Hoofdstuk 1: inleiding
dinsdag 1 oktober 2024
12:59
Communicatiewetenschappen = belangrijk voor verschillende disciplines.
Vb. je bent socioloog, media is een socialisatiebron hierdoor leer je de normen en waarden
binnen de samenleving.
o Sociologie: Media reproduceert en onderhoudt de vaste normen en waarden
Schoonheidsidealen evolueren door sociale context, middelen die we hebben, …
deze worden uitgedaagd door bv bodypositivity. Dit gebeurt via de media
Gender en seksualiteit: normen worden uitgedaagd in tv-series. Tv-series is dus een
reflectie van de evolutie van gender en seksualiteit.
o Politiek: kunnen publieke opinie beïnvloeden (4de macht). Politici maken gebruik van sociale
media op kiezers te behouden en nieuwe kiezers erbij te krijgen. Media is speelt hier dus een
belangrijke rol
Ook influencers spelen een grote rol, jongeren baseren zich op content van
influencers. Zij informeren jongeren op sociale media. Ook op politiek vlak kunnen ze
beïnvloeden
Inmenging bij verkiezingen (chatbots),
o Economisch: communicatie is hier cruciaal, dingen verkopen moet via communicatie
Diensten steunen door influencermarketing (ad)
o Mediaprofessionals, cruciale rol van journalisten -> burgers informeren zodat ze een keuze
kunnen maken in verkiezingen, meningen, ...
communicatieWETENSCHAP
o We willen de realiteit gaan voorspellen
o Belang van theorieën, onderzoeken, begrijpen, modellen/concepten (hypothesen
opstellen, survey (= hoe meer dit, hoe meer dan dat), experiment (=causaliteit),
diepte-interviews (=bij bepaalde groep in de diepte kunnen zoeken), inhoudsanalyse
(=
o Studies worden gepubliceerd in wetenschappelijke literatuur
Belang communicatiewetenschappen
o Vb. social learning theory
Via observeren gedrag overnemen van anderen
Grotere kans om gedrag over te nemen bij beloning
Vb. gamen, je wordt beloont als je een missie uitvoert waarbij je mensen
moet aanrijden. Dit stimuleert agressie
Is dit dan wel zo? -> studies naar gedaan waarbij er verschillende conclusies zijn. Je
kunt dus niets vaststellen. (kortetermijneffecten, enkel bij bepaalde groepen?) je
kunt zo een grote uitspraak dus niet doen.
o Boek: hij maakt gebruik van generationele data (= ene stijgt, andere stijgt -> dan zal er wel
een link zijn)
=> is niet zo!
=> deze debatten bevestigen hoe belangrijk communicatie is.
Communicatiewetenschappen = jonge discipline (na WOll)
Het bestond eigenlijk al veel langer, in de oudheid
o Aristotels had er ook al over nagedacht, waarom is het dat sommige personen anderen zo
makkelijk kunnen overtuigen en anderen dat niet kunnen?
, EHTOS: de persoon zelf (persoonlijkheid + uiterlijk)
PATHOS: inspelen op emoties van publiek (politici)
