Management van Organisaties Samenvatting Hoorcolleges
Hoorcollege 1 – Rick Borst:
Kennisclip 1 – Voorstellen en rode draad:
Klassieke managementtheorie: een samenhangend stelsel van opvattingen over de wijze
waarop organisaties in als geheel bestuurd zouden moeten worden. Het zijn algemene
principes die vooral gelden waar mensen samenwerken.
Maar in de praktijk: Veel medewerkers worden met managementtheorieën om de oren
geslagen en aangespoord tot ontwikkeling, synergie, bezieling en meesterschap, terwijl hun
ervaring daar haaks op staat: de ervaring van graaien, naaien en piepelen.
→ De rode draad van dit vak is om beide situaties kritisch te bekijken en te behandelen. Dit
gebeurt aan de hand van framing. We proberen vanuit verschillende brillen te kijken naar
management van organisaties om ‘deframing’ te doen.
Deframing = ontrafelen/doorgronden
- Analyseren hoe concept werd en wordt gedefinieerd en geconstrueerd.
- Analyseren van de kwaliteit van het raamwerk (theorieën waaraan dit concept wordt
gekoppeld.
- Het analyseren van deze connectie tussen het raamwerk en het concept zelf.
- Analyseren van de toepassing van dit concept in de praktijk.
→ Deframing betekent echter niet simplificeren!
Zoals de deframingen in categorisaties van organisaties al laten zien, is er veel complexiteit
in indelingen. Deze complexiteit wordt met name veroorzaakt door complexiteit binnen
organisaties:
- Groot aantal verschillende actoren (managers, klanten, werknemers)
- Groot aantal ‘lagen’ (zie Mintzberg)
- Groot aantal belangen
Managers proberen onder ander met behulp van organisatieconcepten die complexiteit te
begrijpen en richting te geven (m.a.w. management van organisaties).
Kennisclip 2 – Leerdoel 1:
Leerdoel 1 is de definiëring/deframing van management en organisaties = kennis en begrip
van de verschillende (theoretische) organisatiestructuren en de daarmee samenhangende
managementmechanismen die worden onderscheiden in de organisatie- en
managementwetenschappen.
- Bedrijfskundig/economisch: eenheid voor productie of dienstverlening, waarin op basis
van criteria van effectiviteit en efficiëntie producten of diensten worden voortgebracht.
- Toevoeging sociologisch/psychologisch perspectief: door mensen en voor mensen
opgericht.
- Politicologisch/bestuurskundig perspectief: binnen institutionele kaders.
- Organisatiekunde: Organisatie = een doelbewuste samenbundeling van kennis,
vaardigheden en kracht tussen minimaal twee personen die primair middelen en
1
, activiteiten aanwendt om te voorzien in een bepaalde behoefte in de vorm van goederen
of diensten. Oftewel: “a bunch of people who come together under an identifiable lable to
produce some product or service”
De definitie van organisatiekunde zal door ons worden gebruikt.
De drie criteria/building blocks vormen samen een organisatiestructuur. Dit zijn de primaire
coördinatiemechanismen, het kern onderdeel van de organisatie (waar de meeste macht ligt
en wat het belangrijkste onderdeel van de organisatie is) en het type van decentralisatie.
Definiëring van management in het algemeen:
Conflict over leiderschap ≠ management. Net als door Yukl door elkaar gebruikt maar
verwezen naar hetzelfde:
- “the behavior of an individual . . . directing the activities of a group towards a shared goal.”
(Hemphill & Coons, 1957, pg. 7) = besturen/beheersen.
- “the process of making sense of what people are doing together so that people will
understand and be committed” = begrijpen.
Oftewel, management = Het proces van begrijpen en besturen/beheersen van een entiteit.
Definiëring van management mechanismen in het bijzonder:
Kennisclip 3 – Leerdoel 2:
Leerdoel 2 = Kennis en begrip hebben van de verschillende organisatieonderdelen en de rol
die zij spelen in het management van organisaties, met in het bijzonder aandacht voor de
‘techno structuur’ (Human Resource Management), ‘de strategische top’ (het hogere
management), ‘het middenkader’ (lijnmanagement), de ondersteunende diensten, ‘de
uitvoerende kern’ (werkvloer), en de organisatieomgeving (institutionele context =
ideology).
2
, Kennisclip 4 – Leerdoel 3:
Leerdoel 3 = Kennis en begrip van diverse organisatieconcepten ingebed in de verschillende
organisatieonderdelen over de omgang met en aansturing van organisaties (oftewel
management): in het bijzonder people management, lean management, (public service)
motivatie, medewerkerspersoonlijkheid en organisatiecultuur.
Organisatie cultuur gaat om de waarden en normen van een organisatie en kan je overal terug
vinden. People management is een vorm van management over hoe je je medewerkers moet
aansturen, dit vindt op een aantal plekken binnen de organisatie plaats. Hierin spelen de
technostructuur en lijnmanagers een belangrijke rol. Evidence based management kijkt vooral
vanuit de blik van hoe je op de meest wetenschappelijke/rationeel mogelijke manier kan
besturen. Lean management focust vooral op zo efficiënt mogelijk besturen. Werknemers
motivatie ligt vooral in de operating core net zoals de persoonlijkheid van werknemers.
Bedenk weer: management = begrijpen en richting geven.
- Organisatiecultuur (begrijpen)
- People management (richting geven)
- Evidence Based Management (richting geven)
- Lean management (richting geven)
- Motivatie (begrijpen)
- De gepsychologiseerde werkomgeving en werknemer (begrijpen)
→ Motivatie en persoonlijkheid moet eerst begrepen worden voordat er richting kan worden
gegeven.
