Samenvatting Gezondheidsrecht toegepast, ISBN: 9789400005464 Medisch recht

1. H1 AANSPRAKELIJKHEID VERPLEEGKUNDIGE & VROEDVROUW
2. BEGRIPPEN
 Aansprakelijkheid:
o Verantwoordelijkheid
o Voldoen aan door wet voorgeschreven voorwaarden

2.1. STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID
 Strafrecht = publiek recht: alles rond het begrip straf
 Welke handelingen door wet verboden worden + straf opgelegd
 Misdrijf: ingrijpen op 2 manieren door overheid
o Bestraffing dader
o Preventie, sociale hulp, vorming
 Oorspronkelijk repressie: de dader moest gestraft worden
 Meer alternatieve straffen:
o Strafbemiddeling: akkoord tussen procureur des konings – dader – eventueel slachtoffer,
waarin wordt bepaald onder welke voorwaarden een verschijning voor de rechtbank kan
worden vermeden
o Minnelijke schikking: procedure om een einde te stellen aan een strafvervolging door een
geldsom te betalen
o Opschorting uitspraak
o Voorwaardelijke invrijheidstelling
 Slachtoffer op 3 manieren klacht indienen: politie, procureur des konings & onderzoeksrechter
 Misdrijf: algemene term voor een inbreuk op de strafwet.
o 3 soorten: overtredingen, wanbedrijven & misdaden

2.2. BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID
 Vergoeden schade slachtoffer
 Privaat recht: slachtoffer beslist om schadevergoeding in te dienen of niet
 Aquiliaanse/ buitencontractuele- & contractuele aansprakelijkheid

2.3. STRAFRECHTELIJKE & BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID
 Strafrecht + burgerlijk recht: verschillend doel
 Iemand tegelijkertijd strafrechtelijk + burgerrechtelijk aansprakelijk
 Feit zowel burgerrechtelijk + strafrechtelijk karakter:
o Slachtoffer in strafzaak = burgerlijke partij
o Strafrechter zich uitspreken over de schadevergoeding
3. STRAFRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID
 Misdrijf & straf
 Legaliteitsbeginsel
o Alleen die gedragingen die door de wet strafbaar zijn gesteld  bestraft worden
o Alleen die straffen die in de wet zijn voorzien  worden opgelegd

3.1. OPZETTELIJKE SLAGEN & VERWONDINGEN

3.1.1. BEGRIPPEN
 Slagen:

NATALIA SALAKHOVA MEDISCH RECHT PAGINA 1 VAN 33

, o Fysieke geweldplegingen
o Geen sporen
 Verwonding
o Uitwendig-/inwendig letsel, hoe klein ook (bv. kneuzing)
o Toegebracht menselijk lichaam
o Uitwendige tussenkomst
o Mechanisch/chemisch middel
 Geen rekening gehouden psychische verwondingen
o Behalve ! gevolgen fysieke werking menselijk lichaam
 Fysiek letsel  materieel spoor
 Opzettelijk
o Wetens & willens een verboden handeling stellen
o Ongeacht de gevolgen/omstandigheden
 Algemeen opzet
o Aanslag plegen
o Integriteit persoon
 Arts begaat misdrijf
o Vrijwillig, vrij & bewust
o Lichamelijke integriteit persoon schendt
o Schade willen/niet toebrengen  niet belangrijk

3.1.2. STRAFRECHTELIJKE IMMUNITEIT
 Handelingen vroedvrouw, verpleegkundige & geneesheer:
o Bescherming gezondheid individu & gemeenschap
 Verbetering gezondheid patiënt  patiënt opzettelijk verwonden
o Strafrechtelijk aansprakelijk gesteld
 Vermijden ! anders beroep niet uitoefenen  strafrechtelijke immuniteit
 Strafrechtelijke immuniteit:
o In principe geen vervolging
o Toebrengen lichamelijk letsel
o Uitoefening beroep
Voorwaarden:
 Uitvoering door bevoegde persoon & toelating door wet
o Enkel bij therapeutisch doel & toestemming patiënt
 Therapeutisch doel
o Reden aantasting fysieke integriteit
 Enge interpretatie van therapeutisch doel
o Genezen/voorkomen v/e fysieke/psychische aandoening
o Bv. esthetische ingrepen  strafrechtelijk aansprakelijk
 Ruime interpretatie
o Uitgangspunt: ziekte/functioneel gebrek
o Ook sociale/ethische & esthetische gevolgen ziekte verholpen worden
o Ingreep therapeutisch doel  subjectief nut m.b.t. medische/psychosociale indicatie
o Waar ligt de grens?
o Ieder medisch handelen steunt op een afweging van waarden
 Ingreep moet in verhouding staan tot het therapeutische doel (proportionaliteit)
o Risico’s ingreep  opwegen tegen nagestreefde doel
o Rechtvaardigt het doel de middelen?

