Hoorcollege 1 - Communicatie
Communicatie is het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een of meer
ontvangers. Communicatie is het ontvangen en het zenden van informatie tussen 2 of meer
mensen. We weten vanuit het vorige college dat je ook verschillende soorten communicatie
hebt zoals Massacommunicatie, interpersoonlijke communicatie en non-verbale
communicatie.
- Intentioneel versus non-intentioneel
- Geslaagd versus niet geslaagd
Of iets aankomt zoals jij dat wil: valentijnskaart kwam een dag te laat doordat er op
maandag geen post wordt bezorgd.
- Verbaal versus non-verbaal
Met of zonder woorden.
7% is verbale communicatie
38% is toon
55% is non-verbale communicatie
Incongruentie: wanneer woorden, toon en lichaamstaal niet overeenkomen.
Communicatiemodel Shannon&Weaver (1949): het meest eenvoudige communicatiemodel
Zender – Boodschap – Medium – Ontvanger
Encoderen: Gedachten op papier zetten door de zender
Decoderen: Het begrijpen van de boodschap door de ontvanger
Feedback: ontvanger geeft feedback naar de zender
Terugkoppeling: zender geeft een terugkoppeling (reactie)
Ruis: boodschap komt niet meer goed over
Externe ruis: storen door geluiden Interne ruis: storen door geluiden
van buitenaf van jezelf
Intrapersoonlijke communicatie: communicatie met jezelf
,Jezelf goede moed inpraten, wat vind je van jezelf? Hangt af van o.a. gezinssituatie, sociale
omgeving, fysieke omgeving.
Interpersoonlijke communicatie: communicatie tussen een kleine groep mensen
Feitelijk: Constatering dat x de afwas niet gedaan heeft en dat dit al vaker is voorgekomen
Expressief: Wij wonen hier ook en X houdt geen rekening met ons.
Relationeel: Vind jij hetzelfde als ik? Zender probeert groep te vormen met ontvanger
Appellerend: Er moet iets gebeuren. Heb je een voorstel?
Metacommunicatie: communicatie over communicatie (‘wil je even wat zachter praten?’)
Massacommunicatie: communicatie met een grote groep (reclame op televisie)
Theorie van Ruler:
Eenrichtingsverkeer: zender staat centraal – kersttoespraak van de koning
Communicatie wordt gezien als een eenzijdig proces met alleen aandacht voor de activiteit
van de zender en de boodschap. De boodschap wordt niet gericht aan een bepaalde
ontvanger die vooraf in beeld is. Er wordt vanuit gegaan dat de ontvanger de boodschap
precies zo overneemt als de zender bedoeld heeft.
Gecontroleerd eenrichtingsverkeer: zender staat centraal maar probeert de ontvanger mee
te nemen – gepersonaliseerde nieuwsbrieven via de mail.
Communicatie wordt gezien als een proces tussen een actieve zender en daarop reagerende
ontvangers. Er is sprake van een eenzijdig resultaat dat vooraf door de zender is vastgesteld.
Het verschil met het eenzijdig proces is dat er een ontvanger in beeld is. Er wordt wel vanuit
gegaan dat de effecten zich vooral voordoen bij de ontvanger. De zender stelt vooraf vast
welk resultaat hij verwacht: verandering in de kennis, de houding of het gedrag van de
ontvanger. In de huidige tijd van social media is dit een lastig vol te houden strategie. Voor je
het weet ren je van communicatiebrandje naar communicatiebrandje.
Tweerichtingsverkeer: zender en ontvanger staan beiden centraal
Communicatie wordt gezien als een proces van niet-eenrichtingsverkeer. Dat betekent dat
het niet één bepaalde kant op gaat (van zender naar ontvanger en andersom) en niet
eenvoudig in goede banen is te leiden. Het interactief proces heeft als doel het bereiken van
wederzijds begrip door middel van dialoog. Het gaat bij deze opvatting niet om rollen
(zender, ontvanger) maar om activiteiten (zenden, ontvangen). Klaas Dickhoff communiceert
niet alleen met de doelgroep, maar hij blijft in gesprek, hij anticipeert op zijn volgers.
Tweerichtingsverkeer is essentieel in de politiek.
Hoorcollege 2 – Communicatie
, Incongruentie: woorden en lichaam spreken elkaar tegen.