3
Hoorcollege 1 – Rick Borst:
Kennisclip 1 – Voorstellen en rode draad:
Klassieke managementtheorie: een samenhangend stelsel van opvattingen over de wijze
waarop organisaties in als geheel bestuurd zouden moeten worden. Het zijn algemene
principes die vooral gelden waar mensen samenwerken.
Maar in de praktijk: Veel medewerkers worden met managementtheorieën om de oren
geslagen en aangespoord tot ontwikkeling, synergie, bezieling en meesterschap, terwijl hun
ervaring daar haaks op staat: de ervaring van graaien, naaien en piepelen.
→ De rode draad van dit vak is om beide situaties kritisch te bekijken en te behandelen. Dit
gebeurt aan de hand van framing. We proberen vanuit verschillende brillen te kijken naar
management van organisaties om ‘deframing’ te doen.
Deframing = ontrafelen/doorgronden
- Analyseren hoe concept werd en wordt gedefinieerd en geconstrueerd.
- Analyseren van de kwaliteit van het raamwerk (theorieën waaraan dit concept wordt
gekoppeld.
- Het analyseren van deze connectie tussen het raamwerk en het concept zelf.
- Analyseren van de toepassing van dit concept in de praktijk.
→ Deframing betekent echter niet simplificeren!
Zoals de deframingen in categorisaties van organisaties al laten zien, is er veel complexiteit
in indelingen. Deze complexiteit wordt met name veroorzaakt door complexiteit binnen
organisaties:
- Groot aantal verschillende actoren (managers, klanten, werknemers)
- Groot aantal ‘lagen’ (zie Mintzberg)
- Groot aantal belangen
Managers proberen onder ander met behulp van organisatieconcepten die complexiteit te
begrijpen en richting te geven (m.a.w. management van organisaties).
Kennisclip 2 – Leerdoel 1:
Leerdoel 1 is de definiëring/deframing van management en organisaties = kennis en begrip
van de verschillende (theoretische) organisatiestructuren en de daarmee samenhangende
managementmechanismen die worden onderscheiden in de organisatie- en
managementwetenschappen.
- Bedrijfskundig/economisch: eenheid voor productie of dienstverlening, waarin op basis
van criteria van effectiviteit en efficiëntie producten of diensten worden voortgebracht.
- Toevoeging sociologisch/psychologisch perspectief: door mensen en voor mensen
opgericht.
- Politicologisch/bestuurskundig perspectief: binnen institutionele kaders.
- Organisatiekunde: Organisatie = een doelbewuste samenbundeling van kennis,
vaardigheden en kracht tussen minimaal twee personen die primair middelen en
1
, activiteiten aanwendt om te voorzien in een bepaalde behoefte in de vorm van goederen
of diensten. Oftewel: “a bunch of people who come together under an identifiable lable to
produce some product or service”
De definitie van organisatiekunde zal door ons worden gebruikt.
De drie criteria/building blocks vormen samen een organisatiestructuur. Dit zijn de primaire
coördinatiemechanismen, het kern onderdeel van de organisatie (waar de meeste macht ligt
en wat het belangrijkste onderdeel van de organisatie is) en het type van decentralisatie.
Definiëring van management in het algemeen:
Conflict over leiderschap ≠ management. Net als door Yukl door elkaar gebruikt maar
verwezen naar hetzelfde:
- “the behavior of an individual . . . directing the activities of a group towards a shared goal.”
(Hemphill & Coons, 1957, pg. 7) = besturen/beheersen.
- “the process of making sense of what people are doing together so that people will
understand and be committed” = begrijpen.
Oftewel, management = Het proces van begrijpen en besturen/beheersen van een entiteit.
Definiëring van management mechanismen in het bijzonder:
Kennisclip 3 – Leerdoel 2:
Leerdoel 2 = Kennis en begrip hebben van de verschillende organisatieonderdelen en de rol
die zij spelen in het management van organisaties, met in het bijzonder aandacht voor de
‘techno structuur’ (Human Resource Management), ‘de strategische top’ (het hogere
management), ‘het middenkader’ (lijnmanagement), de ondersteunende diensten, ‘de
uitvoerende kern’ (werkvloer), en de organisatieomgeving (institutionele context =
ideology).
2
, Kennisclip 4 – Leerdoel 3:
Leerdoel 3 = Kennis en begrip van diverse organisatieconcepten ingebed in de verschillende
organisatieonderdelen over de omgang met en aansturing van organisaties (oftewel
management): in het bijzonder people management, lean management, (public service)
motivatie, medewerkerspersoonlijkheid en organisatiecultuur.
Organisatie cultuur gaat om de waarden en normen van een organisatie en kan je overal terug
vinden. People management is een vorm van management over hoe je je medewerkers moet
aansturen, dit vindt op een aantal plekken binnen de organisatie plaats. Hierin spelen de
technostructuur en lijnmanagers een belangrijke rol. Evidence based management kijkt vooral
vanuit de blik van hoe je op de meest wetenschappelijke/rationeel mogelijke manier kan
besturen. Lean management focust vooral op zo efficiënt mogelijk besturen. Werknemers
motivatie ligt vooral in de operating core net zoals de persoonlijkheid van werknemers.
Bedenk weer: management = begrijpen en richting geven.
- Organisatiecultuur (begrijpen)
- People management (richting geven)
- Evidence Based Management (richting geven)
- Lean management (richting geven)
- Motivatie (begrijpen)
- De gepsychologiseerde werkomgeving en werknemer (begrijpen)
→ Motivatie en persoonlijkheid moet eerst begrepen worden voordat er richting kan worden
gegeven.
3
