AANTEKENINGEN ARBEID & ORGANISATIE PSYCHOLOGIE
COLLEGE 1 HEDEN EN VERLEDEN
Belanrijk: COLLEGES, artikelen, Boek en video’s. Colleges gaan vóór boek.
De toepassing en ontwikkeling van ideeën, theorieën en technieken binnen de psychologie op de
werkplek (of dergelijke die zorgen voor invloed op het werk).
Occupational is hetzelfde (andere benaming).
BEROEPSVERENIGINGEN
- SIOP: onderzoek, ze organiseren elk jaar een congres.
- EAWOP: Europees congres.
- WAOP: heeft contact met het NIP.
Scientist-practitionaer model = Het onderzoek wordt gebruikt om concrete vraagstukken die relevant zijn voor
de praktijk te beantwoorden. Voorbeelden van bedrijven: defensie, Raad voor de rechtspraak, ixly
(testhandleidingen) en gitpl.
VERSCHILLEN MET ANDERE VAKKEN
Voorbeelden van vragen:
- Wat zijn de effecten van authentiek leiderschap op gedrag?
- Wat zijn culturele verschillen in de relatie tussen werknemers en manager?
- Hoe kun je ‘destructief’ leiderschap voorkomen
Drie hoofdtakken:
1. Personeel: werving, selectie, beloning, beoordeling, etc.
2. Organisatie: motivatie, werktevredenheid, stress, teams, organisatieverandering en leiderschap.
3. Human factors: Werk- en taakdesign en Ergonomie
VAN KOOTEN EN DE BIE
‘wie het heden beoordeelt moet over voldoende verleden beschikken. .
GESCHIEDENIS
- Eind 1800: Wundt had eerste opleiding en laboratorium opgericht. Catell en Munsterberg studeerde
bij hem. Door onder andere WW1: mentale/capaciteitentest. Tot 1930 was dit een belangrijke invloed.
- Daarna Mayo: Hawthorne Studies.
- Tijdens tweede wereldongeluk meer ergonomie (indeling cockpit).
> 1950 heel veel testen ontwikkeling. Alles: motivatie, intelligentie, etc.
Testen mogen niet discrimineren kwamen ze achter.
1876-1930
Catel & Munsterberg – WOI:
- Belang intelligentie voor werkprestaties: Army Alpha test. Was erg succesvol. IQ is belangrijke
voorspelling voor werkprestatie.
, - Scientific management door Taylor. Toen dachten ze dat werknemers heel veel sturing nodig hadden.
Ieder had heel weinig verantwoordelijkheid en heel veel herhaling. Ze werden meer als machines
gezien. Ze hadden geen emoties, gedachten. Ieder kon vervangen worden.
HAWTHORNE STUDIES
- Elton may dood studies bij de Hawthorne fabrieken van Western Electric. Onderzoeksvraag: Wat is de
invloed van verlichting, pauzes en werkuren op productiviteit?
- Zowel bij lichtere lampen en de gewone lampen ging werkproductie vooruit: het ging om de aandacht
die ze kregen! Ze mochten hun mening geven, emoties en andere zaken. Hierdoor nieuw stroming:
Human Relations Movement = effecten van sociale relaties, motivatie werkproductiviteit, etc.
Theorie X & Y door McGregor, 1960
- X: Luie medewerkers die veel aansturing nodig hebben
- Y: Ondernemende medewerkers die alles zelf doen.
THEMA’S JAREN 63-67 EN NU
- Methodologie
- Human factors
- Voorspellers werkprestatie
- Werkmotivatie
Thema’s nu
- Werkmotivatie
- Voorspellers van werkprestatie
- Meten van werkprestatie
- Teams
- Maatschappelijke invloeden.
Werkomstandigheden verschillen heel erg. Het is globaler, meet techniek, meer teams, grotere diversiteit
mensen, digitale werkplekken, tijdelijke contracten (minder stabiliteit).
Veranderingen: steeds meer onderzoekers buiten de VS en steeds minder mensen uit de praktijk
publiceren onderzoek. Vaak duurt her jaren voor iets gepubliceerd wordt.
Oplossingen voor ‘research-practice gap’: werk aan relevante vraagstukken, neem belangrijke
uitkomstmaten mee, del kennis op een effectieve manier (websites, nadruk op praktische implicaties,
aantrekkelijke onderzoeksvraag), sabbaticals en onderzoekers in Raad van Bestuur.
HUIDIGE ONDERWERPEN: MONDIALE WERKPLEK & GROTERE DIVERSITEIT
Meer dan 100.000 Amerikaanse bedrijven hebben internationale betrekkingen en samen meer dan 60
miljoen werknemers buiten de VS
1/3 van de Amerikaanse bedrijven hebben top-manergers die niet uit de VS komen.
Etc.
Immigranten zijn professionals, lifestyle migrant, studenten en ethnic communities (groepen die vluchten)
VOOROORDELEN EN CULTUUR
- Foxconnmedewerks dreigen met collectieve zelfmoord in China.
