Verklaring- en hulpverleningsmodellen 2
Model voor opvoedkundige vaardigheden: Patterson
= tirannieke proces
Patterson - de problemen die we als volwassenen ervaren met kinderen
Het ligt niet aan de kinderen zelf maar aan de patronen en interacties die we hebben
→ ouders die last hebben van agressieve kinderen hebben een aantal vaardigheden die
beter versterkt zouden moeten worden
Vanuit de afdwingtheorie is er een 4-fasenmodel ontwikkeld
Vandaag:
Triple P
STOP-project
Opvoedkundige vaardigheden: oudertraining en leefgroepwerking
1. De afdwingtheorie: coërcieve processen
Verklaring voor probleemgedrag
Coërcieve processen = dubbel verlies !
• Dwinggedrag
= blijven doorgaan en niet opgeven, je doel willen behalen
Bv. zeuren, woede-uitbarsting
• Eisend gedrag
= eisen dat je iets wilt en chanteren (leunt aan bij dwinggedrag)
→ onmiddellijke behoeftebevrediging willen of blijven aandringen
• Weigergedrag
= iets afdwingen, ‘nee’ zeggen als er iets gevraagd wordt
→ het ontlopen van een opdracht of verantwoordelijkheid
Afdwingtheorie zorgt ook voor goede gevolgen
Kind Ouders
Leert controle uitoefenen op de Tolereren van de frustraties
omgeving Uitstellen van de onmiddellijke
Zelfbeeld en zelfvertrouwen wensen
Exploratielust
= verkennen van de wereld in een
veilige omgeving
Voordeel aan hun kant krijgen
,Als volwassenen/ ouder moet je kinderen soms begrenzen
= begrenzen zorgt ervoor dat je gaat verlangen & je behoefte niet meteen bevredigt wordt
Bv. ik kom even langs binnen 5min., nu lukt het even niet = leren begrenzen en niet altijd
iemand zijn behoefte bevredigen
Je kind weigeren zorgt voor dubbel verlies
Verlies voor de ouder en voor het kind
- Kind wordt kleine tiran = ouders blijven toegeven
- Kind wordt door drammigheid uitgesloten
Opvoedingsvaardigheden
Patterson komt vanuit het behaviorisme → controle over gedrag
Controle =zorg over de andere maar ook wantrouwen
Opvoedingsvaardigheden ≠ 100% controle
We willen een win/win situatie → kind mag ook eens winnen
Er worden hierdoor bepaalde patronen geïnstalleerd → beide geven verlies!
We moeten de ouders uit die ketens halen
Agressief of vechtend = symmetrische escalatie
- Heeft met het stress-tolerantie venster te maken Kind
ongehoorzaam,
weigert een
- Je focust op het willen winnen en op details/ inhoud vraag.
Ouder reageert
(Huiselijk
boos, roept
geweld)
naar kind
Toegefelijk of vermijdend = complementair
Opvoeder vraagt
iets
Ouder reageert
Kind reageert
met meer
luider
agressie…
Jongere doet niet
Jongere reageert
wat gevraagd
vijandig
werd
Opvoeder geeft
toe
Voorbeeld
Mama weigert het ijsje = een straf voor het kind
, Kind begint te zeuren dus moeder geeft toe = negatieve bekrachtiging
Kind leert ‘als ik zeur word ik positief bekrachtigd’
→ kind leert om dwingende strategieën te gebruiken
Kind stopt met zeuren want mama geeft toe
Mama leert toegeven want haar stress verminderd
→ moeder leert om toe te geven in dwingende interacties
Verlies voor ouder en kind
Ouder en kind trainen elkaar, taak van de volwassenen om uit die cirkel te stappen
Negatief proces
De afdwingtheorie kan ons in een negatief proces brengen
Fase van een negatief proces:
1. Opstart: zelf een eenvoudige, onbeladen vraag wordt door de jongere als vijandig
ervaren
2. Negatieve reactie: de jongere reageert met weigering, verwijt of enige vorm van
negatieve emotie
3. Kickboxen: een zinloze discussie volgt, waarbij luisteren naar elkaar verdwijnt
4. Agressie en irritatie: het escaleert naar fysieke agressie en irritaties blijven
hangen, waardoor het ene incident in het andere overgaat
Gevolgen
- Wederzijdse ergernis
- Geen inhoud, enkel betrekkingsniveau
- Zelf- en controleverlies als opvoeder
- Machteloos/ uitputting en gevoel van ‘handelingsverlegenheid’
, Negatief proces = wederzijdse allergie
- Vervormd beeld: ‘ik kan weinig goeds bedenken over die persoon’
- Machtsstrijd
- Twee verliezers
Kind want niet begrensd (vermijdende) of niet geliefd (vechtende)
Ouders verliezen macht
Enkel verliezers bij een negatief proces
Opvoeder Jongere
Opvoedingsonmogelijkheid Uitsluiting
Onzekerheid Verwerping
Verlamming
Twijfel Meest pijnlijke dat je iemand kan aandoen
= is iets van vroeger want je ging dood dan
Ouder verliest: gevoel van onzekerheid
Risicofactoren
Rekening mee houden als ondersteuning (tijdens interventies)
Scheefgegroeide leerprocessen van de jongere:
- Missen van soepelheid
- Weinig rekening houden met anderen (zelfbescherming)
- Zwak zelfbeeld
- Diepe zelftwijfel
Storende (risico)factoren die ouderlijk gedrag kunnen beïnvloeden
- het temperament van het kin
- persoonlijke problemen van de ouders (psychiatrische stoornis, zelf
antisociaal,...)
