ICTS
H1: positionering van ICT
ICTS INFORMATIE- en COMMUNICATIE TECHNOLOGIE &
SYSTEMEN
- Gegevens: ruwe feiten, onverwerkt (= grondstof)
o Verschillende vormen: numerieke, geluid, grafisch…
o Moeten accuraat, volledig zijn, relevant, tijdig, verifieerbaar
- Informatie: verwerkt product, gegevens die een concrete betekenis hebben
gekregen, begrijpelijk zijn gemaakt
Informatiesysteem
- Een systeem dat
o Dankzij digitale opslag en verwerking
o Gegevens geautomatiseerd en gesystematiseerd
o Opslaat en verwerkt
o Dat leidt tot informatie, inzicht en kennis
o En interageert met mens, systeem en omgeving
o NIET 1 machine: gegevensuitwisseling en verscheidene
collaboratiemodellen
▪ Binnen 1organisatie (front-end met databank, off-site back-up…)
= gedistribueerde systemen
= het systeem bestaat niet op 1 plaats, maar gedistribueerd op
verschillende plaatsen/ machines
▪ Tussen verschillende organisaties
• Economisch principe: specialisatie (sneller dan anderen)
,Input → verwerking → opslag → output
Kennis Pyramide
Technology stack
- Hardware kan dingen verwerken, software haalt informatie/gegevens binnen
, - Computer:
o Intern geheugen (tijdelijke opslag gegevens)
▪ Hulpgeheugens: aanvulling & permanente opslag
o Centrale verwerkingseenheid (zorgt voor verwerking) → CPU)
▪ Besturingsorgaan: stuur- en controlefunctie
▪ Rekenkundige logische eenheid: uitvoeren bewerkingen gegevens
- Systeemprogrammatuur
o Brug tussen programmatuur (hardware) en toepassingssoftaware
o Vb. besturingssysteem (Windows/ OS) & vertaalprogramma’s
- Applicatieprogrammatuur
o Eindgebruiker computer werkt ermee
o Oplossing specifieke gebruikersproblemen
o Vb. spreadsheet-, tekstverwerkingsprogramma
- XML
o Volwaardige communicatiestandaard
o Bouwt voort op HTML-technologie (bekend in www)
Economische rol van informatiesystemen
3 traditionele productiefactoren
- Arbeid
- Kapitaal
- Natuur
4e: informatie
- Kenniseconomie
- Informatiemaatschappij
→ de algemene verschuiving van arbeid in de landbouw via industrie naar diensten
- Omgaan met complexiteit technologie
o Infrastructuren
▪ Zoveel mogelijk gemeenschappelijk, schaalbaar en betrouwbaar ter
beschikking stellen van Informatie – en communicatie voorz.
o Architectuur
▪ Gebruik van lagen: functionaliteiten onderscheiden
o Ontwikkeling: cloud computing
- Organisatie: economische actor
- Business to customer (B2C)
o Eindgebruiker
o App economy
- Business to business (B2B)
o Gespecialiseerde dienstverlening
o Genergieke dienstverlening (vb cloud computing)
o Waardeketens
, - Maatschappelijke rol informatiesystemen
o Economsich voordeel
▪ Advertisement
▪ Gegevens verzamelen en delen met andere bedrijven
▪ Betalen voor dienst
▪ Online games
o In games purchases
o Aandacht behouden: engagement in spel
maximamiseren
o Game advertising
▪ NMBS
• Aantal reizigers: treinbezetting aanpassen
▪ Gmail
• Verzamelt gegevens
Evolutie in informatiesystemen
→ bestond nog niet ervoor
→ technologie en digitale diensten gaan hand in hand met mens en maatschappij
Evolutie:
- Wereld gaat vooruit dankzij technologie
- Communicatie tussen machines, slimme producten worden geïntegreerd
- Steeds efficiënter en meer data verzamelen
- Informatiesystemen zijn overal!
- Vorige technologie NIET vervangen, nieuwe komt erbij
Recap
,Informatietechnologie (IT)Bouwstenen en technologieën voor
informatiesystemen
Operationele technologie Technologie ter ondersteuning van industriële
(OT) bedrijfsprocessen
bv. de softwaresystemen die een productieband
aansturen, pompsystemen, etc
Communicatietechnologie Bouwstenen voor informatie-uitwisseling en
samenwerking tussen systemen
ICT Informatie- en communicatietechnologie
Informatica Leer van de methoden en technieken voor het
ontwikkelen, opzetten en gebruiken van
informatiesystemen
Beleidsinformatica De studie van informatica zoals die ingezet en beheerd
moet worden in een bedrijfscontext
Cyberfysieke systemen Systemen die sterk ingebed zijn in de fysieke wereld
(Cyber-Physical Systems) (“embedded systems”, “ambient computing”)
• Bv. je thermostaat (triviaal), een onthaalrobot voor
patiententriage in ziekenhuis, een zelfrijdende wagen
• Industriële controlesystemen (ICS ~ Operationele
Technologie, OT)
“Internet der Dingen” Slimme, interconnected toestellen - sensors en
(Internet-of-Things, IoT) actuators
• Vb slimme verlichting, slimme energieconsumptie, ..
