Persoonlijke financiële planning
0. Inleiding
0.1 Begripsafbakening
Persoonlijke financiële planning = de gestructureerde omgang met de persoonlijke financiën, maw de
planmatige analyse, opbouw, beheer en overdracht van het privévermogen
- Gestructureerd, planmatig, persoonlijke financiën & alle facetten
- Alternatieve termen: vermogensplanning, patrimonium planning & estate planning
1) Gestructureerd versus
occasioneel : ad hoc beslissingen nave en voorval
intuïtief: Vanuit het buikgevoel
Zonder onderzoek van de gevolgen op LT
Volgens de tips van de beleggingsblaadjes&vermogenswijzers op dat ogenblik
commercieel geïnduceerd : nav een verkoopgesprek over een belegging evalueert men de
toekomst, bekeken vanuit dat ene product of vanuit één behoefte
2) Planmatig
Anticiperend
Vanuit doorgegeven analyse van de situatie en de behoeftes
o Financiële doelstellingen bepalen
o En optimale methodes zoeken om die te realiseren
= kansen & alternatieven identificeren om die doelstellingen te realiseren
3) In alle facetten
Opbouw
Beheer & bescherming
Overdracht van vermogen
4) Persoonlijke financiële planning voor een onderneming, organisatie of een project
Vertrekt vanuit de unieke situatie van individu of gezin
0.2 Persoonlijke financiële planning => 3 stappen
1) Analyse van huidige financiële situatie & behoeftes en wensen
2) Doelstellingen formuleren
3) Hoe die doelstellingen bereiken?
Continu proces: Plan - Do – Check – Act
0.2.1 STAP 1: Analyse
Analyse van patrimonum, wensen en behoeften (pijler 1)
0.2.2 STAP 2: Doelstellingen formuleren
- Kwantificeren
- Prioriteiten aanbrengen
0.2.3 STAP 3: Financieel plan
- Welke schuldenopbouw voor persoonlijke projecten is aanvaardbaar?
- Gecontroleerde inkomensbesteding én schuldafbouw
- Welke beleggingen? (zie pijler 2)
Met welk risico?
Op welke termijn?
- Keuze van de vermogenscomponenten (zie pijler 2)
- Vermogensbescherming (zie pijler 3)
1
,- Structurering van vermogen (zie pijler 5)
- Overdracht van vermogen (zie pijler 4)
0.3 Panacee voor alle kwalen?
Een dergelijke persoonlijke financiële planning
- Zorgt er niet voor dat de toekomst voorspelbaar wordt
- Helpt wel om : °Bepaalde evoluties beter in te schatten
°Flexibel te reageren
°Gepast te anticiperen
Kan leiden tot meer discipline om
- Doelmatig & “gecontroleerd” met budget en vermogen om te gaan
- Consequent financiële doelstellingen op te volgen en te realiseren
0.4 Algemene praktijkrelevantie
Belangrijke vragen (voorbeelden)
- Hoe groot is iemands privévermogen momenteel?
- Wat kan ik financieel aan naar de toekomst?
- Wanneer plan ik grote uitgaven en hoe financier ik die?
- Hoe stel ik een beleggingsportefeuille samen aangepast aan mijn noden en wensen?
- Wat gebeurt er in geval van echtscheiding?
- Hoe verzeker ik mij van voldoende inkomsten na pensionering?
- Wat gebeurt er met mijn vermogen in geval van overlijden?
Belang antwoord op vragen én dus relevantie van persoonlijke financiële planning
- Algemene gemoedsrust
- Opbouwen/aanhouden van bevredigende levensstandaard
- Verzekeren van financiële onafhankelijkheid (van arbeidsinkomen)
- Continuïteit van het privévermogen verzekeren
Controle nemen én houden over de financiële levenscyclus
0.5 Relevantie vanuit loopbaanperspectief
- “Typische” bankactiviteiten : retail banking / corporate banking / investment banking / private
banking / personal banking
- Onafhankelijk persoonlijk financieel planner
0.6 Zware impact van reglementering en fiscaliteit
Louter enkele voorbeelden
- Mifid reglementering (pijler 3)
- Sterk gereglementeerde Belgische spaarboekje (pijler 2)
- Fiscaliteit: beleggingen / erfbelasting / …
0.7 Structuur cursus
1) Pijler 1: Vermogensinventaris
2) Pijler 2: Vermogensopbouw
3) Pijler 3: Vermogensbescherming
4) Pijler 4: PFP n.a.v. Mijlpaalmomenten
5) Pijler 5: Structureren van vermogen
1. PIJLER 1: inventaris van Vermogen en Behoeftes
2
,1.1 Analyse van de situatie
Analyseproces is
- Statisch : hoe is de huidige vermogenssituatie?
