Samenvatting Medische + Verpleegkundige kennis
Week 1
Werkcollege 1 Verpleegkundige kennis
Preventie
- Primaire preventie: bepaald gezondheidsprobleem helpen te voorkomen.
Vaccinaties
- Secundaire preventie: vroegtijdig opsporen van ziekte/afwijkingen om in vroeg stadium aan
te pakken.
Onderzoeken tijdens zwangerschap: vlokkentest.
- Tertiaire preventie: Complicaties voorkomen en ziekte/afwijkingen voorkomen van
verergering
Jeugdzorg
Model van Lalonde
- Gezondheid wordt beïnvloed door meerdere
factoren (gezondheidsdeterminanten)
- Het Health Field concept voegt hieraan toe
dat gezondheid ook sterk bepaald wordt
door de individuele leefstijl + fysieke en
sociale omgeving.
- Verandering zit in meerdere factoren:
erfelijkheid, geslacht.
- Gezondheid wordt sterk bepaald door de
individuele leefstijl en de fysieke + sociale
omgeving.
- Biologische factoren = interne milieu
- Omgeving = externe milieu
- Lalonde was minister, stelde gezondheid centraal i.p.v. de ziekte.
- Model alleen toe passen op groepsniveau, geen individu
- Belemmerde gezondheidsdeterminanten en bevorderende gezondheidsdeterminanten
The Health Field concept
1
,JGZ verpleegkundige
- Gezond gedrag bevestigen en ongezond gedrag beïnvloeden.
Dat is niet alleen voorlichting geven.
Obstetrie
- Verloskunde: thuisbevalling. (bijzonder)
- Ziekenhuisbevalling:
▪ 1e lijns-zorg: bevallen met behulp van eigen verloskundige → poliklinisch met
verloskundige
▪ 2e lijns-zorg: zorg met arts-assistent & gynaecoloog → Klinisch met arts-assistent
▪ 3e lijns-zorg: Erg gespecialiseerd, ernstig zieke zwangeren/kinderen
→ klinisch met gynaecoloog en z.n neonatoloog.
- Verschil klinisch en poliklinisch:
▪ Poliklinische opname = bevalling onder begeleiding van de verloskundige in het
ziekenhuis.
▪ Klinische bevalling = bevalling onder begeleiding en behandeling van de
gynaecoloog/ assistent/klinisch verloskundige in het ziekenhuis.
▪ Klinisch is alleen als er een reden is vanwege medische noodzaak of complicaties bij
de bevalling. Anders wordt het gedaan door de verloskundige waarbij het eventueel
thuis kan/zh.
Obstetrie afdeling- zwangeren
- Overplaatsing:
▪ Informatie patiënt (voorbereiding)
▪ Informatie verpleegkundigen (overdracht)
Patiëntencategorie zwangeren
- (ernstig) zieke zwangeren
- (ernstig) bedreigde zwangerschappen
- Bij aanwezigheid neonatologie:
▪ Een geschat geboortegewicht: onder de 1200 gram
▪ Congenitale afwijkingen bij het ongeboren kind
- Op elk bed liggen 2 patiënten, moeder & kind!
De taak + het doel van de verpleegkundige
- Taak: Verlenen van hoog-complexe zorg met intensieve foeto-maternale bewaking
- Doel: de patiënt en haar naaste(n) in staat stellen op adequate wijze om te gaan met de
ziekte, behandeling en psychische druk.
Opname
- Informatie patiënt (anamnese)
▪ CTG kind: hoge hartslag, variabel (gaat heen en weer).
Kind heeft het moeilijk? Lijntje wordt strakker
▪ Echo/flow
▪ Vaginakweek/cervixkweek
2
, ▪ Bloed afnemen
▪ Neonatoloog in consult
▪ Maatschappelijk werk in consult
▪ Informatie afdeling spoed sectio/neonatologie
- Onderzoeken
- Voorbereiding bevallen/niet bevallen: wat kan er gebeuren?
- CTG kind: hoge hartslag, variabel (gaat heen en weer)
- Eventueel Rooming-In (Ronald Mcdonalds Huis)
- Opvang van het kindje: reanimatietafel
- Overplaatsing baby naar het NICU
HELLP syndroom
- Hemolyse: verhoogde afbraak van rode bloedcellen
- Elevated Liverenzymes: gestoorde leverfuncties (verhoogd)
- Low Platilets: tekort aan bloedplaatjes – stolling lukt niet goed
- Heel heftig ziektebeeld
- Constateren door bloedonderzoek
- Zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) : hogere bloeddruk + eiwit in de urine. Als daar
afwijkend bloedonderzoek op komt, is er sprake van de HELLP.