LOGOS: logica van argumentatie
Hoofdstuk 2: basisconcepten en modellen
,dinsdag 1 oktober 2024
13:36
2.1 inleiding
2.2 Wat is communicatie?
Woordenboekdefinities
o Overdracht van informatie:
eenrichtingsverkeer
puur het uitsturen van de zender
o Uitwisseling van informatie:
tweerichtingsverkeer
gemeenschappelijk maken van ideëen
Zender en ontvanger = gelijkwaardig
-> dynamisch proces
o Voorbeelden van wetenschappelijke definities (niet vanbuiten kennen)
Weet dat er veel definities zijn en dat het verschillend kan zijn obv welke invalshoek
je kijkt
Eerste = massacommunicatie
Laatste = interpersoonlijke communicatie
Twee belangrijke perspectieven van communicatie
o Processchool: ziet communicatie als een overdracht/transmissie van de boodschap
Je start bij de zender + gaat informatie omzetten in bepaalde stimuli zoals
woorden (= encoderen), = een proces om ontvanger te beïnvloeden
De ontvanger gaat decoderen = gaat woorden proberen begrijpen
Beïnvloedingsproces kan ook fout gaan (vb. logica zat niet goed, inspelen op
emoties liep fout -> Aristoteles) = communicatiefout
o Betekeniscreatieschool: ziet communicatie als productie en uitwisseling van
betekenissen
Dynamisch en interactie
Hierbij is er geen sprake van foute communicatie, want men wisselt gewoon
ideëen uit
Ontvanger en zender staan op gelijke hoogte, ontvanger doet met de
informatie wat die wil (zender wilt dus niet beïnvloeden of iets gedaan
krijgen van de ontvanger)
iedereen hangt een andere betekenis op aan dezelfde boodschap
=> betekenissen kunnen evolueren doorheen de tijd en kunnen uitgedaagt worden
Zie vb'en op slides
2.3 Controversen en breekpunten in de definities van communicatie
(vb'en)
o Ja communicatie: eenrichtingscommunicatie
o Ja non-verbale communicatie
o De gewenste invloed is er niet -> geen goede communicatie, het publiek
communiceert dat zijn grappen niet grappig zijn -> wel communicatie
2.3.1 intentionaliteit als breekpunt
o Er moet een intentie zijn om te communiceren
o Communicatie = zender actief + ontvanger actief
o Pasief-actief model van McQuail:
1. lesgeven + leerlingen schrijven op
2. rood worden tijdens mondeling examen, leerkracht ziet dat
, 3. passief luisteren in de klas, niet noteren
4. indruk hebben van iemand op straat
=> er is enkel sprake van communicatie in situatie 1!
2.3.2 geslaagdheid als criterium?
Is de communicatie wel geslaagd?
o Fauconnier: CG (geslaagde communicatie) = T (transmissie) + Ox (ontvangst door
persoon x) + lb (gewilde interpretatie + Ub (gewilde uitkomst)
o Er kunnen verschillende situaties zijn:
Er is T van de boodschap, geen ontvangst O
Er is T en O, geen O door persoon x maar wel O door persoon y
T en O door persoon x, maar geen interpretatie I
T, Ox en I, maar geen juiste bedoelde interpretatie Ib
T, Ox, I, Ib, maar verkeerde bedoelde uitwerking Ub
T, Ox, I, Ib, Ub
Vb'en!!!!
2.3.3 eenrichtings- of tweerichtingsverkeer
Eenrichtingsverkeer -> eerder bij massacommunicatie
Tweerichtingsverkeer -> eerder bij interpersoonlijke communicatie
2.3.4 observatieniveau (communicatieniveaus)
Niveaus:
o Intrapersoonlijk: met jezelf, binnen 1 persoon
o Interpersoonlijk: communicatie tss 2 personen of tss kleinere groepen
o Communicatie in kleine groepen
o Organisatiecommunicatie: tss bedrijven
o Massacommunicatie: media, tv
Kan je over communicatie spreken als je in interactie gaat met iets niet-menselijk?
Technologische evoluties dagen de communicatiewetenschap uit. Hoe gaan mensen niet enkel
met mensen om, maar met objecten of "bots"?
2.4 Elementen van het communicatieproces
2.4.1 bron/zender
o Bron = persoon
o Zender = technische apparaat
o Dit is typisch communicatieproces
o Zender encodeert (= omzetten tot woorden) en zendt door
o Macht van zender (beïnvloeden ontvanger)
o Eerste communicatiemodellen = ontvanger passief
o Huidige communicatiemodellen = ontvanger actief zoals zender
2.4.2 ontvanger/bestemmeling
o Bestemmeling = persoon
o Ontvanger = technisch apparaat
o Ontvanger decodeert en interpreteert (proberen begrijpen) de boodschap
o Na zenderdominantie, meer aandacht voor ontvanger
2.4.3 boodschap
o Wat wordt er precies overgedragen?
o Verbale stimuli (=woorden), non-verbale stimuli (= gebaren)
dinsdag 1 oktober 2024
12:59
Communicatiewetenschappen = belangrijk voor verschillende disciplines.