- Dynamisch :
Hoe zal de vermogens- & persoonlijke situatie wellicht evolueren
Uitvoeren van scenarioanalyse uvm deze evolutie => risicobeheersing
Wat zijn de doelstellingen? => planningstechnieken
2 invalshoeken
- Analyse van het patrimonium
- Analyse van persoonlijke situatie, wensen en behoeften
1.2 Analyse van het patrimonium: statisch
Wat? = statisch beeld van de huidige vermogenssituatie qua omvang en samenstalling
Wanneer?
- In principe op geregelde tijdstippen (dus wél flexibel)
- Maar zeker op zogenaamde “sleutelmomenten” (scheiding, huwelijk & opstarten zaak,…)
Hoe? = adhv de particuliere vermogensinventaris / vermogensbalans
Particulieren vermogen inventaris of vermogensbalans
Wat?
- Gestructureerd overzicht van de privébezittingen en –schulden
- Analoog aan de balans van een onderneming
Momentopname:
- Componenten opnemen tegen huidige, geschatte waarde
Marktwaarde van (onroerende) beleggingen
Zgn. Reserves van levensverzekeringen
Saldo van schulden
Voor minder waardevaste activa
- Eventueel een voorziening op passiefzijde
Particuliere vermogensinventaris : structuur
1.3 Analyse van het patrimonium: dynamisch
Wat? = dynamisch beeld van de evolitie van de vermogenssituatie qua omvang en samenstelling
Wanneer?
- In principe op geregelde tijdstippen (dus ook flexibel)
- Maar zeker op zogenaamde “sleutelmomenten”
Idem aan particuliere vermogensinventaris
Hoe?
3
, Aan de hand van
STAAT VAN ONTVANGSTEN EN UITGAVEN
- Gestructureerd overzicht van de (geraamde) privékasstromen
- Analoog aan de kasplanning (liquiditeitsbudget) van een onderneming
Ontvangsten = inkomende kasstromen
Uitgaven = uitgaande kasstromen
Verschil tussen beide = mutatie van de cashpositie
- Opbouw:
Ontvangsten uit
o Beroepsinkomsten (arbeid) en vervangingsinkomsten (soc. Zekerheid)
o Beleggingen (intresten, dividenden, huur onroerend,…)
o Uitzonderlijke elementen (schenkingen, legaten)
o Nieuwe leningen, realisatie beleggingen, verkoop wagen,…
Uitgaven
o Verplichte: kredietaflossing, verzekering, onderhoudskosten,…
o Courante: consumptie en luxe uitgaven: energie, kleding, voeding,
o Discretionaire: sparen of investeren, besteding voor projecten
o Uitzonderlijke
Ontvangsten – uitgaven = saldo (besteedbaar of ontsparen)
SPAARBALANS
- Wat? = gestructureerd overzicht van de mutatie van het netto vermogen
- Analoog aan de (gebudgetteerde) resultatenrekening van een onderneming
- Maw: hoeveel “(ont)spaart een individu / gezin daadwerkelijk
Staat van ontvangsten en uitgaven versus spaarbalans
- Bronnen van verschillen?
Ontvangsten zonder toename nettovermogen
Uitgaven zonder afname nettovermogen
Toename nettovermogen zonder ontvangsten
Afname nettovermogen zonder uitgaven
1.4 Analyse van het patrimonium: wat als…?
Verdere analyse & detecteren van potentiële problemen:
- Wat bij jobverlies of deeltijdswerken
- Wat als kinderen gaan studeren + ze op kot willen
Scenario analyse
- Combineren meerdere ‘wat als’ hypothese die zich gelijktijdig kunnen voordoen
1.5 Analyse van de persoonlijke situatie, wensen en behoeften
Persoonlijke situatie
- Leeftijd
- Professionele statuut
- Verwachte schenkingen/ nalatenschappen
- Samenstelling gezin, ….
