100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting oncologie + voorbeeldvragen examen

Rating
-
Sold
-
Pages
170
Uploaded on
25-06-2025
Written in
2024/2025

Alle tekst & relevante afbeeldingen uit de slides + aantekeningen uit de les. Ook de voorbeeldvragen uit de laatste les staan op het einde van de samenvatting. + beschrijving van de groepsopdracht

Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
June 25, 2025
Number of pages
170
Written in
2024/2025
Type
Summary

Subjects

Content preview

ALGEMENE & EXPERIMENTELE ONCOLOGIE
INHOUDSOPGAVE

Inleiding ....................................................................................................................................... 5

Groepsopdracht: uitwerken projectaanvraag ................................................................................. 7

1 – Wat is kanker? ........................................................................................................................11

Celdeling als motor van ontwikkeling, groei en weefselhomeostase .................................................. 11

Neoplastische groei ....................................................................................................................... 12

Invasief en metastatisch gedrag...................................................................................................... 13

Selectie van tumorcellen ................................................................................................................ 15

Hoe manifesteert kanker zich in een patiënt? .................................................................................. 24

Tumorclassificatie ......................................................................................................................... 26

2 – Oncogenen & tumorsuppressor genen .....................................................................................28

Oncogenen ................................................................................................................................... 29
Mechanismen van virale oncogenese ......................................................................................... 29
Genetische mechanismen die leiden tot constitutieve activatie van oncogenen bij mens .............. 31
1: Mutaties in oncogenen ....................................................................................................... 31
2: Transcriptionele deregulatie tgv translocatie ....................................................................... 32
3: Amplificatie van oncogenen ............................................................................................... 33
4: Vorming van fusiegenen & fusieproteïnen ............................................................................ 34

Tumorsuppressorgenen ................................................................................................................. 35
“Two-hit” hypothese van Knudson .............................................................................................. 35
Genetische mechanismen van verlies van 2e wildtype allel .......................................................... 37

Kanker als ziekte van de celcyclus .................................................................................................. 38

3 – Apoptose & p53.......................................................................................................................39

Apoptose ...................................................................................................................................... 39
Apoptose vs necrose ................................................................................................................. 40
Morfologische kenmerken van apoptose ..................................................................................... 41
Apoptose verloopt in 3 fasen ...................................................................................................... 42
1: Stimulus- of initiatiefase .................................................................................................... 43
2: Regulatiefase .................................................................................................................... 43
3: Executiefase ...................................................................................................................... 43
Intrinsieke of mitochondriale pathway ........................................................................................ 45
Extrinsieke of death receptor pathway ........................................................................................ 47
Apoptose-cascade als doelwit voor anti-kankertherapie .............................................................. 47

p53: bewaker van het genoom ........................................................................................................ 48
Historiek van p53 ....................................................................................................................... 48
Structuur van wildtype en gemuteerd p53 ................................................................................... 49
Regeling van p53-concentratie en -activiteit in basale omstandigheden ........................................ 50



1

, Regeling van de p53-concentratie en -activiteit in abnormale omstandigheden ............................. 50
Cellulaire effecten van verhoogde p53-activiteit .......................................................................... 51
p53 als aangrijpingspunt voor moleculaire anti-kankertherapie .................................................... 53

4 – Radiotherapie voor biomedici ..................................................................................................55

Introductie .................................................................................................................................... 55

Radiotherapie in de praktijk ............................................................................................................ 62

Bijwerkingen van radiotherapie ....................................................................................................... 68

Moderne radiotherapie ................................................................................................................... 69

Nieuwe ontwikkelingen .................................................................................................................. 71

5 – Hypoxische tumormicroomomgeving ......................................................................................75

Inleiding: definitie van hypoxie ........................................................................................................ 75

Pathogenese van tumorhypoxie ...................................................................................................... 75

Het ontstaan van hypoxietolerantie ................................................................................................. 76
Algemeen .................................................................................................................................. 76
Hypoxie-induceerbare factor 1 (HIF-1) ........................................................................................ 77
Invloed van hypoxie op biologische processen ............................................................................ 78

Belang van hypoxie binnen het kankeronderzoek ............................................................................. 81

Experimenteel luik: modellen voor kankeronderzoek ....................................................................... 83

6 – Diagnostiek & prognose ..........................................................................................................85

Inleiding ........................................................................................................................................ 85

Symptomen van kanker .................................................................................................................. 85

Diagnostiek ................................................................................................................................... 87

TNM-stadiëring .............................................................................................................................. 88

Prognose & genezing ...................................................................................................................... 89

7 – Tumorimmunologie .................................................................................................................91

Inleiding ........................................................................................................................................ 91

Immuunsurveillantie theorie ........................................................................................................... 91

Immuunediting .............................................................................................................................. 93

