altijd met symptomen, basis secundaire of late
syphillis
Late infectie:
- Meestal na latente periode
- Verminderde cellulaire immuniteit + herinfectie vanuit beschermende locaties of
hypersensitiviteits-reactie & chronische ontsteking
Vroege gelokaliseerde fase = primaire syfilis:
- Patiënten enkel besmettelijk in vroege fase
- Bacterie dringt via kleine huidletsels & door intacte mucosa binnen
- Vermenigvuldigt op plaats van inoculatie + regionale lymfeklieren
- Na 10 – 90 dagen (gemiddeld 3 weken)
o Papel verschijnt op plaats inoculatie (genitalia)
▪ Wordt snel erosief
▪ Evolueert tot (meestal) pijnlos ulcus
• Duidelijke induratie van de bodem
• Ulcus durum = harde sjanker
• Arteritis, infiltratie ontstekingscellen
- Klinisch onderzoek
o Ulcus gelokaliseerd op uitwendige genitaliën
