Thema 4 evolutie
- 13,7 miljard jaar geleden de oerknal (Big Bang-Theorie)
- De aarde is zo’n 4,6 miljard jaar oud
- 3,8 miljard jaar geleden de eerste eencellige
- 670 miljoen jaar geleden pas de eerste meercellige.
- 542 miljoen jaar geleden de eerste gepantserde dieren
- Van toen tot nu staat in de Binas tabel 94 A
Oer atmosfeer
Mengsel van stikstofgas, waterdamp, koolstofmonoxide,
koolstofdioxide, waterstofgas, ammoniak, methaan en waterstofsulfide
Door toevoer van energie, bv door uv-straling en botsingen tussen
meteorieten ioniseren deze stoffen en ontstaat er koolstof, waterstof,,
stikstof en zuurstof.
Anorganische stoffen
Zowel in levenloze natuur als in organismen.
Kleine, eenvoudige gebouwde moleculen
Energie arm
CO2, H2O en alle andere stoffen
Organische stoffen
Vaak afkomstig van organismen
Grote, ingewikkeld gebouwde moleculen
Energie rijk
Altijd 1 of meer C én een H (koolwaterstoffen) bevatten, vaak ook O en
soms N
C6H12O6 , koolhydraten, vetten, eiwitten, DNA
Prokaryoten
Altijd eencellige organismen, bacteriën
Zonder kernmembraan in hun cellen
Bevatten een kringvormig DNA-molecuul dat los in het cytoplasma zweef
1
, Heterotroof
Organismen die hun energie uit organische stoffen haalt om hun eigen
organische stoffen te maken.
Voor hun opbouw hebben ze anorganische stoffen nodig, die nemen ze
op uit de omgeving.
Autotroof
Organismen die van anorganische stoffen organischen stoffen kunnen
maken.
Bv. planten
De hoeveelheid organische stoffen kon hierdoor toenemen.
Cyanobacteriën
Ontstonden 2,8 miljard jaar geleden
De eerste bacteriën/blauwalg die in staat waren in fotosynthese
Anaeroob
Organismen die alleen in een milieu zonder zuurstof konden leven
Aerobe
Organismen die zuurstof nodig hebben om te overleven
Endosymbiosetheorie
Eukaryoten ontstonden uit relatief grote prokaryoten
1. Instulping celmembraan rondom DNA
2. Kernmembraan, celkern en ER ontstaan
3. Ingesloten aerobe, heterotrofe bacteriën worden mitochondriën
4. Ingesloten autrotrofe cyanobacteriën worden chloroplasten
3
domeinen
2
- 13,7 miljard jaar geleden de oerknal (Big Bang-Theorie)
- De aarde is zo’n 4,6 miljard jaar oud
- 3,8 miljard jaar geleden de eerste eencellige
- 670 miljoen jaar geleden pas de eerste meercellige.
- 542 miljoen jaar geleden de eerste gepantserde dieren
- Van toen tot nu staat in de Binas tabel 94 A
Oer atmosfeer
Mengsel van stikstofgas, waterdamp, koolstofmonoxide,
koolstofdioxide, waterstofgas, ammoniak, methaan en waterstofsulfide
Door toevoer van energie, bv door uv-straling en botsingen tussen
meteorieten ioniseren deze stoffen en ontstaat er koolstof, waterstof,,
stikstof en zuurstof.
Anorganische stoffen
Zowel in levenloze natuur als in organismen.
Kleine, eenvoudige gebouwde moleculen
Energie arm
CO2, H2O en alle andere stoffen
Organische stoffen
Vaak afkomstig van organismen
Grote, ingewikkeld gebouwde moleculen
Energie rijk
Altijd 1 of meer C én een H (koolwaterstoffen) bevatten, vaak ook O en
soms N
C6H12O6 , koolhydraten, vetten, eiwitten, DNA
Prokaryoten
Altijd eencellige organismen, bacteriën
Zonder kernmembraan in hun cellen
Bevatten een kringvormig DNA-molecuul dat los in het cytoplasma zweef
1
, Heterotroof
Organismen die hun energie uit organische stoffen haalt om hun eigen
organische stoffen te maken.
Voor hun opbouw hebben ze anorganische stoffen nodig, die nemen ze
op uit de omgeving.
Autotroof
Organismen die van anorganische stoffen organischen stoffen kunnen
maken.
Bv. planten
De hoeveelheid organische stoffen kon hierdoor toenemen.
Cyanobacteriën
Ontstonden 2,8 miljard jaar geleden
De eerste bacteriën/blauwalg die in staat waren in fotosynthese
Anaeroob
Organismen die alleen in een milieu zonder zuurstof konden leven
Aerobe
Organismen die zuurstof nodig hebben om te overleven
Endosymbiosetheorie
Eukaryoten ontstonden uit relatief grote prokaryoten
1. Instulping celmembraan rondom DNA
2. Kernmembraan, celkern en ER ontstaan
3. Ingesloten aerobe, heterotrofe bacteriën worden mitochondriën
4. Ingesloten autrotrofe cyanobacteriën worden chloroplasten
3
domeinen
2