COLLEGE 1 HEDEN EN VERLEDEN
Belanrijk: COLLEGES, artikelen, Boek en video’s. Colleges gaan vóór boek.
De toepassing en ontwikkeling van ideeën, theorieën en technieken binnen de psychologie op de
werkplek (of dergelijke die zorgen voor invloed op het werk).
Occupational is hetzelfde (andere benaming).
BEROEPSVERENIGINGEN
- SIOP: onderzoek, ze organiseren elk jaar een congres.
- EAWOP: Europees congres.
- WAOP: heeft contact met het NIP.
Scientist-practitionaer model = Het onderzoek wordt gebruikt om concrete vraagstukken die relevant zijn voor
de praktijk te beantwoorden. Voorbeelden van bedrijven: defensie, Raad voor de rechtspraak, ixly
(testhandleidingen) en gitpl.
VERSCHILLEN MET ANDERE VAKKEN
Voorbeelden van vragen:
- Wat zijn de effecten van authentiek leiderschap op gedrag?
- Wat zijn culturele verschillen in de relatie tussen werknemers en manager?
- Hoe kun je ‘destructief’ leiderschap voorkomen
Drie hoofdtakken:
1. Personeel: werving, selectie, beloning, beoordeling, etc.
2. Organisatie: motivatie, werktevredenheid, stress, teams, organisatieverandering en leiderschap.
3. Human factors: Werk- en taakdesign en Ergonomie
VAN KOOTEN EN DE BIE
‘wie het heden beoordeelt moet over voldoende verleden beschikken. .
GESCHIEDENIS
- Eind 1800: Wundt had eerste opleiding en laboratorium opgericht. Catell en Munsterberg studeerde
bij hem. Door onder andere WW1: mentale/capaciteitentest. Tot 1930 was dit een belangrijke invloed.
- Daarna Mayo: Hawthorne Studies.
- Tijdens tweede wereldongeluk meer ergonomie (indeling cockpit).
> 1950 heel veel testen ontwikkeling. Alles: motivatie, intelligentie, etc.
Testen mogen niet discrimineren kwamen ze achter.
1876-1930
Catel & Munsterberg – WOI:
- Belang intelligentie voor werkprestaties: Army Alpha test. Was erg succesvol. IQ is belangrijke
voorspelling voor werkprestatie.
, - Scientific management door Taylor. Toen dachten ze dat werknemers heel veel sturing nodig hadden.
Ieder had heel weinig verantwoordelijkheid en heel veel herhaling. Ze werden meer als machines
gezien. Ze hadden geen emoties, gedachten. Ieder kon vervangen worden.
HAWTHORNE STUDIES
- Elton may dood studies bij de Hawthorne fabrieken van Western Electric. Onderzoeksvraag: Wat is de
invloed van verlichting, pauzes en werkuren op productiviteit?
- Zowel bij lichtere lampen en de gewone lampen ging werkproductie vooruit: het ging om de aandacht
die ze kregen! Ze mochten hun mening geven, emoties en andere zaken. Hierdoor nieuw stroming:
Human Relations Movement = effecten van sociale relaties, motivatie werkproductiviteit, etc.
Theorie X & Y door McGregor, 1960
- X: Luie medewerkers die veel aansturing nodig hebben
- Y: Ondernemende medewerkers die alles zelf doen.
THEMA’S JAREN 63-67 EN NU
- Methodologie
- Human factors
- Voorspellers werkprestatie
- Werkmotivatie
Thema’s nu
- Werkmotivatie
- Voorspellers van werkprestatie
- Meten van werkprestatie
- Teams
- Maatschappelijke invloeden.
Werkomstandigheden verschillen heel erg. Het is globaler, meet techniek, meer teams, grotere diversiteit
mensen, digitale werkplekken, tijdelijke contracten (minder stabiliteit).
Veranderingen: steeds meer onderzoekers buiten de VS en steeds minder mensen uit de praktijk
publiceren onderzoek. Vaak duurt her jaren voor iets gepubliceerd wordt.
Oplossingen voor ‘research-practice gap’: werk aan relevante vraagstukken, neem belangrijke
uitkomstmaten mee, del kennis op een effectieve manier (websites, nadruk op praktische implicaties,
aantrekkelijke onderzoeksvraag), sabbaticals en onderzoekers in Raad van Bestuur.
HUIDIGE ONDERWERPEN: MONDIALE WERKPLEK & GROTERE DIVERSITEIT
Meer dan 100.000 Amerikaanse bedrijven hebben internationale betrekkingen en samen meer dan 60
miljoen werknemers buiten de VS
1/3 van de Amerikaanse bedrijven hebben top-manergers die niet uit de VS komen.
Etc.
Immigranten zijn professionals, lifestyle migrant, studenten en ethnic communities (groepen die vluchten)
VOOROORDELEN EN CULTUUR
- Foxconnmedewerks dreigen met collectieve zelfmoord in China.