'Business value' van informatiesystemen en ICT
- Organisatie staat of valt met een goed business model
- ICT om hun business model uit te voeren
o bv. beter opvolgen van feedback en vragen leidt tot goede klantenrelaties
o bv. unieke “features” kunnen leiden tot productdifferentiatie,
o bv. operationele kostenreductie
➔ strategisch voordeel
- Sneller (automatiseren)
- Optimaliseren van werking
- Slimmer en beter: organisational learning, ifv organisatie
- Ondersteuning strategie
o Vastleggen van strategische doelstellingen
o Vertalen van strategische doelstellingen naar meetbare objectieven
o Bron van competitief voordeel
- “Data is het nieuwe goud”
… during a gold rush, sell shovels
, Inforamtiesystemen en hun maatschappelijke impact
1. Afhankelijkheid - gebruik van smartphone en impact op ontwikkeling van
adolescenten vb aandacht blijft bij een applicatie
2. Privacy - invloed op de persoonlijke levenssfeer
3. Vertrouwen, misinformatie, toenemende macht van technologie-bedrijven
bv algoritmes zaaien verdeeldheid, geven niet alleen correcte informatie
bv wat doen al die slimme devices, afluisteren? Te vertrouwen?
bv beperkt aantal bedrijven dat alle macht heeft
4. Sustainability en ecologische aspecten
• Large Language Models (LLMs) zoals ChatGPT, BitCoin, ...
bv meer energie nodig om informatiesystemen te laten draaien (microsoft opent
kercentrale)
bv bitcoin: veel energie voor nodig, energie wordt duurder
Boek: extra
Eigenschappen van kwaliteitsvolle gegevens
- Accuraatheid, volledigheid, relevantie, tijdigheid & verifieerbaarheid
H1: positionering van ICT
ICTS INFORMATIE- en COMMUNICATIE TECHNOLOGIE &
SYSTEMEN
- Gegevens: ruwe feiten, onverwerkt (= grondstof)
o Verschillende vormen: numerieke, geluid, grafisch…
o Moeten accuraat, volledig zijn, relevant, tijdig, verifieerbaar
- Informatie: verwerkt product, gegevens die een concrete betekenis hebben
gekregen, begrijpelijk zijn gemaakt
Informatiesysteem
- Een systeem dat
o Dankzij digitale opslag en verwerking
o Gegevens geautomatiseerd en gesystematiseerd
o Opslaat en verwerkt
o Dat leidt tot informatie, inzicht en kennis
o En interageert met mens, systeem en omgeving
o NIET 1 machine: gegevensuitwisseling en verscheidene
collaboratiemodellen
▪ Binnen 1organisatie (front-end met databank, off-site back-up…)
= gedistribueerde systemen
= het systeem bestaat niet op 1 plaats, maar gedistribueerd op
verschillende plaatsen/ machines
▪ Tussen verschillende organisaties
• Economisch principe: specialisatie (sneller dan anderen)
,Input → verwerking → opslag → output
Kennis Pyramide
Technology stack
- Hardware kan dingen verwerken, software haalt informatie/gegevens binnen
, - Computer:
o Intern geheugen (tijdelijke opslag gegevens)
▪ Hulpgeheugens: aanvulling & permanente opslag
o Centrale verwerkingseenheid (zorgt voor verwerking) → CPU)
▪ Besturingsorgaan: stuur- en controlefunctie
▪ Rekenkundige logische eenheid: uitvoeren bewerkingen gegevens
- Systeemprogrammatuur
o Brug tussen programmatuur (hardware) en toepassingssoftaware
o Vb. besturingssysteem (Windows/ OS) & vertaalprogramma’s
- Applicatieprogrammatuur
o Eindgebruiker computer werkt ermee
o Oplossing specifieke gebruikersproblemen
o Vb. spreadsheet-, tekstverwerkingsprogramma
- XML
o Volwaardige communicatiestandaard
o Bouwt voort op HTML-technologie (bekend in www)
Economische rol van informatiesystemen
3 traditionele productiefactoren
- Arbeid
- Kapitaal
- Natuur
4e: informatie
- Kenniseconomie
- Informatiemaatschappij
→ de algemene verschuiving van arbeid in de landbouw via industrie naar diensten
- Omgaan met complexiteit technologie
o Infrastructuren
▪ Zoveel mogelijk gemeenschappelijk, schaalbaar en betrouwbaar ter
beschikking stellen van Informatie – en communicatie voorz.