Vb. je bent socioloog, media is een socialisatiebron hierdoor leer je de normen en waarden
binnen de samenleving.
o Sociologie: Media reproduceert en onderhoudt de vaste normen en waarden
Schoonheidsidealen evolueren door sociale context, middelen die we hebben, …
deze worden uitgedaagd door bv bodypositivity. Dit gebeurt via de media
Gender en seksualiteit: normen worden uitgedaagd in tv-series. Tv-series is dus een
reflectie van de evolutie van gender en seksualiteit.
o Politiek: kunnen publieke opinie beïnvloeden (4de macht). Politici maken gebruik van sociale
media op kiezers te behouden en nieuwe kiezers erbij te krijgen. Media is speelt hier dus een
belangrijke rol
Ook influencers spelen een grote rol, jongeren baseren zich op content van
influencers. Zij informeren jongeren op sociale media. Ook op politiek vlak kunnen ze
beïnvloeden
Inmenging bij verkiezingen (chatbots),
o Economisch: communicatie is hier cruciaal, dingen verkopen moet via communicatie
Diensten steunen door influencermarketing (ad)
o Mediaprofessionals, cruciale rol van journalisten -> burgers informeren zodat ze een keuze
kunnen maken in verkiezingen, meningen, ...
communicatieWETENSCHAP
o We willen de realiteit gaan voorspellen
o Belang van theorieën, onderzoeken, begrijpen, modellen/concepten (hypothesen
opstellen, survey (= hoe meer dit, hoe meer dan dat), experiment (=causaliteit),
diepte-interviews (=bij bepaalde groep in de diepte kunnen zoeken), inhoudsanalyse
(=
o Studies worden gepubliceerd in wetenschappelijke literatuur
Belang communicatiewetenschappen
o Vb. social learning theory
Via observeren gedrag overnemen van anderen
Grotere kans om gedrag over te nemen bij beloning
Vb. gamen, je wordt beloont als je een missie uitvoert waarbij je mensen
moet aanrijden. Dit stimuleert agressie
Is dit dan wel zo? -> studies naar gedaan waarbij er verschillende conclusies zijn. Je
kunt dus niets vaststellen. (kortetermijneffecten, enkel bij bepaalde groepen?) je
kunt zo een grote uitspraak dus niet doen.
o Boek: hij maakt gebruik van generationele data (= ene stijgt, andere stijgt -> dan zal er wel
een link zijn)
=> is niet zo!
=> deze debatten bevestigen hoe belangrijk communicatie is.
Communicatiewetenschappen = jonge discipline (na WOll)
Het bestond eigenlijk al veel langer, in de oudheid
o Aristotels had er ook al over nagedacht, waarom is het dat sommige personen anderen zo
makkelijk kunnen overtuigen en anderen dat niet kunnen?
, EHTOS: de persoon zelf (persoonlijkheid + uiterlijk)
PATHOS: inspelen op emoties van publiek (politici)
