HC 1; arbeidsrecht verdiept; duiding van arbeidsverhouding
Als iemand arbeid verricht heb je vaak de keuze tussen twee smaken: een
arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst. Het verschil tussen deze twee
overeenkomsten is echter erg groot.
Wat maakt de arbeidsovereenkomst bijzonder?
• Sociaal economische ongelijk(waardig)heid der partijen: bescherming economisch
zwakkere partij (ongelijkheidscompensatie als meest elementaire doel van het arbeidsrecht)
> dit zie je dus ook duidelijk terug in de wetgeving
• Duurovereenkomst: partijen veranderen voortdurend van ‘gedaante’ (leeftijd,
omstandigheden, afhankelijkheid, gegoedheid) > het gaat om mensen, die in de tijd steeds
veranderen. De rechter houdt hier vaak ook rekening mee.
• Institutioneel karakter (werknemers onderdeel onderneming, deel collectief) > een
werknemer treedt toe tot een organisatie waar derden aanwezig zijn. Je moet daarom als
werknemer een beetje inschikkelijk zijn.
Definitie in art. 7:610 BW
• Wederkerige overeenkomst
• Waarbij de ene partij: werknemer
• In dienst van de andere partij: werkgever
• Tegen loon
• Gedurende zekere tijd
• Arbeid verricht
Kwalificatie aard relatie
Het is altijd belangrijk om na te gaan of je überhaupt wel te maken hebt met een
arbeidsovereenkomst.
‘Ingrediënten’
• Loon
• Zekere tijd
• Arbeid
• In dienst van
Toetsingscriterium
• HR Groen/Schoevers: “wat tussen partijen heeft te gelden wordt bepaald door hetgeen
hun bij het sluiten voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze waarop zij
, feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus daaraan inhoud hebben
gegeven” > dit is nog steeds het relevante toetsingscriterium.
Hulpmiddel van 610a: rechtsvermoeden aard
In plaats van achteraf kijken waar je mee te maken hebt, wordt er ook heel vaak vooraf al
gekeken waar je mee te maken hebt. Sommige ondernemers proberen bijvoorbeeld echt
weg te blijven bij de arbeidsovereenkomst.
Loon
• Alleen bij loonbetaling kan er sprake zijn van arbeidsovereenkomst
• Betaling via loonstrook of op factuurbasis? Een van de eerste vragen die je stelt om te
bepalen of iets een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van opdracht is, is hoe er
gedeclareerd wordt.
• BTW? Dit wijst in de richting van een opdrachtovereenkomst.
• Gebruikelijke tijdstip van betaling: per (einde) maand? Dit wijst in de richting van een
arbeidsovereenkomst.
• Doorbetaling bij niet werken (ziekte of vakantie)? Dit wijst in de richting van een
arbeidsovereenkomst
• Slechts ‘kostenvergoeding’? Als er slechts een onkostenvergoeding wordt betaald, maar
geen loon, dan is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. Wordt er een
onkostenvergoeding betaald terwijl er geen onkosten zijn, dan kan dit verkapt loon zijn.
Zekere tijd
• Deeltijd of voltijds, bepaalde tijd of onbepaalde tijd: als maar ‘zekere tijd’
• Naast bepaalde tijd (en volledige uitbesteding wgschap via uitzending/payrolling) nog
andere vormen van flexibele relaties: oproepcontracten (628a lid 9), min/max, nuluren
Hulpmiddel van 610b: rechtsvermoeden omvang
NB: ook opdrachtnemers (zzp’ers, 7:400 BW) zijn vaak voor wat langere tijd werkzaam voor
een opdrachtgever
Arbeid
• Versus aanneming van werk (7:750 BW): gaat in 750 om maken van werk van stoffelijke
aard
• Werknemer heeft inspanningsverplichting (geen resultaatsverbintenis; wn niet
aansprakelijk, tenzij hij met bewuste opzet of roekeloosheid heeft gehandeld: 661)
• werknemer moet de arbeid zelf verrichten en mag zich niet laten vervangen (659 lid 1),
maar slot 659 lid 1… > werknemer mag zich onder omstandigheden laten vervangen, mits
met toestemming van de werkgever. Je kunt wel in de overeenkomst opnemen dat je jezelf
Als iemand arbeid verricht heb je vaak de keuze tussen twee smaken: een
arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst. Het verschil tussen deze twee
overeenkomsten is echter erg groot.
