samenvatting De basis Herstel van Occlusie 2

HVO – deeltoets 2



De basis
De student kan:
1. de anatomie van het orofaciale gebied benoemen met
betrekking tot de volledige gebitsprothese.

H1:
Mondholte (cavum oris):
- Isthmus fautium: overgangsgebied tussen achterzijde van mondholte
en pharynx.
- Vestibulum oris: gebied tussen tandbogen, wangen en lippen
(uitmonding gl. parotis t.h.v. M2 sup).
- Omslagplooien:
 Vestibulaire omslagplooi: overgang slijmvlies aan buitenzijde van OK
en BK naar gingiva.
 Linguale omslagplooi: overgang slijmvlies van tandboog in dat van
mondbodem.
 Bij kaak- en tongbewegingen veranderen beide sterk van vorm:
orofaciale spieren liggen vlak onder het verschuifbare deel van
slijmvlies.
- Slijmvlies aan binnenzijde OK (begrensd door tong, mondbodem, en
tandbogen) onderverdeeld in:
 Pars paralingualis (aan achterzijde).
 Pars sublingualis (aan voorzijde):
o Plicae sublingualis: uitmondingen gl. sublingualis (boven m.
mylohyoideus).
 Bij sterk geresorbeerde OK vaak prominent (‘’puilende
mondbomdem’’).
o Papilla sublingualis: uitmondingen gl. mandibularis.
 Kwaliteit speeksel belangrijk voor retentie van prothese: hoe viskeuzer
het speeksel, hoe groter de bijdrage van speeksel aan retentie.

Slijmvlies:
- Epidermis (epitheellaag):
 Meerlagig plaveiselepitheel (afh. van plaats in mond min of meer
verhoornd).
 Afslijting keratocyten aan oppervlak  vernieuwing in ≈ 14 dagen.
 Verschillende lagen (van onder naar boven):
o Stratum basale:
 Laag kubische cellen (onderling verbonden door
adhaerensverbindingen, met basale membraan door
hemidesmosomen).
 Vorming nieuwe cellen die cellen aan oppervlakte aanvullen.



1

,HVO – deeltoets 2


o Stratum spinosum (stekelcellaag): cellen stevig verbonden door
macula adhaerens  elasticiteit.
o Stratum granulosum: 3-5 lagen platte keratohyaline (=
basisproduct voor keratine) bevattende cellen.
o Stratum corneum: platte, kernloze cellen met keratine in
cytoplasma.
- Lamina propria: onderlaag van losmazig bindweefsel.
 Veel bloedvaten en zenuwen  voeding epidermis.
 Grens epidermis en lamina propria: epidermiskammen, met daartussen
bindweefselpapillen.
- Basale membraan  verankering basale cellen.
 Veranderingen door prothese:
 Afvlakken epidermiskammen.
 Afnemen aantal keratohyaline bevattende cellen.
 Stratum corneum wordt dunner.
 Toename aantal mitosen in stratum basale  epitheel sneller dan
normaal vernieuwd (palatum veranderd niet van dikte).
o Meer plooien in het slijmvlies (wordt 'te wijd' door de resorptie
van de
processus alveolaris)
 Bij sterk geïnvolueerde OK: centraal een smalle, stevig met
kaak verbonden plooi met daaromheen wel verschuifbare
slijmvliesplooien.

Palatum:
- Palatum durum:
 Gevormd door processus palatini van ossa
maxillares en laminae horizontales van ossa
palatini.
 Tuber maxillare: benige verhevenheid achter
laatste molaar.
 Dik meerlagig plaveisepitheel.
o Bij raphe en proc. alveolaris stevig met
periost verbonden.
o Veel klier- en vetweefsel tussen raphe en proc. alveolaris, vooral
in A-zone (= overgang tussen palatum durum en molle 
zichtbaar maken door met dichtgeknepen neus lucht in neusholte
te persen; palatum molle stulpt uit in mond).
- Palatum molle:
 Bindweefselplaat (aponeurose) waaraan 5 paren spieren hechten: m.
levator veli palatini, m. tensor veli palatini, m. palatoglossus, m.
palatopharyngeus, mm. uvulae

Mondbodem:
- Gevormd door m. mylohyoideus:


