Samenvatting communicatie
Hoofdstuk 1 Begrip- en plaatsbepaling
1.1
Definitie communicatie: een proces van sociale interactie waarin een zender via een medium
met een bepaalde bedoeling (bewust of onbewust) informatie geeft aan een ontvanger die deze dan
ook weer verwerkt.
Er zijn veel verschillende definities voor communicatie dit komt omdat definities de nadruk leggen op
verschillende elementen, zoals:
►ontvanger
►zender
►verbinding
►het vergemeenschappelijken
►transmissie
►symboolgebruik
Deze defenities zijn gebaseerd op fundamentele verschillen, deze verschillen zijn te onderscheiden
op de volgende terreinen:
►observatieniveau (beschrijft de definitie communicatie in het algemeen of is deze concreter of
beperkter?)
►intentionaliteit (is het pas communicatie als de zender de intentie heeft om een boodschap over te
brengen? Teleologische opvatting zegt ja, Gedragsopvatting zegt nee).
►normatief oordeel (als het de zender niet lukt om de boodschap over te brengen, is het dan
communicatie?)
►wederkerigheid (hoe verloopt het communicatieproces? lineair proces: eenrichtingsverkeer:
overdracht van zender naar ontvanger. circulair proces: uitwisseling van informatie tussen
communicatiepartners/personen.)
1.2
Verschillende stromingen in communicatie
►massacommunicatie vs. inter-persoonlijke communicatie.
Massacommunicatie is openbare communicatie, inter-persoonlijke communicatie is bedoel voor één
of meer ontvangers.
►sociologisch, psychologisch vs. sociaalpsychologisch.
Sociologisch houdt zich bezig met relaties tussen media en maatschappelijke processen.
Psychologisch houdt zich bezig met communicatie gedrag van individuen en hun reacties.
Sociaalpsychologisch houdt zich bezig met de interactie tussen mens en omgeving
►procesbenadering vs. betekenisbenadering.
Procesbenadering richt zich op het proces waarbij een zender een boodschap naar een ontvanger wil
overbrengen om daarmee een bepaald doel te bereiken.
Betekenisbenadering richt zich op de interpretatie van communicatieboodschappen door mensen.
1.3
Er zijn 3 visies over communicatie te onderscheiden:
►actiegericht, hierbij is uitsluitend aandacht voor zenderactiviteit (zenden, zenden, zenden).
►effictiviteitsgericht, actieve zenders en passieve ontvangers (gewenst resultaat behalen).
► interactiefgericht/procesgericht, tweerichtingsverkeer, zender en ontvanger kunnen van rol
wisselen.
, Tweerichtingsverkeer bestaat uit twee soorten:
►Asymmetrische communicatie: de zender neemt initiatief (feedback)
►Symmetrische communicatie: uitwisseling van informatie (win-winsituatie)
1.4
Als we kijken naar de richting van communicatie kunnen we twee modellen onderscheiden:
►Lineaire communicatiemodellen: is het zenden van een boodschap van zender naar ontvanger. Het
is een eenrichtingsstraat.
►(Interactieve) circulaire communicatiemodellen: hierbij is er een uitwisseling van informatie,
zender en ontvanger kunnen bovendien van rol wisselen. Het is een tweebaansweg.
1.6
Grunig en Hunt onderscheiden de volgende communicatie beleidsmodellen voor toepassing in de
communicatiepratijk.
►Publicitiy (propaganda)
►Public information (voorlichting)
►Two-way asymmetrical (feedback)
►Two-way symmetrical (relatie)
1.7
Vanuit communicatietheoretisch perspectief zijn er 5 aspecten:
►Communicatiebewustzijn: reflectie op omstandigheden, kansen en bedreigingen.
►Communicatiebeleid: de organisatie voorzien van een basis, doelstelling en toonzetting
►Communicatiestrategie: acties om de communicatiedoelstellingen te realiseren.
►Communicatietactiek: het handelen aangepast op de omstandigheden.
►Communicatieorkestratie: alle communicatie-instrumenten een eigen plaats geven, maar ze
samen de boodschappen van de organisatie dragen.
1.8
Geïntegreerde visie: er vind zich een afstemming plaats tussen verschillende afdelingen van een
organisatie zodat er toch een geheel is. Wordt ook corporate communication genoemd.
1.9
Maatschappelijk krachtenveld: organisaties hebben altijd te maken met aspecten om hun heen die
de organisatie beïnvloed. Dit wordt opgedeeld in 3 verschillende lagen: micro, meso en macro.
1.10
Iedere organisatie heeft zijn eigen organisatiestructuur. Hier volgen 4 structuren waar de plaats van
de communicatie iedere keer anders ligt.
►Lijnorganisatie, hierbij is de afdeling even hoog als andere afdelingen en kan ook deel uitmaken
van het managementteam.
►Staforganisatie: dit betekend dat de afdeling hoger zit dan het managementteam en de directie
advies geeft.
►Functionele organisatie: bij deze organisatie zijn de communicatie afdeling en reclame afdeling
gescheiden omdat het om functies gaat. Communicatie zit weer in de staf.
►Project- en matrixorganisatie: dit kan de indeling zijn tijdens een project met specialisten.
Communicatie zit dan bij het managementteam.
