Samenvatting ontwikkelingspathologie
Hoofdstuk 2;
De ontwikkeling van een kind begint al in de baarmoeder, hierin worden ook de eerste invloeden van
de omgeving merkbaar. De eerste behoeften van het kind zijn of haar lichamelijke toestand, waarvan
voedsel het belangrijkste is. Goede voeding is nodig voor rijping en groei. Ondervoeding kan
schadelijke gevolgen hebben voor de hersenen (minder intelligent). Maslow heeft een
behoeftehiërarchie ontwikkeld. Van basisbehoefte verder naar opkomende behoeften
lichamelijke behoeften, behoefte aan veiligheid, behoefte aan liefde en het gevoel ergens bij te
horen, behoefte aan respect, behoefte om te weten en te begrijpen, behoefte tot zelfactualisatie,
(actualisatie van je kinderen). Onder de behoefte van veiligheid geldt een goede hechting. Bowlby
(van de gehechtheidtheorie) stelde dat een kind een schema maakt van hoe mensen zullen reageren
als het kind in nood is. Het schema wordt ontwikkeld aan de hand van hoe de verzorgers op het kind
reageren. Volgens Bowlby gaat hechting niet over nabijheid maar over beschikbaarheid. Is de
moeder beschikbaar als de baby in nood is? De baby ontwikkelt op basis van contact met één of
meerdere vaste verzorgers een gehechtheidsysteem. Volgens Bowlby is er een goede hechting als de
baby sterk geneigd is om nabijheid te zoeken van een specifiek persoon in situaties van angst,
vermoeidheid, spanning of ziekte. Tussen de drie maanden en vier jaar bouwt het kind
gehechtheidspatronen op. De ontwikkeling van gehechtheid verloopt volgens vier fasen: 1.
Oriëntatie en signalen zonder onderscheid des persoon. 2. Oriëntatie en signalen gericht op één of
enkele specifieke personen. 3. Het handhaven van nabijheid tot een specifiek persoon door middel
van beweging en signalen. 4. Het doelgericht partner zijn. De verschillende soorten manieren van
reageren op het kind met hechting:
Consistent responsief Veilige hechting
Consistent responsief ( altijd negeren) Angstig-vermijdende hechting
Inconsistent responsief (naar eigen behoefte Angstig-afwerende hechting
reageren)
Wisselvallig responsief Gedesorganiseerde hechting
De nacht blijkt belangrijk te zijn voor de hechting. Kort nadat het kind in slaap is gevallen vindt er een
grotere afgifte van groeihormonen af. Wanneer zij ’s nachts wakker worden gehouden moet dit
overdag gecompenseerd worden. Veel storingen in de rijping beginnen ’s nachts en daarom is de
responsiviteit van de ouders belangrijk. Hoe reageren zij ’s nachts op het kind?
Een veilige hechting met de vader zorgt ervoor dat de kinderen makkelijker omgaan met vreemde en
zich sociaal soepeler bewogen dan kinderen die geen veilige hechting hebben gevormd met de vader.
Een kind kan een gehechtheidnetwerk opbouwen. Zo kunnen bijv. verzorgers van de crèche ook een
gehechtheidfiguur worden. Wel is er dan een vaste verzorger nodig en positieve aandacht krijgen is
belangrijk. Verder kan een kind ook gehecht raken aan een broertje of zusje. Vanaf 6 jaar raken
leeftijdsgenoten steeds belangrijker en gaan volwassene meer naar de achtergrond.
Gehechtheidfiguren zijn noodzakelijk voor de ontwikkeling van het kind. Als er geen
gehechtheidfiguur is voor de kinderen, kiezen kinderen voor een transitional object, een vervangend
object, bijvoorbeeld een knuffel. Deze knuffels geven het kind troost en veiligheid. Als een kind
minder aandacht krijgt van verzorgers, komen er minder groeihormonen vrij. Dit zorgt voor een
minder goede ontwikkeling. Als het kind bijv. van een kindertehuis naar een pleeggezin verhuisd en
het weer meer aandacht krijgt, komen er meer groeihormonen vrij. De aandacht van de verzorgers
zorgt ook voor stimulatie. Deze stimulatie is een voorwaarde om tot ontwikkeling te kunnen komen.
Een goede balans is noodzakelijk, want ook overstimulatie kan nadelige gevolgen hebben.