Non-verbale communicatie
- Woordloze taal is de oudste en belangrijkste functie
- Het is onmogelijk om deze communicatie achterwege te laten (je bent altijd aan het
communiceren)
- Bij non-verbale communicatie kan het percentage oplopen tot 80% wanneer er veel
gevoel bij komt kijken.
- Ook geschreven communicatie kan non-verbaal zijn
- Non-verbaal is de ware boodschap, omdat je dat niet kan spelen. Bij incongruentie
wordt vaak gekeken naar de lichaamshouding, omdat die de waarheid spreekt.
Oorsprong non-verbale communicatie
- Lang voordat de mens leerde spreken moesten we met elkaar communiceren.
- Bijv. boodschappen over territoriumverdediging, betrekkingen in de groep en over de
jacht.
- Dit deden we met kreten, gebaren en gezichtsuitdrukkingen (zoals apen).
Signalen voor betrekkingen in groepen:
Dreighouding
Waarschuwend grommen
Nederige houding van een verliezer
Houding van overgave/overwinning - toenaderingsgedrag
We hebben deze signalen niet meer nodig om te overleven, nu gebruiken we ze als
aanvulling, herhaling of benadrukking
Je kunt door gezichtsuitdrukking goed een beeld creëren van een emotie van die persoon.
Nature Nurture
Aangeboren gedrag Aangeleerd gedrag
- Menselijk (non-verbaal) - Er zijn verschillen in non-
gedrag is gelijk aan dat van verbaal gedrag tussen
hogere zoogdieren en dit culturen dus
wordt bepaald door aangeleerd.
instinct.
Digitaal vs analoog
Digitaal: Analoog:
- Opgebouwd uit symbolen (letters of
cijfers). - Is beeldend.
- Verbale communicatie is digitaal. - Vrijwel alle lichaamstaal is analoog.
- Heeft een logische grammatica en moet - Analoge taal is situatiegebonden, afhankelijk van het
geleerd worden moment/situatie hangen we er een betekenis aan.
- Is alleen verstaanbaar voor wie
Digitaal: betekenis van het woord
hetzelfde leerproces heeft ondergaan. - Tranen betekenen soms verdriet, maar soms ook
Analoog: de manier waarop dit wordt uitgesproken (cynisch, enthousiast, twijfelend, boos)
vreugde.
Analoog is situatiegebonden
Communicatie is het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een of meer
ontvangers. Communicatie is het ontvangen en het zenden van informatie tussen 2 of meer
mensen. We weten vanuit het vorige college dat je ook verschillende soorten communicatie
hebt zoals Massacommunicatie, interpersoonlijke communicatie en non-verbale
communicatie.
- Intentioneel versus non-intentioneel
- Geslaagd versus niet geslaagd
Of iets aankomt zoals jij dat wil: valentijnskaart kwam een dag te laat doordat er op
maandag geen post wordt bezorgd.
- Verbaal versus non-verbaal
Met of zonder woorden.
7% is verbale communicatie
38% is toon
55% is non-verbale communicatie
Incongruentie: wanneer woorden, toon en lichaamstaal niet overeenkomen.
Communicatiemodel Shannon&Weaver (1949): het meest eenvoudige communicatiemodel
Zender – Boodschap – Medium – Ontvanger
Encoderen: Gedachten op papier zetten door de zender
Decoderen: Het begrijpen van de boodschap door de ontvanger
Feedback: ontvanger geeft feedback naar de zender
Terugkoppeling: zender geeft een terugkoppeling (reactie)
Ruis: boodschap komt niet meer goed over
Externe ruis: storen door geluiden Interne ruis: storen door geluiden
van buitenaf van jezelf
Intrapersoonlijke communicatie: communicatie met jezelf
,Jezelf goede moed inpraten, wat vind je van jezelf? Hangt af van o.a. gezinssituatie, sociale
omgeving, fysieke omgeving.
Interpersoonlijke communicatie: communicatie tussen een kleine groep mensen
Feitelijk: Constatering dat x de afwas niet gedaan heeft en dat dit al vaker is voorgekomen
Expressief: Wij wonen hier ook en X houdt geen rekening met ons.
Relationeel: Vind jij hetzelfde als ik? Zender probeert groep te vormen met ontvanger
Appellerend: Er moet iets gebeuren. Heb je een voorstel?
Metacommunicatie: communicatie over communicatie (‘wil je even wat zachter praten?’)