- Oorzaken: onbekend. Vaak bij een 1e kind, soort van afweer. Moeder heeft afweer naar het
kind. Door te bevallen gaat het over.
Kan 72 uur post-partum (na bevalling) ontstaan.
- Nieren → weinig diurese (plassen) , proteïnurie
- Lever → stijging leverenzymen, bloeding, kapselruptuur (heel ernstig).
- Longen → longinsufficiëntie (benauwdheid)
- Placenta → IUGR (Intra-uteriene Groei Retudatie (kind raakt achter in groei) , solutio
(placenta laat los)
- Hersenbloeding → oedeem, eclampsie
- Hoge bloeddruk + vocht → vasoconstrictie (vaten gaan samenknijpen. Bloed gaat klonteren
en wordt stroperig) Straat die steeds smaller wordt.
Symptomen HELLP syndroom
- Algehele malaise
- Oedemen en gewichtstoename
- Bandgevoel om hoofd en buik
- Bovenbuikspijn
- Pijn in bovenrug/tussen de schouderbladen
- Misselijkheid/braken
- Concentratiestoornissen
- Hoofdpijn
- Sterretjes/lichtflitsen zijn
- Tintelingen in de vingers
- Hoge bloeddruk
- Albuminurie
Behandeling
- Causaal: oorzaak wegnemen. → zwangerschap beëindigen
- Symptomatisch:
3
, Optimalisering moeder
▪ Hypertensiebestrijding
▪ Herstel/behoud orgaanfunctie
Verlenging zwangerschap
▪ Foetale longrijping
▪ Foetale conditie
Complicaties
- IUGR
- Oedeem
- Nier/leverschade
- Stollingsstoornissen
- Solutio
- Geheugenverlies
- Concentratieproblemen
- Vermoeidheid
- PTSS
Volgende zwangerschap
- Emotionele problemen spelen een grote rol
- Preconceptioneel advies en onderzoek
- Screenings van bepaalde risicofactoren.
- Vroegdiagnostiek: hoe gaat de doorstroming in de placenta?
Hulp
- HELLP dagboek
- Vereniging Keizersnede Ouders
- Vereniging Ouders van Couveuse Kinderen
- Ouders van een overleden kind
- Internet
4
Week 1
Werkcollege 1 Verpleegkundige kennis
Preventie
- Primaire preventie: bepaald gezondheidsprobleem helpen te voorkomen.
Vaccinaties
- Secundaire preventie: vroegtijdig opsporen van ziekte/afwijkingen om in vroeg stadium aan
te pakken.
Onderzoeken tijdens zwangerschap: vlokkentest.
- Tertiaire preventie: Complicaties voorkomen en ziekte/afwijkingen voorkomen van
verergering
Jeugdzorg
Model van Lalonde
- Gezondheid wordt beïnvloed door meerdere
factoren (gezondheidsdeterminanten)
- Het Health Field concept voegt hieraan toe
dat gezondheid ook sterk bepaald wordt
door de individuele leefstijl + fysieke en
sociale omgeving.
- Verandering zit in meerdere factoren:
erfelijkheid, geslacht.
- Gezondheid wordt sterk bepaald door de
individuele leefstijl en de fysieke + sociale
omgeving.
- Biologische factoren = interne milieu
- Omgeving = externe milieu
- Lalonde was minister, stelde gezondheid centraal i.p.v. de ziekte.
- Model alleen toe passen op groepsniveau, geen individu
- Belemmerde gezondheidsdeterminanten en bevorderende gezondheidsdeterminanten
The Health Field concept
1
,JGZ verpleegkundige
- Gezond gedrag bevestigen en ongezond gedrag beïnvloeden.
Dat is niet alleen voorlichting geven.
Obstetrie
- Verloskunde: thuisbevalling. (bijzonder)
- Ziekenhuisbevalling:
▪ 1e lijns-zorg: bevallen met behulp van eigen verloskundige → poliklinisch met
verloskundige
▪ 2e lijns-zorg: zorg met arts-assistent & gynaecoloog → Klinisch met arts-assistent
▪ 3e lijns-zorg: Erg gespecialiseerd, ernstig zieke zwangeren/kinderen
→ klinisch met gynaecoloog en z.n neonatoloog.
- Verschil klinisch en poliklinisch:
▪ Poliklinische opname = bevalling onder begeleiding van de verloskundige in het
ziekenhuis.
▪ Klinische bevalling = bevalling onder begeleiding en behandeling van de
gynaecoloog/ assistent/klinisch verloskundige in het ziekenhuis.
