Theorie de onvergetelijke band
H2 de plaats van de contextuele therapie ten opzichte van de systeemtherapie
De communicatie gerichte benadering
Communicatie vindt plaats op twee verschillende niveaus op inhoudsniveau en op betrekkingsniveau
op inhoudsniveau wordt informatie gegeven op betrekkingsniveau wordt aangegeven hoe de
informatie moet worden opgevat. Dit kan de relatie tussen de communicerende personen definiëren
op betrekkingsniveau wordt informatie over informatie gegeven Het gaat hier dus over communicatie
van een andere orde dit wordt ook wel metacommunicatie genoemd
elke communicatie kan in twee relatiepatronen worden verdeeld
een symmetrische relatie; de nadruk ligt op de gelijkheid In de relatie als iemand aangeeft honger te
hebben en verwacht dat de ander eten gaat klaarmaken kan er ander ook zeggen ik ook de ander
verwerpt dan de definitie van de relatie door de zorg voor de honger van de ander niet op zich te
nemen
een complementaire relatie; de nadruk ligt op het verschil In de relatie de gedragingen vullen elkaar
aan oké ik zal eten gaan klaarmaken de ander aanvaardt de definitie van de relatie
De structuur gerichte benadering
bij deze benadering maakt men gebruik van de inzichten die het kijken naar de structuur van het
gezinssysteem oplevert. Elk gezin kan beschreven worden in termen van interactiepatronen dat wil
zeggen door de wijze waarop de gezinsleden met elkaar omgaan deze interactiepatronen zijn In de
loop der jaren ontstaan en regelen het gedrag van de gezinsleden
Het kluwen gezin; de grenzen tussen de subsystemen zijn vaag In de kluwen gezin het gedrag van één
enkel gezinslid heeft veelal direct effect op dat van de andere gezinsleden het verhoogde gevoel van
saamhorigheid gaat echter ten koste van de autonomie van de gezinsleden
het los zand gezin; De grenzen tussen de subsystemen zijn in een los zand gezin juist erg star Omdat
de grenzen te regie Er zijn wordt stress bij een gezinslid niet snel door de andere opgemerkt er sprake
van een gebrek aan saamhorigheid bij de gezinsleden kan de mogelijkheid om afhankelijk te zijn en
indien nodig om steun te vragen geblokkeerd zijn
Intergenerationele systeem benaderingen
1. eerste dimensie - de dimensie van de feiten; hier gaat het om objectiveerbare feiten die van
invloed zijn op iemands bestaan zoals genetische aanleg geslacht nationaliteit religie gezin
van oorsprong adoptie scheiding oorlog wel of geen kinderen of partner hebben gezondheid
erfelijke ziekte financiële situatie werkloosheid en migratie
2. Tweede dimensie- de dimensie van de psychologie; deze dimensie heeft betrekking op het
innerlijk van het individu zijn behoefte cognities ego sterkte afweermechanisme fantasieën
motivaties leerprocessen enzovoort het betreft hier dus het gebied van de individuele
psychologie
, - in relatie met de eerste dimensie Het gaat erom hoe de feiten worden geïnterpreteerd
ervaren en betekenis krijgen dus wat de psychische gevolgen ervan zijn
3. derde dimensie- de dimensie van de interacties; Dit is het gebied waarmee de
systeemtherapie zich bezighoudt interactie en communicatiepatronen Zondebok
mechanisme triade vorming coalities circulaire beïnvloeding rol verschillen machtsstructuren
door problemen gedomineerde verhalen gewenste verhalen hechtings patronen enzovoort
4. vierde dimensie de dimensie van de relationele ethiek; deze dimensie vormt de hoeksteen
van naakie 's benadering en kan Alleen worden begrepen vanuit een meer generatie
perspectief ofwel een transgenerationele perspectief Het gaat hier om de rechtvaardigheid
van relaties tussen Mensen het uitgangspunt is dat rechtvaardigheid Mensen ten diepste
motiveert en aanzet tot verandering Het gaat om recht doen aan anderen waaronder ook de
toekomstige generaties recht doen aan zichzelf en om recht gedaan te worden.
Rechtvaardigheid in relaties vormt de basis voor wederzijds vertrouwen en maakt een
dialoog mogelijk. In deze dimensie staan verder begrippen centraal als loyaliteit de balans van
geven en nemen verantwoordelijkheid legaat en zelf validatie Dit is een gebied dat in
hulpverleners theorieën altijd weinig aandacht heeft
5. vijfde dimensie- de ontische dimensie; In deze dimensie gaat het om de existentiële
onderlinge afhankelijkheid tussen Mensen de Mensen heeft de ander nodig om als mens te
kunnen bestaan deze dimensie legt ten grondslag aan de andere 4 dimensies
H3 de dimensie van de relationele ethiek en het meer generatie perspectief
3.1
Loyaliteit betekent trouw zijn aan Mensen die iets voor je betekenen naarmate Mensen meer voor
elkaar betekenen wordt een onderlinge band sterker ouders en kinderen zijn verbonden door
existentiële loyaliteit die gebaseerd is op het feit dat een kind zijn leven heeft gekregen van zijn
ouders deze existentiële loyaliteit kan worden versterkt door alles wat de ouders In de loop van de
ontwikkeling van hun kind doen en eveneens door wat het kind voor zijn ouders doet
Bij loyaliteit spelen een aantal factoren
- biologisch erfelijke verwantschap
- een gemeenschappelijke geschiedenis van de familie en daarmee bepaalde verworvenheden
maar ook lasten van de vorige generaties
- de instandhouding van het biologisch leven
- tradities normen ongeschreven wetten ideeën over rechtvaardigheid en plicht van het
gezinssysteem die ook weer voortgekomen zijn uit de vorige generaties
tussen ouder en kind bestaat er existentiële loyaliteit die ontstaat doordat een kind zijn leven van zijn
ouders heeft ontvangen en de ouders hun kind het leven hebben gegeven existentiële loyaliteit gaat
over het Er zijn en omvat meer dan Alleen bloedverwantschap een kind kan bijvoorbeeld essentieel
loyaal gaan zij niet biologische ouders zijn wanneer deze ouder koos voor donorschap Dit is essentieel
gegeven want Zonder deze keuze van een niet biologische ouder zou het kind niet bestaan hebben
Naast deze existentiële loyaliteit is er de verworven loyaliteit die wordt opgebouwd als ouders tijdens
de ontwikkeling van hun kind steeds beschikbaar voor hem zijn versterk ze op deze manier de
loyaliteit van een kind de loyaliteit wordt eveneens versterkt door datgene wat dat kind voor zijn
, ouders doet de aard en de kwaliteit van de ouder kind loyaliteits band wordt hierdoor in belangrijke
mate bepaald
deze beide vormen van loyaliteit tussen ouder en kind noemt men ook wel verticale loyaliteit
verticale loyaliteit verbindt de ene generatie met de andere
daarnaast is er horizontale loyaliteit tussen generatiegenoten zoals broers zussen vrienden
huwelijkspartner en andere.
deze relaties zijn symmetrisch de generatiegenoten staan op voet van gelijkheid met elkaar hoewel
de relaties tussen broers en zussen en relaties tussen vrienden en tussen partners horizontaal zijn zijn
deze relatief fundamenteel verschillend kinderen behoren tot het gezin van hun ouders en daardoor
bestaat er loyaliteit tussen gezinsleden de relatie tussen broers en zussen is niet Alleen gebaseerd op
wederzijdse investeringen dus verworven loyaliteit maar heeft ook existentiële component. In het
opbouwen van verticale verworven loyaliteit aan schoonouders kunnen kinderen belangrijke rol
spelen
loyaliteit en hechting
loyaliteit en hechting wordt nogal eens met elkaar verward het begrip hechting wordt thuis op de
psychologische dimensie en vindt haar vorm In de interactionele dimensie loyaliteit hoort thuis op de
dimensie van de relationele ethiek de kwaliteit van de hechting zegt niets over existentiële loyaliteit
ook al vindt er geen hechting plaats tussen ouder en kind zoals bij een biologische ouder die het kind
direct naar de geboorte afstaat een kind blijft door existentiële loyaliteit altijd aan deze ouder
verbonden In de hechtingstheorie speelt deze existentiële loyaliteit geen enkele rol
volgens die theorie bepalen de concrete ervaringen van een kind aan wie het gehecht raakt en of dat
een veilige of een onveilige TYPE gehecht ding is essentiële loyaliteit is een gegeven hechten een
proces
legaat
een kind ontvangt een erfenis van zijn ouders wat betekent dat het een erfenis krijgt van minstens
twee verschillende eerdere generatie het kind krijgt echter niet Alleen een erfenis maar tegelijkertijd
de opdracht om iets met de erfenis te doen. Vandaar dat nagy het begrip legaat gebruikt dat beide
aspecten omvat het kind is verplicht deze legaten in zijn leven te integreren
veel verschillende gebeurtenissen kunnen invloed hebben op de volgende generatie denk aan
adopties scheidingen successen sterfgevallen migratie mishandeling en oorlog zo moeten kinderen in
het reine zien te komen met een erfenis van schaamte en schuld als een ouder wegens een ernstig
misdrijf in een gevangenis heeft gezeten zij moeten dit op de een of andere manier integreren in hun
leven kinderen uit gezinnen met een migratieachtergrond staan vaak voor de moeilijke opgave om
binnen de Nederlandse samenleving vorm te geven aan de gaten die specifiek zijn voor hun cultuur
en hun culturele traditie
iemand behoort legaten zo te integreren dat de verworvenheden van de eerdere generaties bewaard
blijven of zo worden aangepast dat de waarde ervan toeneemt deze verworvenheden kunnen
normen tradities en ideeën over rechtvaardigheid zijn die als positief worden ervaren daarbij gaat het
niet zozeer om de inhoud van het overgedragen gedachtegoed maar vooral om de relatie met degene
die het gedachtegoed voorleven anders gezegd iemand beleeft als kind de erfenis van ouders vooral
door de mens met wie het leeft door wie het is opgevoed
H2 de plaats van de contextuele therapie ten opzichte van de systeemtherapie
De communicatie gerichte benadering
Communicatie vindt plaats op twee verschillende niveaus op inhoudsniveau en op betrekkingsniveau
op inhoudsniveau wordt informatie gegeven op betrekkingsniveau wordt aangegeven hoe de
informatie moet worden opgevat. Dit kan de relatie tussen de communicerende personen definiëren
op betrekkingsniveau wordt informatie over informatie gegeven Het gaat hier dus over communicatie
van een andere orde dit wordt ook wel metacommunicatie genoemd
elke communicatie kan in twee relatiepatronen worden verdeeld
een symmetrische relatie; de nadruk ligt op de gelijkheid In de relatie als iemand aangeeft honger te
hebben en verwacht dat de ander eten gaat klaarmaken kan er ander ook zeggen ik ook de ander
verwerpt dan de definitie van de relatie door de zorg voor de honger van de ander niet op zich te
nemen
een complementaire relatie; de nadruk ligt op het verschil In de relatie de gedragingen vullen elkaar
aan oké ik zal eten gaan klaarmaken de ander aanvaardt de definitie van de relatie
De structuur gerichte benadering
bij deze benadering maakt men gebruik van de inzichten die het kijken naar de structuur van het
gezinssysteem oplevert. Elk gezin kan beschreven worden in termen van interactiepatronen dat wil
zeggen door de wijze waarop de gezinsleden met elkaar omgaan deze interactiepatronen zijn In de
loop der jaren ontstaan en regelen het gedrag van de gezinsleden
Het kluwen gezin; de grenzen tussen de subsystemen zijn vaag In de kluwen gezin het gedrag van één
enkel gezinslid heeft veelal direct effect op dat van de andere gezinsleden het verhoogde gevoel van
saamhorigheid gaat echter ten koste van de autonomie van de gezinsleden
