Samenvatting Personenlijst PID - Kuppens P. 2025 - 1ste bach psycho

Henri & Binet -​ introduceerden als eersten een nieuwe discipline ‘La psychologique Individuelle’
-​ aandacht voor variatie van psychische processen binnen & tussen personen

Oude China -​ testafnames voor ambtenaren, zodat de juiste mensen de juiste plaats krijgen in de maatschappij

Pythagoras -​ exclusief broederschap; zeer geheim
→ toelatingstest obv fysionomie (innerlijke persoonseigensch. afleiden adhv uiterlijke persoonskenmerken)

Plato -​ ideale staat (= individuen krijgen taken toegewezen obv hun capaciteiten)
-​ geen 2 personen zijn gelijk geboren
-​ militaire geschiktheidstest
-​ proximale verklaring: de ziel in 3 delen
1.​ rationele ziel: intelligentie
2.​ irrationele ziel: lust, emotie
3.​ begeestering: motivatie
-​ distale verklaring: kennis = vormen, ideeën = objectieve werkelijkheid
-​ kennis en leren = het naar boven halen v aanwezige kennis in de ziel ⇒ nature

Theophrastus -​ collectie v persoonlijkheidsschetsen

Juan de Dios -​ lichaamssappen, klimaat, brein… → oorzaken van grote individuele verschillen
Huarte y Navorro -​ belang van goede professionele diagnostiek door de staat ( ⇒ jeugd verplichten om juiste
kennisdomein te gaan studeren)

James Cattell -​ mental tests: metingen v individuele vaardigheidsverschillen​

Binet -​ individuele verschillen zijn het hoogst in hogere processen
-​ Echelle métrique de l’intelligence, later de Stanford Binet test (eerste officiële intelligentietest)

WO1 + WO2 + -​ detectie v combat stress (post-oorlog stress)
eerste helft vd -​ 2 problemen bij beschrijven & meten v individuele verschillen
20ste eeuw 1.​ waardenconnotatie bij verschildimensies
-​ ordening hangt aan een goed-slecht continuum vast
2.​ problemen met treklabels
-​ mensen in hokjes plaatsen = desindividuerend: iedereen is uniek

Huarte -​ belangrijkste individuele verschildimensies worden geassocieerd met wat toen de belangrijkste
cognitieve functies vd geest waren
-​ begrijpen, geheugen, verbeeldingskracht
→ begrijpen en verbeelding sluiten elkaar uit, je bent maar goed in 1 vd 2

Hippocrates -​ de 4 oerelementen nemen de vorm aan van 4 sappen/humores : bloed, zwarte gal, gele gal, flegma
-​ ziekte = evenwichtsstoornis tussen de sappen

Gall & Spurzheim -​ frenologie → 2 assumpties
1.​ mentale functies = specifieke processen in bepaalde hersengebieden
2.​ intensiteit v mentale functies zien we in de omtrek en topografie vd schedel

Galenus -​ een overgewicht in elk vd 4 lichaamssappen = een bepaald temperament
Slijm Flegmatisch Kalm, bedacht
Bloed Sanguistisch Levendig, gelukkig
Gele gal Cholerisch Kwaad
Zwarte gal Melancholisch Pessimistisch

Augustinus -​ ziel is immaterieel en onverwoestbaar
-​ vermogens vd ziel zijn aangeboren ⇒ nature

Descartes -​ eerst: mensen hebben bij de geboorte allemaal hetzelfde vermogen
-​ later: er zijn verschillen vanaf de geboorte, maar dat kan getraind worden

, Locke -​ tegen aangeboren ideeën, mens als tabula rasa ⇒ nurture

J.B Watson -​ grondlegger behaviorisme
-​ persoonlijkheid = conditioning van stimulus-respons ketens (Little Albert)
-​ individuele verschillen = resultaat van verschillen in leergeschiedenis

Darwin -​ natuur zorgt zelf voor aangepastheid van organisme via natuurlijke & seksuele selectie

Greenwald -​ IAT (impliciete associatie test)

Raymond Cattell -​ nomothetische trekpsychologie
-​ 16 personality factor systeem
-​ bedenker SLOT data
-​ taxonomie van soorten correlaties
-​ geloofde in factoranalyse voor het achterhalen v trekken

Larsen & Buss -​ voorbeelddefinitie persoonlijkheid: = verzameling van psychologische kenmerken (trekken) en
mechanismen
→ die een individu kenmerken
→ die op een bepaalde manier georganiseerd zijn en relatief duurzaam zijn
→ die zijn interacties en aanpassingen aan de omgeving beïnvloeden

Kurt Lewin -​ voorvader sociale + persoonlijkheidspsychologie​ ​ ​ ​ ​

Sarah Hampson -​ 4 types consistentie (type A,B,C,D)

Freud -​ psycho-analytische theorie; id, superego, ego
-​ psychoseksuele ontwikkeling (orale, anale, fallische, latentie, genitale fase)
-​ instincten

Hans Eysenck -​ nomothetische trekpsychologie
-​ hiërarchisch model van persoonlijkheid; gebaseerd op 2 punten:
1.​ hoge mate v erfelijkheid
2.​ psychofysiologische basis in het lichaam
+​ 4 verschillende niveaus:
-​ niveau 1: supertrekken
-​ extraversie ⇔ introversie, neuroticisme ⇔ emotionele stabiliteit, psychoticisme
-​ niveau 2: mindere brede trekken die wel specifieker zijn
-​ angstig (N), avontuurlijk (E), agressief (P)
-​ niveau 3: habituele gedragingen
-​ ruzie (P), reizen (E), vermijdingsgedrag (N)
-​ niveau 4: specifieke acts
-​ gevecht (P), irak (I), niet in de lift stappen (N)

Wiggins -​ nomothetische trekpsychologie
-​ wiggins circumplex
-​ dimensies v liefde en status definiëren de assen




Costa, McCrae, -​ nomothetische trekpsychologie
Goldberg -​ five-factor model: OCEAN (openheid, consciëntieusheid, extraversie, agreeableness (vriendelijkheid),
neuroticisme)
-​ men bepaalde de ‘big five’ adhv correlaties met hersenvolumes
→ wordt later HEXACO-model: toevoeging ‘humility/honest’

Digman en De -​ nomothetische trekpsychologie
Young -​ hogere-orde factoranalyse
-​ 2 factoren
-​ stabiliteit en plasticiteit