▪ Klinisch is alleen als er een reden is vanwege medische noodzaak of complicaties bij
de bevalling. Anders wordt het gedaan door de verloskundige waarbij het eventueel
thuis kan/zh.
Obstetrie afdeling- zwangeren
- Overplaatsing:
▪ Informatie patiënt (voorbereiding)
▪ Informatie verpleegkundigen (overdracht)
Patiëntencategorie zwangeren
- (ernstig) zieke zwangeren
- (ernstig) bedreigde zwangerschappen
- Bij aanwezigheid neonatologie:
▪ Een geschat geboortegewicht: onder de 1200 gram
▪ Congenitale afwijkingen bij het ongeboren kind
- Op elk bed liggen 2 patiënten, moeder & kind!
De taak + het doel van de verpleegkundige
- Taak: Verlenen van hoog-complexe zorg met intensieve foeto-maternale bewaking
- Doel: de patiënt en haar naaste(n) in staat stellen op adequate wijze om te gaan met de
ziekte, behandeling en psychische druk.
Opname
- Informatie patiënt (anamnese)
▪ CTG kind: hoge hartslag, variabel (gaat heen en weer).
Kind heeft het moeilijk? Lijntje wordt strakker
▪ Echo/flow
▪ Vaginakweek/cervixkweek
2
, ▪ Bloed afnemen
▪ Neonatoloog in consult
▪ Maatschappelijk werk in consult
▪ Informatie afdeling spoed sectio/neonatologie
- Onderzoeken
- Voorbereiding bevallen/niet bevallen: wat kan er gebeuren?
- CTG kind: hoge hartslag, variabel (gaat heen en weer)
- Eventueel Rooming-In (Ronald Mcdonalds Huis)
- Opvang van het kindje: reanimatietafel
- Overplaatsing baby naar het NICU
HELLP syndroom
- Hemolyse: verhoogde afbraak van rode bloedcellen
- Elevated Liverenzymes: gestoorde leverfuncties (verhoogd)
- Low Platilets: tekort aan bloedplaatjes – stolling lukt niet goed
- Heel heftig ziektebeeld
- Constateren door bloedonderzoek
- Zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) : hogere bloeddruk + eiwit in de urine. Als daar
afwijkend bloedonderzoek op komt, is er sprake van de HELLP.
- Oorzaken: onbekend. Vaak bij een 1e kind, soort van afweer. Moeder heeft afweer naar het
kind. Door te bevallen gaat het over.
Kan 72 uur post-partum (na bevalling) ontstaan.
- Nieren → weinig diurese (plassen) , proteïnurie
- Lever → stijging leverenzymen, bloeding, kapselruptuur (heel ernstig).
- Longen → longinsufficiëntie (benauwdheid)
- Placenta → IUGR (Intra-uteriene Groei Retudatie (kind raakt achter in groei) , solutio
(placenta laat los)
- Hersenbloeding → oedeem, eclampsie
- Hoge bloeddruk + vocht → vasoconstrictie (vaten gaan samenknijpen. Bloed gaat klonteren
en wordt stroperig) Straat die steeds smaller wordt.
Symptomen HELLP syndroom
- Algehele malaise
- Oedemen en gewichtstoename
- Bandgevoel om hoofd en buik
- Bovenbuikspijn
- Pijn in bovenrug/tussen de schouderbladen
- Misselijkheid/braken
- Concentratiestoornissen
- Hoofdpijn
- Sterretjes/lichtflitsen zijn
- Tintelingen in de vingers
- Hoge bloeddruk
- Albuminurie
Behandeling
- Causaal: oorzaak wegnemen. → zwangerschap beëindigen
- Symptomatisch:
3
, Optimalisering moeder
▪ Hypertensiebestrijding
▪ Herstel/behoud orgaanfunctie
Verlenging zwangerschap
▪ Foetale longrijping
▪ Foetale conditie
Complicaties
- IUGR
- Oedeem
- Nier/leverschade
- Stollingsstoornissen
- Solutio
- Geheugenverlies
- Concentratieproblemen
- Vermoeidheid
- PTSS
Volgende zwangerschap
- Emotionele problemen spelen een grote rol
- Preconceptioneel advies en onderzoek
- Screenings van bepaalde risicofactoren.
- Vroegdiagnostiek: hoe gaat de doorstroming in de placenta?
Hulp
- HELLP dagboek
- Vereniging Keizersnede Ouders
- Vereniging Ouders van Couveuse Kinderen
- Ouders van een overleden kind
- Internet
4
