Samenvatting Vaardig met Informatie UCLL

Opstart, Kritisch denken, Soorten
informatie
1. Leerlijn Onderzoekend Vermogen
Sociaal Werkers en onderzoekend vermogen? Waarom?
Daarom:
•Voor jou als student:
 SWIMP: teksten zoeken, teksten lezen, tekst schrijven
 BAP
 …
•Voor Sociaal Werkers!
 Jij wil je doelgroep bereiken. (Organisatiemedewerkers over verschillende
vestigingen, jeugdvrijwilligers, gezinnen met kinderen in moeilijke omstandigheden,
…)
•Wie is die doelgroep?
•Hoe groot is die doelgroep?
•Wat zijn de geschikte communicatiekanalen?
 Nieuwe ideeën voor vrijwilligersbeleid in je organisatie

Leerlijn Onderzoekend Vermogen
•VMI, VMD, WAM, BAP
•Ook via SWIMP
•1 handboek

Kritisch Denken
Kritisch Denken
•Doen jullie al!
•NIET: élke informatie sceptisch in vraag stellen; nl. aanvaarden van bepaalde
informatie
•Je wil een vraag beantwoorden / een beslissing nemen / tot actie overgaan. (De
kleine en de grote zaken)
•Je kritisch denkproces bestaat uit 8 elementen

8 elementen van Kritisch Denken
Doelstelling wat jij of de ander tracht te realiseren

Vraag de kern van het probleem/de kwestie die we trachten te
beantwoorden/op te lossen/te verbeteren

Perspectief hoe de persoon naar het probleem/de kwestie kijkt, kan
verschillend zijn per persoon

Concepten de basisideeën die je gebruikt om tot een antwoord te komen

Informatie de gegevens, data, ervaringen, bewijzen die je gebruikt om tot een
conclusie te komen

Vooronderstellingen/ de impliciete en expliciete redeneringen die je gebruikt om tot een
onderbouwingen conclusie te komen

, Conclusie het besluit dat je neemt, het resultaat van de redeneringen,
gebaseerd op informatie en vooronderstellingen

Gevolgen waar ons denken toe leidt of wat volgt uit ons handelen
•Bij Filosofie al een eerste focus op:
 Doelstelling + Vraag
 Concepten
 Veronderstelling
 Conclusie

Sociaal Werk in Mondiaal Perspectief
Tekst lezen met de 8 elementen
Doelstelling tekstniveau: wat is de bedoeling van de tekst/deze paragraaf? wat
wil de auteur ermee bereiken?
lezer niveau: waarom lees ik deze tekst?

Vraag welke vraag/ vragen tracht de auteur te beantwoorden?

Perspectief hoe kijkt de auteur naar de situatie?
is deze manier de enige mogelijke manier? welke andere manieren
zijn er om ernaar te kijken?

Concepten wat zijn de basisideeën van deze tekst?
wat betekenen die basisideeën?

Informatie is de info juist? hoe weet ik dat? (wie is de auteur+achtergrondinfo)
is de info relevant? → tegenstrijdige info kan relevant zijn;
bemoeilijkt het beantwoorden van de vraag, maar is wel belangrijk

Vooronderstellingen/ op welke vooronderstellingen is de conclusie gebaseerd?
onderbouwingen wat wordt voor waar genomen?
hoe wordt de conclusie onderbouwd?

Conclusie wat is de conclusie?
is de conclusie logisch?
welke andere conclusies zijn er mogelijk?

Gevolgen wat zijn de mogelijke gevolgen van de inhoud van deze tekst?
wat leert deze tekst mij?


Tekst schrijven met de 8 elementen
Doelstelling welke boodschap wil ik brengen met deze tekst/paragraaf?
wat wil ik dat de lezer doet/onthoudt?

Vraag welke vraag/vragen tracht ik met mijn tekst te beantwoorden?
is mijn vraag zo geformuleerd dat ik echt vraag wat ik wil
beantwoorden?
is mijn vraag significant?

Perspectief hoe kijk ik naar de situatie?
welke manieren zijn er om naar de vraag te kijken? laat ik die
voldoende aan bod komen in mijn tekst?