2

,HVO – deeltoets 2


Aanhechting aan linea mylohyoidea (links en rechts aan
binnenzijde OK) en os hyoideum.
 In het midden een raphe.
 Tussen m. mylohyoideus en tong liggen mm. geniohyoidei, onder m.
mylohyoideus mm. digastrici anteriores.
 Innervatie door n. trigeminus.
 Ligging grote speekselklieren:
o Gl. sublingualis: boven op m. mylohyoideus, lateraal van mm.
geniohyoidei.
o Gl. submandibularis: buigen om achterrand m. mylohyoideus
heen en liggen voor grootste deel onder m. mylohyoideus tegen
binnenzijde van OK.
 Suprahyoïdale spieren:
 M. mylohyoideus.
 M. geniohyoideus
 M. stylohyoideus
 M. digastricus

Wangen en lippen:
- Wangen:
 Gevormd door m. buccinator:
o Loopt horizontaal van raphe pterygomandibularis naar modiolus
(zie hieronder).
 Bij aanspannen van deze spier wordt onder prothese op proc.
alveolaris gedrukt  betere stabilisatie onderprothese.
o Op achterste deel corpus adiposum buccae (= vetkussen).
- Lippen:
 Gevormd door 12 paren mimische spieren (zie tabel hieronder) die
vormen:
o Kringspiercomplex.
o Complex van radiaal Lipspieren (innervatie n.
gerangschikte spieren. facialis)
 Vorm van lippen beïnvloed - M. orbicularis oris (basis van
kringspiercomplex)
door:
- M. zygomaticus major en minor
o Spiervezeltjes die door
- M. levator labii superioris
lippen lopen. alaeque nasi
o Mm. incisivi labii superior - M. levator labii superioris
en inferior. - M. levator anguli oris
 Modiolus: knooppunt van - M. incisivus labii superioris en
diverse mimische spieren dat inferioris
zich distaal van de mondhoek - M. orbicularis oris
in de wang bevindt. - M. risorius
o Kan worden gefixeerd door - M. incisivus labii inferiores
gelijktijdige contractie van - M. depressor anguli oris
mm. depressor anguli oris, - M. depressor labii inferioris
- M. mentalis

3

, HVO – deeltoets 2


levator anguli oris en zygomaticus major  betere stabilisatie
onderprothese (goed ontwikkelde modiolus gunstig).
 M. mentalis:
o Vormt spierkussen van kin.
o Bij edentaten met sterk geresorbeerde OK liggen
aanhechtingsvezels meestal op OK  bij mondbewegingen kan
onderprothese naar achteren worden geduwd.
 Frenulum (lipbandje) buccale superior en inferior:
slijmvliesplooien in midden van resp. boven- en onderlip die zorgen
voor verbinding met gingiva.


Tong:
- Voorste deel = corpus linguae (tonglichaam), achterste deel = radix
linguae (tongwortel), gescheiden door V-vormige sulcus terminalis
(dorsum linguae = tongrug).
 Op radix linguae tonsillae lingualis (onderdeel van ring van
Waldeyer-Hartz, samen met tonsillae palatinae en pharyngeales).
- Slijmvlies:
 Meerlagig plaveiselepitheel, verbonden met spiermassa.
 Op radix veel speekselkliertjes.
 Papillae:
o Fungiformes, foliatae en vallatae (9-14 grote, vlak voor sulcus
terminalis)  smaaksensoren
(‘’smaakkoppen’’).
o Filiformes  ruwheid.
- Onderzijde van tong met mondbodem
verbonden door frenulum  links en
rechts van frenulum: plicae fimbriae
- Spieren:
 Intrinsieke tongspieren (mm.
longitudinalis superior en inferior,
mm. transversus linguae, m. verticalis
linguae)  vormgeven tong.
 Extrinsieke tongspieren: m.
genioglossus, m. hyoglossus, m.
styloglossus en m. palatoglossus 
tong bewegen als geheel.

Smaak en reuk:
- Smaakbekers:
 Verdeeld in basale cellen, steuncellen en sensorcellen.
o Sensorcellen eindigen in microvilli in slijmvlies  smaakprikkels
grijpen aan op microvilli  ontstaan potentialen  bij voldoende
grootte zenuwimpuls.

4