Biologie
Sport en beweging | 16
, 16
Achillespees
Lopen
Spieren zijn nodig om kracht te leveren, botten om de krachten op te vangen en gewrichten zorgen
voor een goede prestatie.
Een pees is een stevige band van bindweefsel, die een spier aan een bot verbindt. De achillespees
drukt bij het landen op het hielbeen iets in elkaar. De kuitspieren rekken vervolgens de pees uit. Bij
het afzetten op de grond komt de energie weer vrij.
Verschillen en overeenkomsten achillespees en blade
Achillespees Blade
Gewicht onderbeen groter Gewicht blade kleiner
Kuitspieren trainen Geen kuitspieren
Energie komt vrij uit achillespees Energie komt vrij uit blade (soort springveer)
Kleinere passen bij vergelijkbare beenlengte Grotere passen door groot contact oppervlak
Zintuigen aanwezig: meestal snelle afzet Zintuigen afwezig: meestal langzamere afzet
Pezen
In pezen bevinden zich speciale bindweefselcellen die collageen (lijmvormend eiwit) maken en
afgeven.
Veel collageenmoleculen vormen samen een collageenfibril omgeven door bindweefsel.
Veel fibrillen vormen collageenvezels.
Opeengepakte collageenvezels vormen samen collageenbundels.
Een pees bevat tussencelstof. Dat zijn stoffen die de bindweefselcellen afgeven en van alles een
samenhangend geheel maken.
Volgroeide pezen hebben zoveel collageen dat de bindweefselcellen ver van elkaar verwijdert zijn.
Via gap junctions houden de cellen contact met elkaar.
Gap junctions: Eiwitkanalen met kleine uitlopers die cellen met elkaar verbinden.
Ionen kunnen door tight junction van de ene cel naar de andere cel diffunderen (diffusie). Als één cel
wordt geactiveerd, worden ook alle andere cellen geactiveerd. Cellen zijn daarmee in staat
gecoördineerd te reageren.
Opbouwen extra collageen (2 manieren)
1. Bij een grote inspanning komen groeifactoren (IGF-moleculen) uit de eiwitten van de
tussencelstof vrij. De groeifactoren binden aan de mebraanreceptoren.
2. Beweging van celmembraan is een prikkel. Ionkanalen gaan open en/of G-eiwitten raken
geactiveerd.
Sport en beweging | 16
, 16
Achillespees
Lopen
Spieren zijn nodig om kracht te leveren, botten om de krachten op te vangen en gewrichten zorgen
voor een goede prestatie.
Een pees is een stevige band van bindweefsel, die een spier aan een bot verbindt. De achillespees
drukt bij het landen op het hielbeen iets in elkaar. De kuitspieren rekken vervolgens de pees uit. Bij
het afzetten op de grond komt de energie weer vrij.
Verschillen en overeenkomsten achillespees en blade
Achillespees Blade
Gewicht onderbeen groter Gewicht blade kleiner
Kuitspieren trainen Geen kuitspieren
Energie komt vrij uit achillespees Energie komt vrij uit blade (soort springveer)
Kleinere passen bij vergelijkbare beenlengte Grotere passen door groot contact oppervlak
Zintuigen aanwezig: meestal snelle afzet Zintuigen afwezig: meestal langzamere afzet
Pezen
In pezen bevinden zich speciale bindweefselcellen die collageen (lijmvormend eiwit) maken en
afgeven.
Veel collageenmoleculen vormen samen een collageenfibril omgeven door bindweefsel.
Veel fibrillen vormen collageenvezels.
Opeengepakte collageenvezels vormen samen collageenbundels.
Een pees bevat tussencelstof. Dat zijn stoffen die de bindweefselcellen afgeven en van alles een
samenhangend geheel maken.
Volgroeide pezen hebben zoveel collageen dat de bindweefselcellen ver van elkaar verwijdert zijn.
Via gap junctions houden de cellen contact met elkaar.
Gap junctions: Eiwitkanalen met kleine uitlopers die cellen met elkaar verbinden.
Ionen kunnen door tight junction van de ene cel naar de andere cel diffunderen (diffusie). Als één cel
wordt geactiveerd, worden ook alle andere cellen geactiveerd. Cellen zijn daarmee in staat
gecoördineerd te reageren.
Opbouwen extra collageen (2 manieren)
1. Bij een grote inspanning komen groeifactoren (IGF-moleculen) uit de eiwitten van de
tussencelstof vrij. De groeifactoren binden aan de mebraanreceptoren.
2. Beweging van celmembraan is een prikkel. Ionkanalen gaan open en/of G-eiwitten raken
geactiveerd.