,Concepten wat zijn de basisideeën/kernwoorden/-begrippen van deze tekst?
leg ik die voldoende uit?

Informatie op welke info baseer ik me? is die juist? wat zijn mijn bronnen? wat
is de kwaliteit van die bronnen?
is de info relevant?
is de info volledig? → ook andere standpunten aan bod laten
komen; voldoende info gezocht? welke zoekstrategie gebruikt?

Vooronderstellingen/ op welke vooronderstellingen is de conclusie gebaseerd?
onderbouwingen welke theorieën gebruik ik? zijn dat de juiste/meest relevante voor
mijn vraag?
wat neem ik voor waar aan?
(pijlendiagram maken van je redenering)

Conclusie wat is mijn conclusie? is die logisch? kan ik uitleggen hoe ik tot mijn
conclusie kom?
welke andere conclusies zijn er mogelijk?

Gevolgen wat zijn mogelijke gevolgen?
wat wil ik dat de lezer doet met mijn tekst?


Vaardig met Informatie
•Focus op 1 van de 8 elementen van Kritisch Denken: Informatie
•Dat element onderzoeken via de standaarden

Standaarden van Kritisch Denken
Helderheid duidelijkheid, voorkomt verwarring

Accuraatheid juistheid

Precisie mate van het detail → noodzakelijke details

Significantie de waarde van de vraag, een vraag met belang, het is waardevol om de
vraag te beantwoorden

Relevantie bruikbaarheid, het draagt bij aan het antwoord

Logica samenhang, het één volgt na het ander

Breedte de mate waarin het antwoord omvattend is, verschillende perspectieven
betrekken

Eerlijkheid oprechtheid, verschillende relevante gezichtspunten, doet recht aan alle
betrokkenen

Diepte complexiteit


Soorten Informatie
Informatie
•Hoeveel sneeuw? → bericht op Instagram/Twitter >< KMI
•3 soorten informatie:

,  Populaire literatuur
 Vakliteratuur
 Wetenschappelijke literatuur
•Doelstelling: grijp als professional naar vakliteratuur
•Tussendoel: (her)ken de verschillende soorten literatuur

populaire literatuur vakliteratuur wetenschappelijke
literatuur
•Facebook, Instagram, Twitter • Vaktijdschriften • Wetenschappelijke
•Kapperstijdschriften (Flair,  Generiek: Sociaal.net (schrijf je tijdschriften
Flow, Libelle, Humo,…) in op de nieuwsbrief), Weliswaar
•Kranten: OOK De Standaard,  Specifiek: per
De Tijd, De Morgen, Knack doelgroep/domein/thema
•Onderzoeksrapporten

Criteria: Criteria: Criteria:
 Wie schrijft: 'iedereen',  Wie schrijft: 'expert',  Wie schrijft: 'expert'
niet noodzakelijk expert werkveldervaring en/of met
 Voor wie: 'iedereen', liefst onderzoekservaring onderzoekservaring
zo veel mogelijk mensen  Voor wie: mensen in het  Voor wie: mensen in
 Controle achteraf werkveld /opleiding het werkveld
 (Aanwezigheid reclame)  Controle: redactieraad /onderzoekers /
opleiding
 Controle: peer
reviewed

•Waar zoek je? Waar zoek je? Waar zoek je?
→ Belga.press/academic  Mediatheek / Limo-databank  ScienceDirect,
 Wat: gratis toegang tot  Websites van SpringerLink, Wiley
quasi gehele Belgische koepelorganisaties, ministeries, Online Library (via bib
(en enkele buitenlandse) onderzoeksinstellingen,... v/d school)
populaire literatuur (delay
van 2 dagen)
 Log in met je
student.ucll.be e-mail
 Verken deze databank.

•Dit is waar jij naar op zoek gaat
binnen je opleiding en als
professional!
•Neem je professionaliseringstraject
en jezelf als professional serieus:
creëer deze reflex.
•Grotere kans op informatie die aan
de standaarden voldoet:
 Helder, accuraat, precies,
significant, logisch, breed, diep,
relevant en eerlijk
•Kans op betere punten /
positieve(re) beoordeling
toehoorders/lezers