Hoofdstuk 1 Begrip- en plaatsbepaling
1.1
Definitie communicatie: een proces van sociale interactie waarin een zender via een medium
met een bepaalde bedoeling (bewust of onbewust) informatie geeft aan een ontvanger die deze dan
ook weer verwerkt.
Er zijn veel verschillende definities voor communicatie dit komt omdat definities de nadruk leggen op
verschillende elementen, zoals:
►ontvanger
►zender
►verbinding
►het vergemeenschappelijken
►transmissie
►symboolgebruik
Deze defenities zijn gebaseerd op fundamentele verschillen, deze verschillen zijn te onderscheiden
op de volgende terreinen:
►observatieniveau (beschrijft de definitie communicatie in het algemeen of is deze concreter of
beperkter?)
►intentionaliteit (is het pas communicatie als de zender de intentie heeft om een boodschap over te
brengen? Teleologische opvatting zegt ja, Gedragsopvatting zegt nee).
►normatief oordeel (als het de zender niet lukt om de boodschap over te brengen, is het dan
communicatie?)
►wederkerigheid (hoe verloopt het communicatieproces? lineair proces: eenrichtingsverkeer:
overdracht van zender naar ontvanger. circulair proces: uitwisseling van informatie tussen
communicatiepartners/personen.)
1.2
Verschillende stromingen in communicatie
►massacommunicatie vs. inter-persoonlijke communicatie.
Massacommunicatie is openbare communicatie, inter-persoonlijke communicatie is bedoel voor één
of meer ontvangers.
►sociologisch, psychologisch vs. sociaalpsychologisch.
Sociologisch houdt zich bezig met relaties tussen media en maatschappelijke processen.
Psychologisch houdt zich bezig met communicatie gedrag van individuen en hun reacties.
Sociaalpsychologisch houdt zich bezig met de interactie tussen mens en omgeving
►procesbenadering vs. betekenisbenadering.
Procesbenadering richt zich op het proces waarbij een zender een boodschap naar een ontvanger wil
overbrengen om daarmee een bepaald doel te bereiken.
Betekenisbenadering richt zich op de interpretatie van communicatieboodschappen door mensen.
1.3
Er zijn 3 visies over communicatie te onderscheiden:
►actiegericht, hierbij is uitsluitend aandacht voor zenderactiviteit (zenden, zenden, zenden).
►effictiviteitsgericht, actieve zenders en passieve ontvangers (gewenst resultaat behalen).
► interactiefgericht/procesgericht, tweerichtingsverkeer, zender en ontvanger kunnen van rol
wisselen.
, Tweerichtingsverkeer bestaat uit twee soorten:
►Asymmetrische communicatie: de zender neemt initiatief (feedback)
►Symmetrische communicatie: uitwisseling van informatie (win-winsituatie)
1.4
Als we kijken naar de richting van communicatie kunnen we twee modellen onderscheiden:
►Lineaire communicatiemodellen: is het zenden van een boodschap van zender naar ontvanger. Het
is een eenrichtingsstraat.
►(Interactieve) circulaire communicatiemodellen: hierbij is er een uitwisseling van informatie,
zender en ontvanger kunnen bovendien van rol wisselen. Het is een tweebaansweg.
1.6
Grunig en Hunt onderscheiden de volgende communicatie beleidsmodellen voor toepassing in de
communicatiepratijk.
►Publicitiy (propaganda)
►Public information (voorlichting)
►Two-way asymmetrical (feedback)
►Two-way symmetrical (relatie)
1.7
Vanuit communicatietheoretisch perspectief zijn er 5 aspecten:
►Communicatiebewustzijn: reflectie op omstandigheden, kansen en bedreigingen.
►Communicatiebeleid: de organisatie voorzien van een basis, doelstelling en toonzetting
►Communicatiestrategie: acties om de communicatiedoelstellingen te realiseren.
►Communicatietactiek: het handelen aangepast op de omstandigheden.
►Communicatieorkestratie: alle communicatie-instrumenten een eigen plaats geven, maar ze
samen de boodschappen van de organisatie dragen.
1.8
Geïntegreerde visie: er vind zich een afstemming plaats tussen verschillende afdelingen van een
organisatie zodat er toch een geheel is. Wordt ook corporate communication genoemd.
1.9
Maatschappelijk krachtenveld: organisaties hebben altijd te maken met aspecten om hun heen die
de organisatie beïnvloed. Dit wordt opgedeeld in 3 verschillende lagen: micro, meso en macro.
1.10
Iedere organisatie heeft zijn eigen organisatiestructuur. Hier volgen 4 structuren waar de plaats van
de communicatie iedere keer anders ligt.
►Lijnorganisatie, hierbij is de afdeling even hoog als andere afdelingen en kan ook deel uitmaken
van het managementteam.
►Staforganisatie: dit betekend dat de afdeling hoger zit dan het managementteam en de directie
advies geeft.
►Functionele organisatie: bij deze organisatie zijn de communicatie afdeling en reclame afdeling
gescheiden omdat het om functies gaat. Communicatie zit weer in de staf.
►Project- en matrixorganisatie: dit kan de indeling zijn tijdens een project met specialisten.
Communicatie zit dan bij het managementteam.