Wat maakt de arbeidsovereenkomst bijzonder?
• Sociaal economische ongelijk(waardig)heid der partijen: bescherming economisch
zwakkere partij (ongelijkheidscompensatie als meest elementaire doel van het arbeidsrecht)
> dit zie je dus ook duidelijk terug in de wetgeving
• Duurovereenkomst: partijen veranderen voortdurend van ‘gedaante’ (leeftijd,
omstandigheden, afhankelijkheid, gegoedheid) > het gaat om mensen, die in de tijd steeds
veranderen. De rechter houdt hier vaak ook rekening mee.
• Institutioneel karakter (werknemers onderdeel onderneming, deel collectief) > een
werknemer treedt toe tot een organisatie waar derden aanwezig zijn. Je moet daarom als
werknemer een beetje inschikkelijk zijn.
Definitie in art. 7:610 BW
• Wederkerige overeenkomst
• Waarbij de ene partij: werknemer
• In dienst van de andere partij: werkgever
• Tegen loon
• Gedurende zekere tijd
• Arbeid verricht
Kwalificatie aard relatie
Het is altijd belangrijk om na te gaan of je überhaupt wel te maken hebt met een
arbeidsovereenkomst.
‘Ingrediënten’
• Loon
• Zekere tijd
• Arbeid
• In dienst van
Toetsingscriterium
• HR Groen/Schoevers: “wat tussen partijen heeft te gelden wordt bepaald door hetgeen
hun bij het sluiten voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze waarop zij
, feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven en aldus daaraan inhoud hebben
gegeven” > dit is nog steeds het relevante toetsingscriterium.
Hulpmiddel van 610a: rechtsvermoeden aard
In plaats van achteraf kijken waar je mee te maken hebt, wordt er ook heel vaak vooraf al
gekeken waar je mee te maken hebt. Sommige ondernemers proberen bijvoorbeeld echt
weg te blijven bij de arbeidsovereenkomst.
Loon
• Alleen bij loonbetaling kan er sprake zijn van arbeidsovereenkomst
• Betaling via loonstrook of op factuurbasis? Een van de eerste vragen die je stelt om te
bepalen of iets een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van opdracht is, is hoe er
gedeclareerd wordt.
• BTW? Dit wijst in de richting van een opdrachtovereenkomst.
• Gebruikelijke tijdstip van betaling: per (einde) maand? Dit wijst in de richting van een
arbeidsovereenkomst.
• Doorbetaling bij niet werken (ziekte of vakantie)? Dit wijst in de richting van een
arbeidsovereenkomst
• Slechts ‘kostenvergoeding’? Als er slechts een onkostenvergoeding wordt betaald, maar
geen loon, dan is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. Wordt er een
onkostenvergoeding betaald terwijl er geen onkosten zijn, dan kan dit verkapt loon zijn.
Zekere tijd
• Deeltijd of voltijds, bepaalde tijd of onbepaalde tijd: als maar ‘zekere tijd’
• Naast bepaalde tijd (en volledige uitbesteding wgschap via uitzending/payrolling) nog
andere vormen van flexibele relaties: oproepcontracten (628a lid 9), min/max, nuluren
Hulpmiddel van 610b: rechtsvermoeden omvang
NB: ook opdrachtnemers (zzp’ers, 7:400 BW) zijn vaak voor wat langere tijd werkzaam voor
een opdrachtgever
Arbeid
• Versus aanneming van werk (7:750 BW): gaat in 750 om maken van werk van stoffelijke
aard
• Werknemer heeft inspanningsverplichting (geen resultaatsverbintenis; wn niet
aansprakelijk, tenzij hij met bewuste opzet of roekeloosheid heeft gehandeld: 661)
• werknemer moet de arbeid zelf verrichten en mag zich niet laten vervangen (659 lid 1),
maar slot 659 lid 1… > werknemer mag zich onder omstandigheden laten vervangen, mits
met toestemming van de werkgever. Je kunt wel in de overeenkomst opnemen dat je jezelf