Cancer-immunity cycle .................................................................................................................. 95
1: Vrijkomen van TSA/TAA........................................................................................................... 95
2: Tumorantigen presentatie ...................................................................................................... 96
3: Inductie van T-cel respons ...................................................................................................... 96
4+5: Migratie van T-cellen naar de tumor & infiltratie in de tumor .................................................. 98
6: Herkenning van tumorcellen door T-cellen .............................................................................. 98
7: Doden van de tumorcellen door T-cellen ................................................................................. 98

Immuuntherapie ............................................................................................................................ 99
Inleiding .................................................................................................................................... 99
Cellulaire immunotherapie ...................................................................................................... 100


2

, Adoptieve T-celtherapie ....................................................................................................... 100
Therapeutische cellulaire vaccins ........................................................................................ 102
Monoklonale antilichamen ....................................................................................................... 103
Toekomst ................................................................................................................................ 103

8 – Invasie & metastasering ........................................................................................................ 104

Definitie ...................................................................................................................................... 104

Invasie & metastasering als meerstapsproces ............................................................................... 104

Moleculaire mechanismen van invasie .......................................................................................... 105
1: Vasthechting aan stromale omgeving .................................................................................... 105
2: Afbraak van omgevende extracellulaire matrix ....................................................................... 105
3: Migratie naar/in het weefsel (richting vaatstructuren) ............................................................. 106
4: Onderdrukking normale cel-celcontacten (juncties)............................................................... 107

Intravasatie ................................................................................................................................. 108

Overleven in de circulatie ............................................................................................................. 108

Moleculaire mechanismen van metastasering ............................................................................... 109
Waar metastaseren kankercellen? ........................................................................................... 109
Wanneer metastaseren kankercellen? ...................................................................................... 110

9 – Epidemiologie & etiologie ...................................................................................................... 113

Inleiding: epidemiologisch onderzoek van kanker .......................................................................... 113

Frequentie: incidentie & prevalentie van kanker ............................................................................. 113

Epidemiologische gegevens van BE, NL en de rest van de wereld .................................................... 113

Preventie & screening .................................................................................................................. 116
Primaire preventie ................................................................................................................... 117
Secundaire preventie ............................................................................................................... 118
Tertiaire preventie.................................................................................................................... 120

Etiologie: oorzaken van kankerontwikkeling ................................................................................... 120

Erfelijkheid .................................................................................................................................. 121

E-sigaret of vape .......................................................................................................................... 122

10 – Preklinisch onderzoek in de oncologie ................................................................................. 124

Definitie van moleculaire beeldvorming ........................................................................................ 124

Nucleaire beeldvorming: PET & SPECT .......................................................................................... 127

Toepassingen van radiofarmaceutica voor oncologische beeldvorming .......................................... 130

11 – Metabolisme....................................................................................................................... 145

Metabole veranderingen in tumoren .............................................................................................. 145

Veranderd glucosemetabolisme ................................................................................................... 146
Aëroob mtb van glucose in normale cellen: Pasteur-effect ......................................................... 146
Kankercellen: Warburg effect ................................................................................................... 147
Oorzaken van het Warburg effect .............................................................................................. 147



3

, 1: Defect aan mitochondriën ................................................................................................ 147
2: HIF-1 als ‘schakelaar’ tussen glycolyse en oxidatieve fosforylatie ....................................... 148
3: p53 als regulator van glycolyse en oxidatieve fosforylatie ................................................... 149
4: het oncogen c-myc als activator van de glycolyse .............................................................. 150
5: Akt: signaaloverbrenger en overlevingsfactor als regulator van de glycolyse ........................ 150
Rol van Warburg effect en veranderd glucosemetabolisme ........................................................ 150

Veranderingen in biosynthetische processen in kankercellen ......................................................... 151
Verandering in biosynthese van nucleotiden ............................................................................. 151
Veranderingen in de eiwitsynthese ........................................................................................... 152
Veranderingen in de lipidesynthese .......................................................................................... 152

Toepassingen van de metabole transformatie ............................................................................... 153
Beeldvorming .......................................................................................................................... 153
Therapie.................................................................................................................................. 154

12 – Behandeling van kanker ...................................................................................................... 156

Inleiding ...................................................................................................................................... 156

Chirurgie ..................................................................................................................................... 158

Radiotherapie .............................................................................................................................. 160

Chemotherapie ........................................................................................................................... 160
1: Alkylerende middelen........................................................................................................... 162
2: Antimetabolieten ................................................................................................................. 163
3: Topo-isomerase-I-remmers .................................................................................................. 164
4: Antitumorantibiotica ............................................................................................................ 165
5: Plantalkaloïden .................................................................................................................... 165

Combinatietherapie ..................................................................................................................... 166

Resistentie .................................................................................................................................. 167

Examenvragen: voorbeelden ...................................................................................................... 169




4

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
mytsw Universiteit Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
34
Member since
4 year
Number of followers
10
Documents
16
Last sold
5 days ago

4.0

1 reviews

5
0
4
1
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions