EXAMENVRAGEN SYSTEEMZIEKTEN 2025
1. Bespreek de indeling van de vasculitiden
= clinicopathologisch proces, gekenmerkt door ontsteking en beschadiging van
BV
Gevolg: obstructie vaatlumen → ischemie weefsels
In principe kan elk BV aangetast zijn
- 1 orgaan bv. hypersenstiviteitsvasculitis (enkel thv huid)
- Verschillende organen (= systeemvasculitis)
- Primair: enkel vasculitis (PAN, GPA,…)
- Secundair: vasculitis tgv RA, SLE, …
Indeling van de vasculitiden:
- Vasculitis van grote BV:
o Arteriitis temporalis/giant cell arteritis (GCA)
o Ziekte van Takayasu
- Vasculitis van middelgrote BV:
o Polyarteriitis nodosa (PAN)
o Ziekte van Kawasaki
- Vasculitis van kleine BV:
o ANCA-geassocieerd:
Microscopische polyangiitis (MPA) (p-ANCA)
Granulomatosis met polyangiitis (GPA) (c-ANCA)
Eosinofiele granulomatosis met polyangiitis (EGPA) (Churg-
Strauss)
o Immuuncomplex-geïnduceerd:
Anti-GBM vasculitis
Cryoglobulinemie
Anti-C1q vasculitis
IgA vasculitis (Henoch-Schonlein)
- Pseudovasculitiden:
o Anti-PPL-syndroom/syndroom van Sneddon
o Subacute bacteriele endocarditis
o Waterhouse Friderichsen
o Cholesterolembolen
o Cardiale embolen/atriaal myxoom
o Ergotamine-intoxicatie
o Serumziekte
o Fibromusculaire dysplasie
o Segmental arterial mediolysis (SAM)
-
, 2. Bespreek de kliniek (typisch en atypisch) van arteriitis temporalis.
= chronische vasculitis van grote en middelmatige BV
Frequentste vorm van vasculitis > 50j (gemiddeld 72j)
Klassiek aantasting van craniele takken van arteries < Ao-boog
Prevalentie: 200/100000
Typische symptomen:
- Algemeen(progressief): koorts (50%, vaak subfebriel), moe,
gewichtsverlies
- Hoofdpijn (2/3): vooral temporaal
o a. temporalis vaak prominent zichtbaar en gevoelig/pijnlijk bij
palpatie
- Kaakclaudicatio (1/2): indien aanwezig zekerheid diagnose
o DD temporomandibulaire disfunctie
- Visusstoornissen (15-20%): Trombotische occlusie van aa. ciliares
posteriores, soms van a. centralis retinae of a. ophthalmica
o Gevolg: permanent partieel of compleet visusverlies
o Plotse partiële uitval van gezichtsveld
o ! Evolutie naar volledige blindheid (irreversibel)
o Soms voorafgegaan aan transient gezichtsverlies of diplopie
(reversibel)
o Oogfundoscopie: AION (anterieure ischemische opticus-neuropathie)
- Late complicatie: aneurysmata
o Thoracaal: x17 kans 7j na diagnose
o Abdominaal: x2,4
o Belang van FU dmv CT
Bijkomende symptomen:
- Zere keel, vermagering, algemene malaise
- Armclaudicatio (15%): aantasting a. subclavia en a. axillaris angiografie
- Perifere artritis (18%), oedeem van extremiteiten (14%)
- Tenosynovitis (4-5%), carpal tunnel syndroom (1-2%)
- Respiratoire klachten (1/3) (o.a. hoest of dyspnee) → lymfocytaire alveolitis
Atypische vorm: large vessel vasculitis/PMR
- PMR kliniek (50%): inflammatoire gordelpijnen en ochtendstijfheid
- Onuitgelegde koorts of toxische anemie
- Onuitgelegd sterk inflammatoir bloedbeeld
1. Bespreek de indeling van de vasculitiden
= clinicopathologisch proces, gekenmerkt door ontsteking en beschadiging van
BV
Gevolg: obstructie vaatlumen → ischemie weefsels
In principe kan elk BV aangetast zijn
- 1 orgaan bv. hypersenstiviteitsvasculitis (enkel thv huid)
- Verschillende organen (= systeemvasculitis)
- Primair: enkel vasculitis (PAN, GPA,…)
- Secundair: vasculitis tgv RA, SLE, …
Indeling van de vasculitiden:
- Vasculitis van grote BV:
o Arteriitis temporalis/giant cell arteritis (GCA)
o Ziekte van Takayasu
- Vasculitis van middelgrote BV:
o Polyarteriitis nodosa (PAN)
o Ziekte van Kawasaki
- Vasculitis van kleine BV:
o ANCA-geassocieerd:
Microscopische polyangiitis (MPA) (p-ANCA)
Granulomatosis met polyangiitis (GPA) (c-ANCA)
Eosinofiele granulomatosis met polyangiitis (EGPA) (Churg-
Strauss)
o Immuuncomplex-geïnduceerd:
Anti-GBM vasculitis
Cryoglobulinemie
Anti-C1q vasculitis
IgA vasculitis (Henoch-Schonlein)
- Pseudovasculitiden:
o Anti-PPL-syndroom/syndroom van Sneddon
o Subacute bacteriele endocarditis
o Waterhouse Friderichsen
o Cholesterolembolen
o Cardiale embolen/atriaal myxoom
o Ergotamine-intoxicatie
o Serumziekte
o Fibromusculaire dysplasie
o Segmental arterial mediolysis (SAM)
-
, 2. Bespreek de kliniek (typisch en atypisch) van arteriitis temporalis.
= chronische vasculitis van grote en middelmatige BV
Frequentste vorm van vasculitis > 50j (gemiddeld 72j)
Klassiek aantasting van craniele takken van arteries < Ao-boog
Prevalentie: 200/100000
Typische symptomen:
- Algemeen(progressief): koorts (50%, vaak subfebriel), moe,
gewichtsverlies
- Hoofdpijn (2/3): vooral temporaal
o a. temporalis vaak prominent zichtbaar en gevoelig/pijnlijk bij
palpatie
- Kaakclaudicatio (1/2): indien aanwezig zekerheid diagnose
o DD temporomandibulaire disfunctie
- Visusstoornissen (15-20%): Trombotische occlusie van aa. ciliares
posteriores, soms van a. centralis retinae of a. ophthalmica
o Gevolg: permanent partieel of compleet visusverlies
o Plotse partiële uitval van gezichtsveld
o ! Evolutie naar volledige blindheid (irreversibel)
o Soms voorafgegaan aan transient gezichtsverlies of diplopie
(reversibel)
o Oogfundoscopie: AION (anterieure ischemische opticus-neuropathie)
- Late complicatie: aneurysmata
o Thoracaal: x17 kans 7j na diagnose
o Abdominaal: x2,4
o Belang van FU dmv CT
Bijkomende symptomen:
- Zere keel, vermagering, algemene malaise
- Armclaudicatio (15%): aantasting a. subclavia en a. axillaris angiografie
- Perifere artritis (18%), oedeem van extremiteiten (14%)
- Tenosynovitis (4-5%), carpal tunnel syndroom (1-2%)
- Respiratoire klachten (1/3) (o.a. hoest of dyspnee) → lymfocytaire alveolitis
Atypische vorm: large vessel vasculitis/PMR
- PMR kliniek (50%): inflammatoire gordelpijnen en ochtendstijfheid
- Onuitgelegde koorts of toxische anemie
- Onuitgelegd sterk inflammatoir bloedbeeld
