Beschrijft de fases van ontwikkeling van een baby, kind, puber en adolescent (0-23 jarigen)
[5];
Cognitief denken: vermogen om kennis op te nemen en te verwerken
Leeftijd 0 – 2 jaar 2 – 6 jaar 6 – 11 jaar Tieners
sfase
Ontwik Sensomotorisch Preoperationeel Concreet- Formeel-operationeel
kelingsf operationeel
ase
Piaget
(naam
voor de
fase)
Cognitie Kinderen ontdekken de Wordt gekenmerkt Het kind begrijpt het Tieners en
ve groei wereld primair via door een goed principe van volwassenen in deze
tijdens zintuigen en motorische ontwikkelde mentale conservatie, maar is fase ontwikkelen het
deze handelingen. Dit vergt representatie en het nog niet in staat tot vermogen tot abstract
ontwikk een minimum aan gebruik van taal. abstract denken. Bijv: redeneren en
elingsfa denkwerk: een laag, breed glas hypothetisch denken.
se sensomotorische De gedachten van bevat evenveel water
volgens intelligentie. kinderen worden als een smal, hoog Adolescentie
Piaget gekenmerkt door glas,
Objectpermanentie en egocentrisme,
(termen doelgericht gedrag animistisch denken, Kinderen hebben
+ uitleg) beginnen te ontstaan, in centratie en besef van conservatie
combinatie met het irreversibiliteit. en ontwikkelen het
begin van symbolische Symbolisch denken vermogen om
gedachten blijft zich onwtikkelen. verstandelijke
handelingen uit te
Babytijd Peuter- en kleutertijd voeren met beelden
van concrete, tastbare
voorwerpen.
Egocentrisme: Kinderen zien de wereld alleen in relatie tot henzelf + de eigen positie. Fase 2.
Objectpermanentie: Het besef dat een object onafhankelijk van eigen handelingen of
aandacht bestaat. Fase 1
Conservatie: Besef dat fysieke eigenschappen van een object of substantie niet veranderen
als het uiterlijk van het object verandert, maar er niets wordt toegevoegd of waargenomen.
Animistisch denken: Het geloof dat levenloze objecten een leven hebben en mentale
processen kennen. Alles kan, niks is te gek. Fase 2
Doelgericht gedrag: Vaardigheid in fase 1, kind ontwikkelt het vermogen om een enkel doel
voor ogen te houden en na te streven.
Sensomotorisch denken = …
Abstract denken = …
Centratie: Preoperationeel denkpatroon waarbij het kind zijn aandacht op niet meer dan een
factor tegelijk kan richten
Logische operaties: Oplossen van problemen door beelden in gedachten te manipuleren.
,Irreversibiliteit: onomkeerbaarheid. Het onvermogen om
Mentale representatie: Vermogen om innerlijke beelden te vormen van objecten en
gebeurtenissen.
Verwoordt de cognitieve, sociale, emotionele, lichamelijke en seksuele ontwikkeling van
een baby, kind, puber en adolescent (0-23 jarigen) [5];
Pasgeborenen hebben het vermogen tot imitatie en aangeboren reflexen, dit helpt hen te
overleven en gedijen. Onder rijping verstaan we de genetisch geprogrammeerde
gebeurtenissen en tijdlijn van de normale ontwikkeling, zoals eerst kruipen, dan lopen en
eerst brabbelen, dan taalontwikkeling. Zuigelingen hebben behoefte aan menselijk contact
om te overleven en te gedijen, en hun aangeboren reflexen, sensorische vermogens en
imitaties bevorderen de ontwikkeling van sociale relaties. Zuigelingen gaan een nauwe,
emotionele relatie aan met hun belangrijkste verzorger; deze eerste relatie vormt de basis
voor de wijze waarop ze tijdens het latere leven omgaan met intieme relaties. Zie ook
hechtingsstijlen.
Kinderen ontwikkelen snel de taalvaardigheid. Zie voor de cognitieve ontwikkeling het
schema van Piaget. In Vygotsky’s theorie over cognitieve ontwikkeling wordt opgemerkt hoe
belangrijk cultuur is voor de ontwikkeling. Temperament speelt een belangrijke rol bij de
sociaal-emotionele hechting. Socialisatie is het proces waarbij kinderen de sociale regels en
normen van de cultuur leren.
