MOBILITEIT
Meike Kirch
,Inhoudsopgave
Week D1 Introductie verkeersveiligheid......................................5
Waarom verkeersveiligheid?.............................................................5
Waar dient verkeer voor.............................................................................................. 5
Mobiliteit -> Het aantal verplaatsingen of de afgelegde afstand in het verkeer..........5
Waar komen al die cijfers vandaan?............................................................................5
Hoe meet je verkeers (on)veiligheid............................................................................5
Basis risicofactoren van snelheid -> Wat maakt verkeer risicovol?.............................6
Snelheid en snelheidsmanagement.............................................................................6
Snelheidsmanagement 6 stappen...............................................................................6
Ontwikkelingen................................................................................7
Toenemende mobiliteit...............................................................................................7
Wat valt op in de cijfers?.............................................................................................7
Leeftijd -> wat valt op?............................................................................................... 7
Meten van verkeersveiligheid...........................................................7
Soorten verkeersongevallen........................................................................................7
Hoe wordt het werkelijk aantal ernstig verkeersgewonden/doden bepaald?...............7
Snelheid en risico.............................................................................8
Waarom rijden automobilisten te snel?.......................................................................8
Waarom houden automobilisten zich aan de limiet?...................................................8
Ontwikkelingen verkeers(on)veiligheid.............................................8
Wat beïnvloedt mogelijkerwijs de toename in verkeersdoden 2018?..........................8
Week D2 Duurzaam Veilig en maatregelen verkeersveiligheid......9
Duurzaam veilig...............................................................................9
Duurzaam veilig verkeer.............................................................................................9
Duurzaam Veilig in de praktijk....................................................................................9
Maatregelen verkeersveiligheid..................................................................................9
Veilig ontwerp.................................................................................9
Duurzaam veilig.......................................................................................................... 9
Principes Duurzaam Veilig 2020..................................................................................9
Veilig ontwerp (Engineering).....................................................................................10
Biomechanica............................................................................................................ 10
Voertuigen................................................................................................................. 11
Intelligente transportsystemen.................................................................................11
Valkuilen zelfrijdende auto........................................................................................11
Psychologica..................................................................................12
Psychologica.............................................................................................................. 12
Psychologica Principes.............................................................................................. 12
Shared Space.................................................................................12
Menselijke maat centraal.......................................................................................... 12
Educatie en voorlichting.................................................................13
Educatie.................................................................................................................... 13
Waarom is educatie nodig?.......................................................................................13
Voorlichting............................................................................................................... 13
Handhaving...................................................................................14
Verbeteren handhaving............................................................................................. 14
Handhavingsprioriteiten............................................................................................ 14
Effectiviteit handhaving............................................................................................. 14
Nut van straf............................................................................................................. 14
1
, Organisatieprincipes Duurzaam Veilig.............................................15
Black spots................................................................................................................ 15
Proactieve benadering.............................................................................................. 15
Intelligente transportsystemen.......................................................15
Systemen.................................................................................................................. 15
Gedragsmodellen...........................................................................16
Gatenkaasmodel....................................................................................................... 16
Menselijk falen.......................................................................................................... 16
Wat is een fout?........................................................................................................ 16
Informatieverwerking................................................................................................ 17
ASE model -> bewust gedrag....................................................................................18
Taakbekwaamheidsmodel Fuller...............................................................................18
Afleiding........................................................................................18
Aandachtsproblemen in het verkeer.........................................................................18
Mobiel telefoongebruik.............................................................................................. 19
Alcohol en drugs........................................................................................................ 19
Agressie........................................................................................19
Agressie.................................................................................................................... 19
Kwetsbare groepen........................................................................20
Risico groepen........................................................................................................... 20
Kwetsbare verkeersdeelnemers................................................................................20
Criteria voor een kwetsbare verkeersdeelnemer.......................................................20
Ouderen.................................................................................................................... 20
Maatregelen.............................................................................................................. 20
Kinderen 0 tot 14...................................................................................................... 21
Jongeren.................................................................................................................... 21
Risico factoren jonge mannelijke automobilisten......................................................21
Motorrijders............................................................................................................... 22
Brom- en snorfietsen................................................................................................. 22
Fietsers...................................................................................................................... 23
E-bikes...................................................................................................................... 23
Voetgangersveiligheid............................................................................................... 24
Week D5 Inleiding Ruimtelijke Ordening en Externe Veiligheid...25
Externe veiligheid..........................................................................25
Definitie externe veiligheid.......................................................................................25
Kenmerken externe veiligheid...................................................................................25
Plaatsgebonden risico............................................................................................... 25
ALARA....................................................................................................................... 25
Scenario’s en effecten....................................................................26
Standaard scenario’s................................................................................................. 26
Risicoberekeningen........................................................................26
Risicoberekeningen basis.......................................................................................... 26
Risicoberekeningen GKKG en KKGG scenario’s.........................................................26
Risicoberekening Externe Veiligheid.........................................................................27
Risico- en effect contouren.............................................................28
Risico- en effect contouren........................................................................................28
Risicocontouren -> Plaatsgebonden Risico................................................................28
Effectcontouren -> over welke effecten hebben we het?..........................................28
Risico en effect contouren......................................................................................... 29
Norm voor het Plaatsgebonden Risico.......................................................................29
BRZO-bedrijven..............................................................................29
BRZO......................................................................................................................... 29
Bedrijven met gevaarlijke stoffen..............................................................................29
2
, Wat is een BRZO bedrijf?........................................................................................... 29
Twee soorten inrichtingen (bedrijven).......................................................................30
Week D6 Beleid Ruimtelijke Ordening en Externe Veiligheid.......31
Beleidsinstrumenten......................................................................31
Ruimtelijke ordening................................................................................................. 31
Structuurvisies..............................................................................31
Structuurvisies op niveau.......................................................................................... 31
Effect structuurvisie.................................................................................................. 31
Veiligheid en structuurvisies.....................................................................................32
Bestemmingsplan/ omgevingsplan..................................................32
Inhoud bestemmingsplan.......................................................................................... 32
Structuurvisie en bestemmingsplan..........................................................................32
Vergunningen................................................................................33
Vergunningen............................................................................................................ 33
Vergunning voor externe veiligheid...........................................................................33
Omgevingswet...............................................................................33
Omgevingswet 2011................................................................................................. 33
Week D7 Verdieping Externe Veiligheid en veiligheid in de
luchtvaart...............................................................................34
Plaatsgebonden risico....................................................................34
Plaatsgebonden risico............................................................................................... 34
Risicocontouren -> Plaatsgebonden Risico................................................................34
Groepsrisico..................................................................................34
Groepsrisico -> aanvulling op het plaatsgebonden risico..........................................34
Groepsrisico -> waarom eigenlijk?............................................................................34
Groepsrisico -> fN curve........................................................................................... 34
Invloed op de omvang van het groepsrisico..............................................................34
Berekenen groepsrisico............................................................................................. 35
Groepsrisico voorbeeld.............................................................................................. 35
Normen voor het Plaatsgebonden risico en het Groepsrisico.............35
Grenswaarden en normen......................................................................................... 35
Grenswaarde Plaatsgebonden Risico.........................................................................35
Kwetsbaarheid volgens Besluit Kwaliteit Leefomgeving -> Plaatsgebonden risico....36
Plaatsgebonden Risico en normen.............................................................................36
Groepsrisico -> Nieuwe norm aandachtgebieden -> oriëntatiewaarde verdwijnt......37
Groepsrisico -> nieuwe norm -> in het omgevingsplan.............................................37
Veilig ontwerp...............................................................................38
Veilig ontwerp........................................................................................................... 38
Week D7 Deel 2 - Luchtvaartveiligheid......................................38
Ontwikkelingen..............................................................................38
Maatschappelijke Acceptatie.....................................................................................38
Veiligheid onder druk................................................................................................ 38
Ontwikkeling mobiliteit en risico................................................................................38
Luchtvaartveiligheid.......................................................................39
Interne veiligheid...................................................................................................... 39
Externe veiligheid...................................................................................................... 39
Redundantie..................................................................................39
Technisch falen......................................................................................................... 39
Incidentanalyse..............................................................................39
3
Meike Kirch
,Inhoudsopgave
Week D1 Introductie verkeersveiligheid......................................5
Waarom verkeersveiligheid?.............................................................5
Waar dient verkeer voor.............................................................................................. 5
Mobiliteit -> Het aantal verplaatsingen of de afgelegde afstand in het verkeer..........5
Waar komen al die cijfers vandaan?............................................................................5
Hoe meet je verkeers (on)veiligheid............................................................................5
Basis risicofactoren van snelheid -> Wat maakt verkeer risicovol?.............................6
Snelheid en snelheidsmanagement.............................................................................6
Snelheidsmanagement 6 stappen...............................................................................6
Ontwikkelingen................................................................................7
Toenemende mobiliteit...............................................................................................7
Wat valt op in de cijfers?.............................................................................................7
Leeftijd -> wat valt op?............................................................................................... 7
Meten van verkeersveiligheid...........................................................7
Soorten verkeersongevallen........................................................................................7
Hoe wordt het werkelijk aantal ernstig verkeersgewonden/doden bepaald?...............7
Snelheid en risico.............................................................................8
Waarom rijden automobilisten te snel?.......................................................................8
Waarom houden automobilisten zich aan de limiet?...................................................8
Ontwikkelingen verkeers(on)veiligheid.............................................8
Wat beïnvloedt mogelijkerwijs de toename in verkeersdoden 2018?..........................8
Week D2 Duurzaam Veilig en maatregelen verkeersveiligheid......9
Duurzaam veilig...............................................................................9
Duurzaam veilig verkeer.............................................................................................9
Duurzaam Veilig in de praktijk....................................................................................9
Maatregelen verkeersveiligheid..................................................................................9
Veilig ontwerp.................................................................................9
Duurzaam veilig.......................................................................................................... 9
Principes Duurzaam Veilig 2020..................................................................................9
Veilig ontwerp (Engineering).....................................................................................10