LOGOS: logica van argumentatie
Hoofdstuk 2: basisconcepten en modellen
,dinsdag 1 oktober 2024
13:36
2.1 inleiding
2.2 Wat is communicatie?
Woordenboekdefinities
o Overdracht van informatie:
eenrichtingsverkeer
puur het uitsturen van de zender
o Uitwisseling van informatie:
tweerichtingsverkeer
gemeenschappelijk maken van ideëen
Zender en ontvanger = gelijkwaardig
-> dynamisch proces
o Voorbeelden van wetenschappelijke definities (niet vanbuiten kennen)
Weet dat er veel definities zijn en dat het verschillend kan zijn obv welke invalshoek
je kijkt
Eerste = massacommunicatie
Laatste = interpersoonlijke communicatie
Twee belangrijke perspectieven van communicatie
o Processchool: ziet communicatie als een overdracht/transmissie van de boodschap
Je start bij de zender + gaat informatie omzetten in bepaalde stimuli zoals
woorden (= encoderen), = een proces om ontvanger te beïnvloeden
De ontvanger gaat decoderen = gaat woorden proberen begrijpen
Beïnvloedingsproces kan ook fout gaan (vb. logica zat niet goed, inspelen op
emoties liep fout -> Aristoteles) = communicatiefout
o Betekeniscreatieschool: ziet communicatie als productie en uitwisseling van
betekenissen
Dynamisch en interactie
Hierbij is er geen sprake van foute communicatie, want men wisselt gewoon
ideëen uit
Ontvanger en zender staan op gelijke hoogte, ontvanger doet met de
informatie wat die wil (zender wilt dus niet beïnvloeden of iets gedaan
krijgen van de ontvanger)
iedereen hangt een andere betekenis op aan dezelfde boodschap
=> betekenissen kunnen evolueren doorheen de tijd en kunnen uitgedaagt worden
Zie vb'en op slides
2.3 Controversen en breekpunten in de definities van communicatie
(vb'en)
o Ja communicatie: eenrichtingscommunicatie
o Ja non-verbale communicatie
o De gewenste invloed is er niet -> geen goede communicatie, het publiek
communiceert dat zijn grappen niet grappig zijn -> wel communicatie
2.3.1 intentionaliteit als breekpunt
o Er moet een intentie zijn om te communiceren
o Communicatie = zender actief + ontvanger actief
o Pasief-actief model van McQuail:
1. lesgeven + leerlingen schrijven op
2. rood worden tijdens mondeling examen, leerkracht ziet dat
, 3. passief luisteren in de klas, niet noteren
4. indruk hebben van iemand op straat
=> er is enkel sprake van communicatie in situatie 1!
2.3.2 geslaagdheid als criterium?
Is de communicatie wel geslaagd?
o Fauconnier: CG (geslaagde communicatie) = T (transmissie) + Ox (ontvangst door
persoon x) + lb (gewilde interpretatie + Ub (gewilde uitkomst)
o Er kunnen verschillende situaties zijn:
Er is T van de boodschap, geen ontvangst O
Er is T en O, geen O door persoon x maar wel O door persoon y
T en O door persoon x, maar geen interpretatie I
T, Ox en I, maar geen juiste bedoelde interpretatie Ib
T, Ox, I, Ib, maar verkeerde bedoelde uitwerking Ub
T, Ox, I, Ib, Ub
Vb'en!!!!
2.3.3 eenrichtings- of tweerichtingsverkeer
Eenrichtingsverkeer -> eerder bij massacommunicatie
Tweerichtingsverkeer -> eerder bij interpersoonlijke communicatie
2.3.4 observatieniveau (communicatieniveaus)
Niveaus:
o Intrapersoonlijk: met jezelf, binnen 1 persoon
o Interpersoonlijk: communicatie tss 2 personen of tss kleinere groepen
o Communicatie in kleine groepen
o Organisatiecommunicatie: tss bedrijven
o Massacommunicatie: media, tv
Kan je over communicatie spreken als je in interactie gaat met iets niet-menselijk?
Technologische evoluties dagen de communicatiewetenschap uit. Hoe gaan mensen niet enkel
met mensen om, maar met objecten of "bots"?
2.4 Elementen van het communicatieproces
2.4.1 bron/zender
o Bron = persoon
o Zender = technische apparaat
o Dit is typisch communicatieproces
o Zender encodeert (= omzetten tot woorden) en zendt door
o Macht van zender (beïnvloeden ontvanger)
o Eerste communicatiemodellen = ontvanger passief
o Huidige communicatiemodellen = ontvanger actief zoals zender
2.4.2 ontvanger/bestemmeling
o Bestemmeling = persoon
o Ontvanger = technisch apparaat
o Ontvanger decodeert en interpreteert (proberen begrijpen) de boodschap
o Na zenderdominantie, meer aandacht voor ontvanger
2.4.3 boodschap
o Wat wordt er precies overgedragen?
o Verbale stimuli (=woorden), non-verbale stimuli (= gebaren)