Puberteit en adolescentie De lichamelijke veranderingen zijn erg universeel, maar de sociale
en psychologische dimensie van de adolescentie zijn sterk afhankelijk van cultuur. Het
verschilt wel per cultuur hoe je naar de lichamelijke veranderingen kijkt, het versterkt de
zorg over het eigen lichaamsbeeld. In elke cultuur gelden er andere ‘normen’. De
lichamelijke rijping gaat gepaard met een nieuw bewustzijn van de eigen seksuele gevoelens
en impulsen. Ook de geaardheid komt hierbij naar boven. Tieners vertonen vaak
sensatiezoekend en risicovol gedrag en zijn emotionelers. Dit komt door hormonen en door
de frontaalkwabben.
Socialisatie vindt in alle fasen plaats.
Benoemt de invloed van verschillende opvoedingsstijlen op de cognitieve ontwikkeling van
het kind [5];
1) Autoritaire opvoedingsstijl: Ouders eisen conformiteit en gehoorzaamheid, tolereren
weinig discussie over regels. Naleving van regels worden afgedwongen door te
straffen/dreigen met straf.
2) Autoritatieve opvoedingsstijl: Ouders hebben hoge verwachtingen aan de kinderen en
verbinden consequenties aan de mate waarin deze verwachten uitkomen. Combinatie van
hoge normen met warmte en respect voor opvattingen van het kind.
3) Permissieve opvoedingsstijl: Weinig regels, kinderen mogen zelf beslissen. Ouders zijn
zorgzaam en communicatief. Zij vinden dat kinderen meer leren van de consequenties van
de eigen daden, dan dat ze zouden leren van regels.
4) Onverschillige opvoedingsstijl: Ouders zijn onverschillig en afwijzend. Soms zo erg dat er
sprake is van verwaarlozing/mishandeling. Vaak hebben deze ouders stressvolle levens, ze
hebben weinig tijd/energie voor de kids.
De autoritatieve opvoedingsstijl komt uit onderzoek naar voren als de opvoedingsstijl die het
beste leidt tot veilige hechting.
, Hechting is een langdurige sociaal-emotionele relatie tussen het kind en een ouders of
andere vaste verzorger.
Veilige hechting is de hechtingsstijl van kinderen die ontspannen en op hun gemak zijn bij
hun verzorgers en die verdraagzaam zijn tegenover vreemden en nieuwe ervaringen.
Onveilige hechting is het woord dat we gebruiken wanneer het proces van hechting niet
goed verloopt.
Er zijn twee categorieën van onveilige hechting:
1) Angstig-ambivalente hechting
Kinderen zijn onzeker door het sterk wisselende gedrag van de ouder, ze zoeken nabijheid
en missen zelfvertrouwen.
2) Angstig-vermijdende hechting
Kinderen zijn veelvuldig afgewezen, ze hebben geleerd om geen beroep meer te doen op de
ouder als ze stress hebben. Het kind keert in zichzelf of wordt agressief bij spanning. Kind
houdt afstand in sociale contacten.
Na onderzoek zijn er nog twee hechtingspatronen bijgekomen
3) Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon
Kinderen met dit reactiepatroon vertonen vaak inconsistent en tegenstrijdig gedrag. Ouders
zijn een bron van steun én angst. O.a. bij mishandeling.
Verlatingsangst is niets vreemds, het past bij veilige hechting.
Wat wordt bedoeld met verlatingsangst?
Veel voorkomend patroon van angst dat wordt waargenomen bij jonge kinderen
die worden gescheiden van ouders/verzorgers.
In de leeftijd van 6 tot 30 maanden is dit normaal.
Lange termijneffect van hechting
Er bestaan aanwijzingen dat de primaire hechtingsrelatie als werkmodel dient voor latere
belangrijke relaties. Kinderen met een veilige hechting zijn meestal beter aangepast en gaan
makkelijk met anderen om. Angstig-ambivalent gehechte kinderen worden vaak
wantrouwige volwassenen en kinderen met een angstige-vermijdende hechting hebben de
minste kans om hechte emotionele relaties met anderen aan te gaan. Toch hoeft dit niet per
sé zo te zijn.
Er zijn twee vormen van hechtingsstoornissen
1) Reactieve hechtingsstoornis;
2) Ontremd-sociale contactstoornis.
Hechtingsstoornis:
Verzamelterm voor emoties en gedragingen van kinderen, jongeren en volwassenen waaruit
blijkt dat er geen of weinig veiligheid ervaren wordt aan de relatie met betrouwbare en
vertrouwde opvoeders of een betrouwbare partner.