Huilen heeft verschillende functies. Een van de redenen waarom een kind huilt is de sprongsgewijze
groei en rijping van de hersenen. Dit kan in huilperiodes gepaard gaan. Soms kunnen kinderen gaan
huilen als reactie op de stress van hun ouders. Jonge ouders zijn vaak onzeker en als de baby lang
huilt worden ze nog onzekerder en ervaren zij stress. De baby’s reageren dan weer op de stress van
Hoofdstuk 2;
De ontwikkeling van een kind begint al in de baarmoeder, hierin worden ook de eerste invloeden van
de omgeving merkbaar. De eerste behoeften van het kind zijn of haar lichamelijke toestand, waarvan
voedsel het belangrijkste is. Goede voeding is nodig voor rijping en groei. Ondervoeding kan
schadelijke gevolgen hebben voor de hersenen (minder intelligent). Maslow heeft een
behoeftehiërarchie ontwikkeld. Van basisbehoefte verder naar opkomende behoeften
lichamelijke behoeften, behoefte aan veiligheid, behoefte aan liefde en het gevoel ergens bij te
horen, behoefte aan respect, behoefte om te weten en te begrijpen, behoefte tot zelfactualisatie,
(actualisatie van je kinderen). Onder de behoefte van veiligheid geldt een goede hechting. Bowlby
(van de gehechtheidtheorie) stelde dat een kind een schema maakt van hoe mensen zullen reageren
als het kind in nood is. Het schema wordt ontwikkeld aan de hand van hoe de verzorgers op het kind
reageren. Volgens Bowlby gaat hechting niet over nabijheid maar over beschikbaarheid. Is de
moeder beschikbaar als de baby in nood is? De baby ontwikkelt op basis van contact met één of
meerdere vaste verzorgers een gehechtheidsysteem. Volgens Bowlby is er een goede hechting als de
baby sterk geneigd is om nabijheid te zoeken van een specifiek persoon in situaties van angst,
vermoeidheid, spanning of ziekte. Tussen de drie maanden en vier jaar bouwt het kind
gehechtheidspatronen op. De ontwikkeling van gehechtheid verloopt volgens vier fasen: 1.
Oriëntatie en signalen zonder onderscheid des persoon. 2. Oriëntatie en signalen gericht op één of
enkele specifieke personen. 3. Het handhaven van nabijheid tot een specifiek persoon door middel
van beweging en signalen. 4. Het doelgericht partner zijn. De verschillende soorten manieren van
reageren op het kind met hechting:
Consistent responsief Veilige hechting
Consistent responsief ( altijd negeren) Angstig-vermijdende hechting
Inconsistent responsief (naar eigen behoefte Angstig-afwerende hechting
reageren)
Wisselvallig responsief Gedesorganiseerde hechting
De nacht blijkt belangrijk te zijn voor de hechting. Kort nadat het kind in slaap is gevallen vindt er een
grotere afgifte van groeihormonen af. Wanneer zij ’s nachts wakker worden gehouden moet dit
overdag gecompenseerd worden. Veel storingen in de rijping beginnen ’s nachts en daarom is de
responsiviteit van de ouders belangrijk. Hoe reageren zij ’s nachts op het kind?
Een veilige hechting met de vader zorgt ervoor dat de kinderen makkelijker omgaan met vreemde en
zich sociaal soepeler bewogen dan kinderen die geen veilige hechting hebben gevormd met de vader.
Een kind kan een gehechtheidnetwerk opbouwen. Zo kunnen bijv. verzorgers van de crèche ook een
gehechtheidfiguur worden. Wel is er dan een vaste verzorger nodig en positieve aandacht krijgen is
belangrijk. Verder kan een kind ook gehecht raken aan een broertje of zusje. Vanaf 6 jaar raken
leeftijdsgenoten steeds belangrijker en gaan volwassene meer naar de achtergrond.
Gehechtheidfiguren zijn noodzakelijk voor de ontwikkeling van het kind. Als er geen
gehechtheidfiguur is voor de kinderen, kiezen kinderen voor een transitional object, een vervangend
object, bijvoorbeeld een knuffel. Deze knuffels geven het kind troost en veiligheid. Als een kind
minder aandacht krijgt van verzorgers, komen er minder groeihormonen vrij. Dit zorgt voor een
minder goede ontwikkeling. Als het kind bijv. van een kindertehuis naar een pleeggezin verhuisd en
het weer meer aandacht krijgt, komen er meer groeihormonen vrij. De aandacht van de verzorgers
zorgt ook voor stimulatie. Deze stimulatie is een voorwaarde om tot ontwikkeling te kunnen komen.
Een goede balans is noodzakelijk, want ook overstimulatie kan nadelige gevolgen hebben.
Huilen heeft verschillende functies. Een van de redenen waarom een kind huilt is de sprongsgewijze
groei en rijping van de hersenen. Dit kan in huilperiodes gepaard gaan. Soms kunnen kinderen gaan
huilen als reactie op de stress van hun ouders. Jonge ouders zijn vaak onzeker en als de baby lang
huilt worden ze nog onzekerder en ervaren zij stress. De baby’s reageren dan weer op de stress van