- gezinsomstandigheden
- financiële problemen
- gebrek aan eigen adequate ouderlijke modellen voor de ouders
- inmenging van de grootouders
Model voor opvoedkundige vaardigheden: Patterson
= tirannieke proces
Patterson - de problemen die we als volwassenen ervaren met kinderen
Het ligt niet aan de kinderen zelf maar aan de patronen en interacties die we hebben
→ ouders die last hebben van agressieve kinderen hebben een aantal vaardigheden die
beter versterkt zouden moeten worden
Vanuit de afdwingtheorie is er een 4-fasenmodel ontwikkeld
Vandaag:
Triple P
STOP-project
Opvoedkundige vaardigheden: oudertraining en leefgroepwerking
1. De afdwingtheorie: coërcieve processen
Verklaring voor probleemgedrag
Coërcieve processen = dubbel verlies !
• Dwinggedrag
= blijven doorgaan en niet opgeven, je doel willen behalen
Bv. zeuren, woede-uitbarsting
• Eisend gedrag
= eisen dat je iets wilt en chanteren (leunt aan bij dwinggedrag)
→ onmiddellijke behoeftebevrediging willen of blijven aandringen
• Weigergedrag
= iets afdwingen, ‘nee’ zeggen als er iets gevraagd wordt
→ het ontlopen van een opdracht of verantwoordelijkheid
Afdwingtheorie zorgt ook voor goede gevolgen
Kind Ouders
Leert controle uitoefenen op de Tolereren van de frustraties
omgeving Uitstellen van de onmiddellijke
Zelfbeeld en zelfvertrouwen wensen
Exploratielust
= verkennen van de wereld in een
veilige omgeving
Voordeel aan hun kant krijgen
,Als volwassenen/ ouder moet je kinderen soms begrenzen
= begrenzen zorgt ervoor dat je gaat verlangen & je behoefte niet meteen bevredigt wordt
Bv. ik kom even langs binnen 5min., nu lukt het even niet = leren begrenzen en niet altijd
iemand zijn behoefte bevredigen
Je kind weigeren zorgt voor dubbel verlies
Verlies voor de ouder en voor het kind
- Kind wordt kleine tiran = ouders blijven toegeven
- Kind wordt door drammigheid uitgesloten
Opvoedingsvaardigheden
Patterson komt vanuit het behaviorisme → controle over gedrag
Controle =zorg over de andere maar ook wantrouwen
Opvoedingsvaardigheden ≠ 100% controle
We willen een win/win situatie → kind mag ook eens winnen
Er worden hierdoor bepaalde patronen geïnstalleerd → beide geven verlies!
We moeten de ouders uit die ketens halen
Agressief of vechtend = symmetrische escalatie
- Heeft met het stress-tolerantie venster te maken Kind
ongehoorzaam,
weigert een
- Je focust op het willen winnen en op details/ inhoud vraag.
Ouder reageert
(Huiselijk
boos, roept
geweld)
naar kind
Toegefelijk of vermijdend = complementair
Opvoeder vraagt
iets
Ouder reageert
Kind reageert
met meer
luider
agressie…
Jongere doet niet
Jongere reageert
wat gevraagd
vijandig
werd
Opvoeder geeft
toe
Voorbeeld
Mama weigert het ijsje = een straf voor het kind
, Kind begint te zeuren dus moeder geeft toe = negatieve bekrachtiging
Kind leert ‘als ik zeur word ik positief bekrachtigd’
→ kind leert om dwingende strategieën te gebruiken
Kind stopt met zeuren want mama geeft toe
Mama leert toegeven want haar stress verminderd
→ moeder leert om toe te geven in dwingende interacties
Verlies voor ouder en kind
Ouder en kind trainen elkaar, taak van de volwassenen om uit die cirkel te stappen
Negatief proces
De afdwingtheorie kan ons in een negatief proces brengen
Fase van een negatief proces:
1. Opstart: zelf een eenvoudige, onbeladen vraag wordt door de jongere als vijandig
ervaren
2. Negatieve reactie: de jongere reageert met weigering, verwijt of enige vorm van
negatieve emotie
3. Kickboxen: een zinloze discussie volgt, waarbij luisteren naar elkaar verdwijnt
4. Agressie en irritatie: het escaleert naar fysieke agressie en irritaties blijven
hangen, waardoor het ene incident in het andere overgaat
Gevolgen
- Wederzijdse ergernis
- Geen inhoud, enkel betrekkingsniveau
- Zelf- en controleverlies als opvoeder
- Machteloos/ uitputting en gevoel van ‘handelingsverlegenheid’
, Negatief proces = wederzijdse allergie
- Vervormd beeld: ‘ik kan weinig goeds bedenken over die persoon’
- Machtsstrijd
- Twee verliezers
Kind want niet begrensd (vermijdende) of niet geliefd (vechtende)
Ouders verliezen macht
Enkel verliezers bij een negatief proces
Opvoeder Jongere
Opvoedingsonmogelijkheid Uitsluiting
Onzekerheid Verwerping
Verlamming
Twijfel Meest pijnlijke dat je iemand kan aandoen
= is iets van vroeger want je ging dood dan
Ouder verliest: gevoel van onzekerheid
Risicofactoren
Rekening mee houden als ondersteuning (tijdens interventies)
Scheefgegroeide leerprocessen van de jongere:
- Missen van soepelheid
- Weinig rekening houden met anderen (zelfbescherming)
- Zwak zelfbeeld
- Diepe zelftwijfel
Storende (risico)factoren die ouderlijk gedrag kunnen beïnvloeden
- het temperament van het kin
- persoonlijke problemen van de ouders (psychiatrische stoornis, zelf
antisociaal,...)
- gezinsomstandigheden
- financiële problemen
- gebrek aan eigen adequate ouderlijke modellen voor de ouders
- inmenging van de grootouders