Oorzaken:
• Belaste start in je leven
• Ingrijpende gebeurtenis op latere leeftijd
[5];
Cognitief denken: vermogen om kennis op te nemen en te verwerken
Leeftijd 0 – 2 jaar 2 – 6 jaar 6 – 11 jaar Tieners
sfase
Ontwik Sensomotorisch Preoperationeel Concreet- Formeel-operationeel
kelingsf operationeel
ase
Piaget
(naam
voor de
fase)
Cognitie Kinderen ontdekken de Wordt gekenmerkt Het kind begrijpt het Tieners en
ve groei wereld primair via door een goed principe van volwassenen in deze
tijdens zintuigen en motorische ontwikkelde mentale conservatie, maar is fase ontwikkelen het
deze handelingen. Dit vergt representatie en het nog niet in staat tot vermogen tot abstract
ontwikk een minimum aan gebruik van taal. abstract denken. Bijv: redeneren en
elingsfa denkwerk: een laag, breed glas hypothetisch denken.
se sensomotorische De gedachten van bevat evenveel water
volgens intelligentie. kinderen worden als een smal, hoog Adolescentie
Piaget gekenmerkt door glas,
Objectpermanentie en egocentrisme,
(termen doelgericht gedrag animistisch denken, Kinderen hebben
+ uitleg) beginnen te ontstaan, in centratie en besef van conservatie
combinatie met het irreversibiliteit. en ontwikkelen het
begin van symbolische Symbolisch denken vermogen om
gedachten blijft zich onwtikkelen. verstandelijke
handelingen uit te
Babytijd Peuter- en kleutertijd voeren met beelden
van concrete, tastbare
voorwerpen.
Egocentrisme: Kinderen zien de wereld alleen in relatie tot henzelf + de eigen positie. Fase 2.
Objectpermanentie: Het besef dat een object onafhankelijk van eigen handelingen of
aandacht bestaat. Fase 1
Conservatie: Besef dat fysieke eigenschappen van een object of substantie niet veranderen
als het uiterlijk van het object verandert, maar er niets wordt toegevoegd of waargenomen.
Animistisch denken: Het geloof dat levenloze objecten een leven hebben en mentale
processen kennen. Alles kan, niks is te gek. Fase 2
Doelgericht gedrag: Vaardigheid in fase 1, kind ontwikkelt het vermogen om een enkel doel
voor ogen te houden en na te streven.
Sensomotorisch denken = …
Abstract denken = …
Centratie: Preoperationeel denkpatroon waarbij het kind zijn aandacht op niet meer dan een
factor tegelijk kan richten
Logische operaties: Oplossen van problemen door beelden in gedachten te manipuleren.
,Irreversibiliteit: onomkeerbaarheid. Het onvermogen om
Mentale representatie: Vermogen om innerlijke beelden te vormen van objecten en
gebeurtenissen.
Verwoordt de cognitieve, sociale, emotionele, lichamelijke en seksuele ontwikkeling van
een baby, kind, puber en adolescent (0-23 jarigen) [5];
Pasgeborenen hebben het vermogen tot imitatie en aangeboren reflexen, dit helpt hen te
overleven en gedijen. Onder rijping verstaan we de genetisch geprogrammeerde
gebeurtenissen en tijdlijn van de normale ontwikkeling, zoals eerst kruipen, dan lopen en
eerst brabbelen, dan taalontwikkeling. Zuigelingen hebben behoefte aan menselijk contact
om te overleven en te gedijen, en hun aangeboren reflexen, sensorische vermogens en
imitaties bevorderen de ontwikkeling van sociale relaties. Zuigelingen gaan een nauwe,
emotionele relatie aan met hun belangrijkste verzorger; deze eerste relatie vormt de basis
voor de wijze waarop ze tijdens het latere leven omgaan met intieme relaties. Zie ook
hechtingsstijlen.
Kinderen ontwikkelen snel de taalvaardigheid. Zie voor de cognitieve ontwikkeling het
schema van Piaget. In Vygotsky’s theorie over cognitieve ontwikkeling wordt opgemerkt hoe
belangrijk cultuur is voor de ontwikkeling. Temperament speelt een belangrijke rol bij de
sociaal-emotionele hechting. Socialisatie is het proces waarbij kinderen de sociale regels en
normen van de cultuur leren.