Massacommunicatie: communicatie met een grote groep (reclame op televisie)
Theorie van Ruler:
Eenrichtingsverkeer: zender staat centraal – kersttoespraak van de koning
Communicatie wordt gezien als een eenzijdig proces met alleen aandacht voor de activiteit
van de zender en de boodschap. De boodschap wordt niet gericht aan een bepaalde
ontvanger die vooraf in beeld is. Er wordt vanuit gegaan dat de ontvanger de boodschap
precies zo overneemt als de zender bedoeld heeft.
Gecontroleerd eenrichtingsverkeer: zender staat centraal maar probeert de ontvanger mee
te nemen – gepersonaliseerde nieuwsbrieven via de mail.
Communicatie wordt gezien als een proces tussen een actieve zender en daarop reagerende
ontvangers. Er is sprake van een eenzijdig resultaat dat vooraf door de zender is vastgesteld.
Het verschil met het eenzijdig proces is dat er een ontvanger in beeld is. Er wordt wel vanuit
gegaan dat de effecten zich vooral voordoen bij de ontvanger. De zender stelt vooraf vast
welk resultaat hij verwacht: verandering in de kennis, de houding of het gedrag van de
ontvanger. In de huidige tijd van social media is dit een lastig vol te houden strategie. Voor je
het weet ren je van communicatiebrandje naar communicatiebrandje.
Tweerichtingsverkeer: zender en ontvanger staan beiden centraal
Communicatie wordt gezien als een proces van niet-eenrichtingsverkeer. Dat betekent dat
het niet één bepaalde kant op gaat (van zender naar ontvanger en andersom) en niet
eenvoudig in goede banen is te leiden. Het interactief proces heeft als doel het bereiken van
wederzijds begrip door middel van dialoog. Het gaat bij deze opvatting niet om rollen
(zender, ontvanger) maar om activiteiten (zenden, ontvangen). Klaas Dickhoff communiceert
niet alleen met de doelgroep, maar hij blijft in gesprek, hij anticipeert op zijn volgers.
Tweerichtingsverkeer is essentieel in de politiek.
Hoorcollege 2 – Communicatie
, Incongruentie: woorden en lichaam spreken elkaar tegen.
Non-verbale communicatie
- Woordloze taal is de oudste en belangrijkste functie
- Het is onmogelijk om deze communicatie achterwege te laten (je bent altijd aan het
communiceren)
- Bij non-verbale communicatie kan het percentage oplopen tot 80% wanneer er veel
gevoel bij komt kijken.
- Ook geschreven communicatie kan non-verbaal zijn
- Non-verbaal is de ware boodschap, omdat je dat niet kan spelen. Bij incongruentie
wordt vaak gekeken naar de lichaamshouding, omdat die de waarheid spreekt.
Oorsprong non-verbale communicatie
- Lang voordat de mens leerde spreken moesten we met elkaar communiceren.
- Bijv. boodschappen over territoriumverdediging, betrekkingen in de groep en over de
jacht.
- Dit deden we met kreten, gebaren en gezichtsuitdrukkingen (zoals apen).
Signalen voor betrekkingen in groepen:
Dreighouding
Waarschuwend grommen
Nederige houding van een verliezer
Houding van overgave/overwinning - toenaderingsgedrag
We hebben deze signalen niet meer nodig om te overleven, nu gebruiken we ze als
aanvulling, herhaling of benadrukking
Je kunt door gezichtsuitdrukking goed een beeld creëren van een emotie van die persoon.
Nature Nurture
Aangeboren gedrag Aangeleerd gedrag
- Menselijk (non-verbaal) - Er zijn verschillen in non-
gedrag is gelijk aan dat van verbaal gedrag tussen
hogere zoogdieren en dit culturen dus
wordt bepaald door aangeleerd.
instinct.
Digitaal vs analoog
Digitaal: Analoog:
- Opgebouwd uit symbolen (letters of
cijfers). - Is beeldend.
- Verbale communicatie is digitaal. - Vrijwel alle lichaamstaal is analoog.
- Heeft een logische grammatica en moet - Analoge taal is situatiegebonden, afhankelijk van het
geleerd worden moment/situatie hangen we er een betekenis aan.
- Is alleen verstaanbaar voor wie
Digitaal: betekenis van het woord
hetzelfde leerproces heeft ondergaan. - Tranen betekenen soms verdriet, maar soms ook
Analoog: de manier waarop dit wordt uitgesproken (cynisch, enthousiast, twijfelend, boos)
vreugde.
Analoog is situatiegebonden