NATALIA SALAKHOVA MEDISCH RECHT PAGINA 2 VAN 33

, o Schade ingreep lager dan ongemakken
 Toestemming patiënt
o Recht fysieke integriteit: recht lichamelijke onschendbaarheid
o Noodzakelijk om fysieke integriteit aan te tasten
o Niet voldoende om immuniteit te verkrijgen  andere voorwaarden ook vervuld zijn
o Weegt toch zwaar door

3.2. ONOPZETTELIJKE DODING & VERWONDING
 Fouten maken
 Onoplettendheid  invaliditeit/overlijden
 Uit onoplettendheid & onopzettelijkheid fout veroorzaken  strafbaarheid

3.2.1. VOORWAARDEN BESTRAFFING
Tegelijkertijd vervuld !
 Gebrek aan voorzichtigheid/voorzorg
o Gebrek voorzichtigheid: dader niet realiseert dat zijn gedrag schadelijke gevolgen kon
teweegbrengen. Een normale & voorzichtige mens zou dit wel zien  vooruitziening & oog
voor wat er kan gebeuren
o Gebrek voorzorg: mogelijke schadelijke gevolgen van zijn gedrag misschien wel heeft
voorzien, maar niets heeft gedaan om ze te vermijden, uit lichtzinnigheid/overmoed.
Hoewel in staat was deze gevolgen te vermijden
o Bewijzen fout !  trekken conclusies
 Dood/lichamelijk letsel
 Oorzakelijk (causaal) verband
o Gebrek voorzichtigheid/voorzorg  oorzaak letsel/overlijden
 Geen oogmerk om te doden/te verwonden

3.2.2. SCHADEVERGOEDING
 Burgerlijke partij stellen
 Beoordelen schade-eis  burgerlijke aansprakelijkheid
 Burgerrechtelijke schade (ook moreel) ruimer dan strafrechtelijk letsel

3.3. HULPVERZUIM/ WETTELIJKE HULPVERLENINGSPLICHT

3.3.1. DE WET
 Zie artikel digitap schuldig hulpverzuim  afdrukken + meenemen examen

3.3.2. VOORWAARDEN STRAFBAARHEID
 Verzuimen hulp te bieden
o Verzuimdelict: door iets niet te doen, begaat men een misdrijf
o Bepaalde intentie gebeuren: men biedt geen hulp omdat men dat bewust niet wenst te
doen
o Passief handelen waar men actief had moeten handelen  bestraft
 Slachtoffer verkeert in groot gevaar
o Niet alleen doodsgevaar
o Ook dreigende aantasting fysieke/psychische integriteit
o Beoordeling op ogenblik van noodzakelijke hulpverlening  niet achteraf



NATALIA SALAKHOVA MEDISCH RECHT PAGINA 3 VAN 33

,  Betrokkende moet zelf de toestand hebben vastgesteld/iemand moet hem die toestand hebben
beschreven
o Vraagt meer van professionele hulpverleners dan van leken
o Protocol kindermishandeling  ondernemen verdere stappen
 Geen ernstig gevaar voor zichzelf of anderen

3.4. SCHENDING BEROEPSGEHEIM

3.4.1. RECHT OP PRIVACY
 4 componenten:
o Recht op rust & isolement
o Recht op fysieke & morele integriteit
o Recht op geheimhouding van informatie m.b.t. de persoon (informationele privacy) 
beroepsgeheim
o Recht op het uitbouwen van menselijke contacten (relationele privacy)
 Wet op patiëntenrechten  informatie m.b.t. gezondheidstoestand pt niet zomaar delen

3.4.2. BEROEPSGEHEIM IN HET STRAFRECHT: FILOSOFIE
 Maatschappelijk belang:
o Beroepsbeoefenaar hieraan gebonden
o Bescherming volksgezondheid & samenleving
o Geheimhoudingsplicht
 Individueel belang:
o Alles wat je toevertrouwt = geheim
o Deel privacy vrijgeven voor hulp

3.4.3. WIE IS GEBONDEN DOOR DE WET?
 Uitdrukkelijk vermeld: klassieke medische beroepen bv. geneesheren, vroedvrouwen, …
 Beroep/staat:
o Personen die uit hoofde van hun beroep aan het beroepsgeheim gebonden zijn: alle
beroepen die kennisnemen van geheimen die hen zijn toevertrouwd
o Personen die uit hoofde van hun staat gebonden zijn door de geheimhoudingsplicht
 Studenten & stagiairs
 Vrijwillige medewerkers  georganiseerd verband werken & hulpverlenende taak
 Niet echtgenoot & mantelzorger
 Knelpunt: ondersteunend personeel (logistieke hulp, MMA)
o Geen eensgezindheid:
 Geen noodzakelijke confidenten
 Toch ook wel gebonden aan beroepsgeheim
 Zoverre de betrokkenheid in aanraking komt met vertrouwelijke info  toekennen
beroepsgeheim
 Sommige wetten bv. jeugdbescherming  beroepsgeheim opgelegd
o Discretieplicht
 In AO  dit voorzien
 Bij aanwerving  uitdrukkelijk hierop wijzen
 Bij schending  geen strafrechtelijke sanctie wel arbeidsrechtelijk bv.
berisping/ontslag

3.4.4. WELKE GEGEVENS VALLEN ONDER HET TOEPASSINGSGEBIED VAN ARTIKEL 458 SW. ?

NATALIA SALAKHOVA MEDISCH RECHT PAGINA 4 VAN 33