Puberteit en adolescentie De lichamelijke veranderingen zijn erg universeel, maar de sociale
en psychologische dimensie van de adolescentie zijn sterk afhankelijk van cultuur. Het
verschilt wel per cultuur hoe je naar de lichamelijke veranderingen kijkt, het versterkt de
zorg over het eigen lichaamsbeeld. In elke cultuur gelden er andere ‘normen’. De
lichamelijke rijping gaat gepaard met een nieuw bewustzijn van de eigen seksuele gevoelens
en impulsen. Ook de geaardheid komt hierbij naar boven. Tieners vertonen vaak
sensatiezoekend en risicovol gedrag en zijn emotionelers. Dit komt door hormonen en door
de frontaalkwabben.
Socialisatie vindt in alle fasen plaats.
Benoemt de invloed van verschillende opvoedingsstijlen op de cognitieve ontwikkeling van
het kind [5];
1) Autoritaire opvoedingsstijl: Ouders eisen conformiteit en gehoorzaamheid, tolereren
weinig discussie over regels. Naleving van regels worden afgedwongen door te
straffen/dreigen met straf.
2) Autoritatieve opvoedingsstijl: Ouders hebben hoge verwachtingen aan de kinderen en
verbinden consequenties aan de mate waarin deze verwachten uitkomen. Combinatie van
hoge normen met warmte en respect voor opvattingen van het kind.
3) Permissieve opvoedingsstijl: Weinig regels, kinderen mogen zelf beslissen. Ouders zijn
zorgzaam en communicatief. Zij vinden dat kinderen meer leren van de consequenties van
de eigen daden, dan dat ze zouden leren van regels.
4) Onverschillige opvoedingsstijl: Ouders zijn onverschillig en afwijzend. Soms zo erg dat er
sprake is van verwaarlozing/mishandeling. Vaak hebben deze ouders stressvolle levens, ze
hebben weinig tijd/energie voor de kids.
De autoritatieve opvoedingsstijl komt uit onderzoek naar voren als de opvoedingsstijl die het
beste leidt tot veilige hechting.
, Hechting is een langdurige sociaal-emotionele relatie tussen het kind en een ouders of
andere vaste verzorger.
Veilige hechting is de hechtingsstijl van kinderen die ontspannen en op hun gemak zijn bij
hun verzorgers en die verdraagzaam zijn tegenover vreemden en nieuwe ervaringen.
Onveilige hechting is het woord dat we gebruiken wanneer het proces van hechting niet
goed verloopt.
Er zijn twee categorieën van onveilige hechting:
1) Angstig-ambivalente hechting
Kinderen zijn onzeker door het sterk wisselende gedrag van de ouder, ze zoeken nabijheid
en missen zelfvertrouwen.
2) Angstig-vermijdende hechting
Kinderen zijn veelvuldig afgewezen, ze hebben geleerd om geen beroep meer te doen op de
ouder als ze stress hebben. Het kind keert in zichzelf of wordt agressief bij spanning. Kind
houdt afstand in sociale contacten.
Na onderzoek zijn er nog twee hechtingspatronen bijgekomen
3) Gedesorganiseerde en desoriënterende hechtingspatroon
Kinderen met dit reactiepatroon vertonen vaak inconsistent en tegenstrijdig gedrag. Ouders
zijn een bron van steun én angst. O.a. bij mishandeling.
Verlatingsangst is niets vreemds, het past bij veilige hechting.
Wat wordt bedoeld met verlatingsangst?
Veel voorkomend patroon van angst dat wordt waargenomen bij jonge kinderen
die worden gescheiden van ouders/verzorgers.
In de leeftijd van 6 tot 30 maanden is dit normaal.
Lange termijneffect van hechting
Er bestaan aanwijzingen dat de primaire hechtingsrelatie als werkmodel dient voor latere
belangrijke relaties. Kinderen met een veilige hechting zijn meestal beter aangepast en gaan
makkelijk met anderen om. Angstig-ambivalent gehechte kinderen worden vaak
wantrouwige volwassenen en kinderen met een angstige-vermijdende hechting hebben de
minste kans om hechte emotionele relaties met anderen aan te gaan. Toch hoeft dit niet per
sé zo te zijn.
Er zijn twee vormen van hechtingsstoornissen
1) Reactieve hechtingsstoornis;
2) Ontremd-sociale contactstoornis.
Hechtingsstoornis:
Verzamelterm voor emoties en gedragingen van kinderen, jongeren en volwassenen waaruit
blijkt dat er geen of weinig veiligheid ervaren wordt aan de relatie met betrouwbare en
vertrouwde opvoeders of een betrouwbare partner.
Oorzaken:
• Belaste start in je leven
• Ingrijpende gebeurtenis op latere leeftijd