-
1.6 Keuzes maken.
1.7 Toepassingen => bekijken !!!!
2. PIJLER 2: Vermogensopbouw
4
0. Inleiding
0.1 Begripsafbakening
Persoonlijke financiële planning = de gestructureerde omgang met de persoonlijke financiën, maw de
planmatige analyse, opbouw, beheer en overdracht van het privévermogen
- Gestructureerd, planmatig, persoonlijke financiën & alle facetten
- Alternatieve termen: vermogensplanning, patrimonium planning & estate planning
1) Gestructureerd versus
occasioneel : ad hoc beslissingen nave en voorval
intuïtief: Vanuit het buikgevoel
Zonder onderzoek van de gevolgen op LT
Volgens de tips van de beleggingsblaadjes&vermogenswijzers op dat ogenblik
commercieel geïnduceerd : nav een verkoopgesprek over een belegging evalueert men de
toekomst, bekeken vanuit dat ene product of vanuit één behoefte
2) Planmatig
Anticiperend
Vanuit doorgegeven analyse van de situatie en de behoeftes
o Financiële doelstellingen bepalen
o En optimale methodes zoeken om die te realiseren
= kansen & alternatieven identificeren om die doelstellingen te realiseren
3) In alle facetten
Opbouw
Beheer & bescherming
Overdracht van vermogen
4) Persoonlijke financiële planning voor een onderneming, organisatie of een project
Vertrekt vanuit de unieke situatie van individu of gezin
0.2 Persoonlijke financiële planning => 3 stappen
1) Analyse van huidige financiële situatie & behoeftes en wensen
2) Doelstellingen formuleren
3) Hoe die doelstellingen bereiken?
Continu proces: Plan - Do – Check – Act
0.2.1 STAP 1: Analyse
Analyse van patrimonum, wensen en behoeften (pijler 1)
0.2.2 STAP 2: Doelstellingen formuleren
- Kwantificeren
- Prioriteiten aanbrengen
0.2.3 STAP 3: Financieel plan
- Welke schuldenopbouw voor persoonlijke projecten is aanvaardbaar?
- Gecontroleerde inkomensbesteding én schuldafbouw
- Welke beleggingen? (zie pijler 2)
Met welk risico?
Op welke termijn?
- Keuze van de vermogenscomponenten (zie pijler 2)
- Vermogensbescherming (zie pijler 3)
1
,- Structurering van vermogen (zie pijler 5)
- Overdracht van vermogen (zie pijler 4)
0.3 Panacee voor alle kwalen?
Een dergelijke persoonlijke financiële planning
- Zorgt er niet voor dat de toekomst voorspelbaar wordt
- Helpt wel om : °Bepaalde evoluties beter in te schatten
°Flexibel te reageren
°Gepast te anticiperen
Kan leiden tot meer discipline om
- Doelmatig & “gecontroleerd” met budget en vermogen om te gaan
- Consequent financiële doelstellingen op te volgen en te realiseren
0.4 Algemene praktijkrelevantie
Belangrijke vragen (voorbeelden)
- Hoe groot is iemands privévermogen momenteel?
- Wat kan ik financieel aan naar de toekomst?
- Wanneer plan ik grote uitgaven en hoe financier ik die?
- Hoe stel ik een beleggingsportefeuille samen aangepast aan mijn noden en wensen?
- Wat gebeurt er in geval van echtscheiding?
- Hoe verzeker ik mij van voldoende inkomsten na pensionering?
- Wat gebeurt er met mijn vermogen in geval van overlijden?
Belang antwoord op vragen én dus relevantie van persoonlijke financiële planning
- Algemene gemoedsrust
- Opbouwen/aanhouden van bevredigende levensstandaard
- Verzekeren van financiële onafhankelijkheid (van arbeidsinkomen)
- Continuïteit van het privévermogen verzekeren
Controle nemen én houden over de financiële levenscyclus
0.5 Relevantie vanuit loopbaanperspectief
- “Typische” bankactiviteiten : retail banking / corporate banking / investment banking / private
banking / personal banking
- Onafhankelijk persoonlijk financieel planner
0.6 Zware impact van reglementering en fiscaliteit
Louter enkele voorbeelden
- Mifid reglementering (pijler 3)
- Sterk gereglementeerde Belgische spaarboekje (pijler 2)
- Fiscaliteit: beleggingen / erfbelasting / …
0.7 Structuur cursus
1) Pijler 1: Vermogensinventaris
2) Pijler 2: Vermogensopbouw
3) Pijler 3: Vermogensbescherming
4) Pijler 4: PFP n.a.v. Mijlpaalmomenten
5) Pijler 5: Structureren van vermogen
1. PIJLER 1: inventaris van Vermogen en Behoeftes
2
,1.1 Analyse van de situatie
Analyseproces is
- Statisch : hoe is de huidige vermogenssituatie?