o Architectuur
▪ Gebruik van lagen: functionaliteiten onderscheiden
o Ontwikkeling: cloud computing
- Organisatie: economische actor
- Business to customer (B2C)
o Eindgebruiker
o App economy
- Business to business (B2B)
o Gespecialiseerde dienstverlening
o Genergieke dienstverlening (vb cloud computing)
o Waardeketens
, - Maatschappelijke rol informatiesystemen
o Economsich voordeel
▪ Advertisement
▪ Gegevens verzamelen en delen met andere bedrijven
▪ Betalen voor dienst
▪ Online games
o In games purchases
o Aandacht behouden: engagement in spel
maximamiseren
o Game advertising
▪ NMBS
• Aantal reizigers: treinbezetting aanpassen
▪ Gmail
• Verzamelt gegevens
Evolutie in informatiesystemen
→ bestond nog niet ervoor
→ technologie en digitale diensten gaan hand in hand met mens en maatschappij
Evolutie:
- Wereld gaat vooruit dankzij technologie
- Communicatie tussen machines, slimme producten worden geïntegreerd
- Steeds efficiënter en meer data verzamelen
- Informatiesystemen zijn overal!
- Vorige technologie NIET vervangen, nieuwe komt erbij
Recap
,Informatietechnologie (IT)Bouwstenen en technologieën voor
informatiesystemen
Operationele technologie Technologie ter ondersteuning van industriële
(OT) bedrijfsprocessen
bv. de softwaresystemen die een productieband
aansturen, pompsystemen, etc
Communicatietechnologie Bouwstenen voor informatie-uitwisseling en
samenwerking tussen systemen
ICT Informatie- en communicatietechnologie
Informatica Leer van de methoden en technieken voor het
ontwikkelen, opzetten en gebruiken van
informatiesystemen
Beleidsinformatica De studie van informatica zoals die ingezet en beheerd
moet worden in een bedrijfscontext
Cyberfysieke systemen Systemen die sterk ingebed zijn in de fysieke wereld
(Cyber-Physical Systems) (“embedded systems”, “ambient computing”)
• Bv. je thermostaat (triviaal), een onthaalrobot voor
patiententriage in ziekenhuis, een zelfrijdende wagen
• Industriële controlesystemen (ICS ~ Operationele
Technologie, OT)
“Internet der Dingen” Slimme, interconnected toestellen - sensors en
(Internet-of-Things, IoT) actuators
• Vb slimme verlichting, slimme energieconsumptie, ..
'Business value' van informatiesystemen en ICT
- Organisatie staat of valt met een goed business model
- ICT om hun business model uit te voeren
o bv. beter opvolgen van feedback en vragen leidt tot goede klantenrelaties
o bv. unieke “features” kunnen leiden tot productdifferentiatie,
o bv. operationele kostenreductie
➔ strategisch voordeel
- Sneller (automatiseren)
- Optimaliseren van werking
- Slimmer en beter: organisational learning, ifv organisatie
- Ondersteuning strategie
o Vastleggen van strategische doelstellingen
o Vertalen van strategische doelstellingen naar meetbare objectieven
o Bron van competitief voordeel
- “Data is het nieuwe goud”
… during a gold rush, sell shovels
, Inforamtiesystemen en hun maatschappelijke impact
1. Afhankelijkheid - gebruik van smartphone en impact op ontwikkeling van
adolescenten vb aandacht blijft bij een applicatie
2. Privacy - invloed op de persoonlijke levenssfeer
3. Vertrouwen, misinformatie, toenemende macht van technologie-bedrijven
bv algoritmes zaaien verdeeldheid, geven niet alleen correcte informatie
bv wat doen al die slimme devices, afluisteren? Te vertrouwen?
bv beperkt aantal bedrijven dat alle macht heeft
4. Sustainability en ecologische aspecten
• Large Language Models (LLMs) zoals ChatGPT, BitCoin, ...
bv meer energie nodig om informatiesystemen te laten draaien (microsoft opent
kercentrale)
bv bitcoin: veel energie voor nodig, energie wordt duurder
Boek: extra
Eigenschappen van kwaliteitsvolle gegevens
- Accuraatheid, volledigheid, relevantie, tijdigheid & verifieerbaarheid