het los zand gezin; De grenzen tussen de subsystemen zijn in een los zand gezin juist erg star Omdat
de grenzen te regie Er zijn wordt stress bij een gezinslid niet snel door de andere opgemerkt er sprake
van een gebrek aan saamhorigheid bij de gezinsleden kan de mogelijkheid om afhankelijk te zijn en
indien nodig om steun te vragen geblokkeerd zijn
Intergenerationele systeem benaderingen
1. eerste dimensie - de dimensie van de feiten; hier gaat het om objectiveerbare feiten die van
invloed zijn op iemands bestaan zoals genetische aanleg geslacht nationaliteit religie gezin
van oorsprong adoptie scheiding oorlog wel of geen kinderen of partner hebben gezondheid
erfelijke ziekte financiële situatie werkloosheid en migratie
2. Tweede dimensie- de dimensie van de psychologie; deze dimensie heeft betrekking op het
innerlijk van het individu zijn behoefte cognities ego sterkte afweermechanisme fantasieën
motivaties leerprocessen enzovoort het betreft hier dus het gebied van de individuele
psychologie
, - in relatie met de eerste dimensie Het gaat erom hoe de feiten worden geïnterpreteerd
ervaren en betekenis krijgen dus wat de psychische gevolgen ervan zijn
3. derde dimensie- de dimensie van de interacties; Dit is het gebied waarmee de
systeemtherapie zich bezighoudt interactie en communicatiepatronen Zondebok
mechanisme triade vorming coalities circulaire beïnvloeding rol verschillen machtsstructuren
door problemen gedomineerde verhalen gewenste verhalen hechtings patronen enzovoort
4. vierde dimensie de dimensie van de relationele ethiek; deze dimensie vormt de hoeksteen
van naakie 's benadering en kan Alleen worden begrepen vanuit een meer generatie
perspectief ofwel een transgenerationele perspectief Het gaat hier om de rechtvaardigheid
van relaties tussen Mensen het uitgangspunt is dat rechtvaardigheid Mensen ten diepste
motiveert en aanzet tot verandering Het gaat om recht doen aan anderen waaronder ook de
toekomstige generaties recht doen aan zichzelf en om recht gedaan te worden.
Rechtvaardigheid in relaties vormt de basis voor wederzijds vertrouwen en maakt een
dialoog mogelijk. In deze dimensie staan verder begrippen centraal als loyaliteit de balans van
geven en nemen verantwoordelijkheid legaat en zelf validatie Dit is een gebied dat in
hulpverleners theorieën altijd weinig aandacht heeft
5. vijfde dimensie- de ontische dimensie; In deze dimensie gaat het om de existentiële
onderlinge afhankelijkheid tussen Mensen de Mensen heeft de ander nodig om als mens te
kunnen bestaan deze dimensie legt ten grondslag aan de andere 4 dimensies
H3 de dimensie van de relationele ethiek en het meer generatie perspectief
3.1
Loyaliteit betekent trouw zijn aan Mensen die iets voor je betekenen naarmate Mensen meer voor
elkaar betekenen wordt een onderlinge band sterker ouders en kinderen zijn verbonden door
existentiële loyaliteit die gebaseerd is op het feit dat een kind zijn leven heeft gekregen van zijn
ouders deze existentiële loyaliteit kan worden versterkt door alles wat de ouders In de loop van de
ontwikkeling van hun kind doen en eveneens door wat het kind voor zijn ouders doet
Bij loyaliteit spelen een aantal factoren
- biologisch erfelijke verwantschap
- een gemeenschappelijke geschiedenis van de familie en daarmee bepaalde verworvenheden
maar ook lasten van de vorige generaties
- de instandhouding van het biologisch leven
- tradities normen ongeschreven wetten ideeën over rechtvaardigheid en plicht van het
gezinssysteem die ook weer voortgekomen zijn uit de vorige generaties
tussen ouder en kind bestaat er existentiële loyaliteit die ontstaat doordat een kind zijn leven van zijn
ouders heeft ontvangen en de ouders hun kind het leven hebben gegeven existentiële loyaliteit gaat
over het Er zijn en omvat meer dan Alleen bloedverwantschap een kind kan bijvoorbeeld essentieel
loyaal gaan zij niet biologische ouders zijn wanneer deze ouder koos voor donorschap Dit is essentieel
gegeven want Zonder deze keuze van een niet biologische ouder zou het kind niet bestaan hebben
Naast deze existentiële loyaliteit is er de verworven loyaliteit die wordt opgebouwd als ouders tijdens
de ontwikkeling van hun kind steeds beschikbaar voor hem zijn versterk ze op deze manier de
loyaliteit van een kind de loyaliteit wordt eveneens versterkt door datgene wat dat kind voor zijn
, ouders doet de aard en de kwaliteit van de ouder kind loyaliteits band wordt hierdoor in belangrijke
mate bepaald
deze beide vormen van loyaliteit tussen ouder en kind noemt men ook wel verticale loyaliteit
verticale loyaliteit verbindt de ene generatie met de andere
daarnaast is er horizontale loyaliteit tussen generatiegenoten zoals broers zussen vrienden
huwelijkspartner en andere.