- Dynamisch :
Hoe zal de vermogens- & persoonlijke situatie wellicht evolueren
Uitvoeren van scenarioanalyse uvm deze evolutie => risicobeheersing
Wat zijn de doelstellingen? => planningstechnieken
2 invalshoeken
- Analyse van het patrimonium
- Analyse van persoonlijke situatie, wensen en behoeften
1.2 Analyse van het patrimonium: statisch
Wat? = statisch beeld van de huidige vermogenssituatie qua omvang en samenstalling
Wanneer?
- In principe op geregelde tijdstippen (dus wél flexibel)
- Maar zeker op zogenaamde “sleutelmomenten” (scheiding, huwelijk & opstarten zaak,…)
Hoe? = adhv de particuliere vermogensinventaris / vermogensbalans
Particulieren vermogen inventaris of vermogensbalans
Wat?
- Gestructureerd overzicht van de privébezittingen en –schulden
- Analoog aan de balans van een onderneming
Momentopname:
- Componenten opnemen tegen huidige, geschatte waarde
Marktwaarde van (onroerende) beleggingen
Zgn. Reserves van levensverzekeringen
Saldo van schulden
Voor minder waardevaste activa
- Eventueel een voorziening op passiefzijde
Particuliere vermogensinventaris : structuur
1.3 Analyse van het patrimonium: dynamisch
Wat? = dynamisch beeld van de evolitie van de vermogenssituatie qua omvang en samenstelling
Wanneer?
- In principe op geregelde tijdstippen (dus ook flexibel)
- Maar zeker op zogenaamde “sleutelmomenten”
Idem aan particuliere vermogensinventaris
Hoe?
3
, Aan de hand van
STAAT VAN ONTVANGSTEN EN UITGAVEN
- Gestructureerd overzicht van de (geraamde) privékasstromen
- Analoog aan de kasplanning (liquiditeitsbudget) van een onderneming
Ontvangsten = inkomende kasstromen
Uitgaven = uitgaande kasstromen
Verschil tussen beide = mutatie van de cashpositie
- Opbouw:
Ontvangsten uit
o Beroepsinkomsten (arbeid) en vervangingsinkomsten (soc. Zekerheid)
o Beleggingen (intresten, dividenden, huur onroerend,…)
o Uitzonderlijke elementen (schenkingen, legaten)
o Nieuwe leningen, realisatie beleggingen, verkoop wagen,…
Uitgaven
o Verplichte: kredietaflossing, verzekering, onderhoudskosten,…
o Courante: consumptie en luxe uitgaven: energie, kleding, voeding,
o Discretionaire: sparen of investeren, besteding voor projecten
o Uitzonderlijke
Ontvangsten – uitgaven = saldo (besteedbaar of ontsparen)
SPAARBALANS
- Wat? = gestructureerd overzicht van de mutatie van het netto vermogen
- Analoog aan de (gebudgetteerde) resultatenrekening van een onderneming
- Maw: hoeveel “(ont)spaart een individu / gezin daadwerkelijk
Staat van ontvangsten en uitgaven versus spaarbalans
- Bronnen van verschillen?
Ontvangsten zonder toename nettovermogen
Uitgaven zonder afname nettovermogen
Toename nettovermogen zonder ontvangsten
Afname nettovermogen zonder uitgaven
1.4 Analyse van het patrimonium: wat als…?
Verdere analyse & detecteren van potentiële problemen:
- Wat bij jobverlies of deeltijdswerken
- Wat als kinderen gaan studeren + ze op kot willen
Scenario analyse
- Combineren meerdere ‘wat als’ hypothese die zich gelijktijdig kunnen voordoen
1.5 Analyse van de persoonlijke situatie, wensen en behoeften
Persoonlijke situatie
- Leeftijd
- Professionele statuut
- Verwachte schenkingen/ nalatenschappen
- Samenstelling gezin, ….
-
1.6 Keuzes maken.
1.7 Toepassingen => bekijken !!!!
2. PIJLER 2: Vermogensopbouw
4