deze relaties zijn symmetrisch de generatiegenoten staan op voet van gelijkheid met elkaar hoewel
de relaties tussen broers en zussen en relaties tussen vrienden en tussen partners horizontaal zijn zijn
deze relatief fundamenteel verschillend kinderen behoren tot het gezin van hun ouders en daardoor
bestaat er loyaliteit tussen gezinsleden de relatie tussen broers en zussen is niet Alleen gebaseerd op
wederzijdse investeringen dus verworven loyaliteit maar heeft ook existentiële component. In het
opbouwen van verticale verworven loyaliteit aan schoonouders kunnen kinderen belangrijke rol
spelen
loyaliteit en hechting
loyaliteit en hechting wordt nogal eens met elkaar verward het begrip hechting wordt thuis op de
psychologische dimensie en vindt haar vorm In de interactionele dimensie loyaliteit hoort thuis op de
dimensie van de relationele ethiek de kwaliteit van de hechting zegt niets over existentiële loyaliteit
ook al vindt er geen hechting plaats tussen ouder en kind zoals bij een biologische ouder die het kind
direct naar de geboorte afstaat een kind blijft door existentiële loyaliteit altijd aan deze ouder
verbonden In de hechtingstheorie speelt deze existentiële loyaliteit geen enkele rol
volgens die theorie bepalen de concrete ervaringen van een kind aan wie het gehecht raakt en of dat
een veilige of een onveilige TYPE gehecht ding is essentiële loyaliteit is een gegeven hechten een
proces
legaat
een kind ontvangt een erfenis van zijn ouders wat betekent dat het een erfenis krijgt van minstens
twee verschillende eerdere generatie het kind krijgt echter niet Alleen een erfenis maar tegelijkertijd
de opdracht om iets met de erfenis te doen. Vandaar dat nagy het begrip legaat gebruikt dat beide
aspecten omvat het kind is verplicht deze legaten in zijn leven te integreren
veel verschillende gebeurtenissen kunnen invloed hebben op de volgende generatie denk aan
adopties scheidingen successen sterfgevallen migratie mishandeling en oorlog zo moeten kinderen in
het reine zien te komen met een erfenis van schaamte en schuld als een ouder wegens een ernstig
misdrijf in een gevangenis heeft gezeten zij moeten dit op de een of andere manier integreren in hun
leven kinderen uit gezinnen met een migratieachtergrond staan vaak voor de moeilijke opgave om
binnen de Nederlandse samenleving vorm te geven aan de gaten die specifiek zijn voor hun cultuur
en hun culturele traditie
iemand behoort legaten zo te integreren dat de verworvenheden van de eerdere generaties bewaard
blijven of zo worden aangepast dat de waarde ervan toeneemt deze verworvenheden kunnen
normen tradities en ideeën over rechtvaardigheid zijn die als positief worden ervaren daarbij gaat het
niet zozeer om de inhoud van het overgedragen gedachtegoed maar vooral om de relatie met degene
die het gedachtegoed voorleven anders gezegd iemand beleeft als kind de erfenis van ouders vooral
door de mens met wie het leeft door wie het is opgevoed