Biomechanica............................................................................................................ 10
Voertuigen................................................................................................................. 11
Intelligente transportsystemen.................................................................................11
Valkuilen zelfrijdende auto........................................................................................11
Psychologica..................................................................................12
Psychologica.............................................................................................................. 12
Psychologica Principes.............................................................................................. 12
Shared Space.................................................................................12
Menselijke maat centraal.......................................................................................... 12
Educatie en voorlichting.................................................................13
Educatie.................................................................................................................... 13
Waarom is educatie nodig?.......................................................................................13
Voorlichting............................................................................................................... 13
Handhaving...................................................................................14
Verbeteren handhaving............................................................................................. 14
Handhavingsprioriteiten............................................................................................ 14
Effectiviteit handhaving............................................................................................. 14
Nut van straf............................................................................................................. 14
1
, Organisatieprincipes Duurzaam Veilig.............................................15
Black spots................................................................................................................ 15
Proactieve benadering.............................................................................................. 15
Intelligente transportsystemen.......................................................15
Systemen.................................................................................................................. 15
Gedragsmodellen...........................................................................16
Gatenkaasmodel....................................................................................................... 16
Menselijk falen.......................................................................................................... 16
Wat is een fout?........................................................................................................ 16
Informatieverwerking................................................................................................ 17
ASE model -> bewust gedrag....................................................................................18
Taakbekwaamheidsmodel Fuller...............................................................................18
Afleiding........................................................................................18
Aandachtsproblemen in het verkeer.........................................................................18
Mobiel telefoongebruik.............................................................................................. 19
Alcohol en drugs........................................................................................................ 19
Agressie........................................................................................19
Agressie.................................................................................................................... 19
Kwetsbare groepen........................................................................20
Risico groepen........................................................................................................... 20
Kwetsbare verkeersdeelnemers................................................................................20
Criteria voor een kwetsbare verkeersdeelnemer.......................................................20
Ouderen.................................................................................................................... 20
Maatregelen.............................................................................................................. 20
Kinderen 0 tot 14...................................................................................................... 21
Jongeren.................................................................................................................... 21
Risico factoren jonge mannelijke automobilisten......................................................21
Motorrijders............................................................................................................... 22
Brom- en snorfietsen................................................................................................. 22
Fietsers...................................................................................................................... 23
E-bikes...................................................................................................................... 23
Voetgangersveiligheid............................................................................................... 24
Week D5 Inleiding Ruimtelijke Ordening en Externe Veiligheid...25
Externe veiligheid..........................................................................25
Definitie externe veiligheid.......................................................................................25
Kenmerken externe veiligheid...................................................................................25
Plaatsgebonden risico............................................................................................... 25
ALARA....................................................................................................................... 25
Scenario’s en effecten....................................................................26
Standaard scenario’s................................................................................................. 26
Risicoberekeningen........................................................................26
Risicoberekeningen basis.......................................................................................... 26
Risicoberekeningen GKKG en KKGG scenario’s.........................................................26
Risicoberekening Externe Veiligheid.........................................................................27
Risico- en effect contouren.............................................................28
Risico- en effect contouren........................................................................................28
Risicocontouren -> Plaatsgebonden Risico................................................................28
Effectcontouren -> over welke effecten hebben we het?..........................................28
Risico en effect contouren......................................................................................... 29
Norm voor het Plaatsgebonden Risico.......................................................................29
BRZO-bedrijven..............................................................................29
BRZO......................................................................................................................... 29
Bedrijven met gevaarlijke stoffen..............................................................................29
2
, Wat is een BRZO bedrijf?........................................................................................... 29
Twee soorten inrichtingen (bedrijven).......................................................................30
Week D6 Beleid Ruimtelijke Ordening en Externe Veiligheid.......31
Beleidsinstrumenten......................................................................31
Ruimtelijke ordening................................................................................................. 31
Structuurvisies..............................................................................31
Structuurvisies op niveau.......................................................................................... 31
Effect structuurvisie.................................................................................................. 31
Veiligheid en structuurvisies.....................................................................................32
Bestemmingsplan/ omgevingsplan..................................................32
Inhoud bestemmingsplan.......................................................................................... 32
Structuurvisie en bestemmingsplan..........................................................................32
Vergunningen................................................................................33
Vergunningen............................................................................................................ 33
Vergunning voor externe veiligheid...........................................................................33
Omgevingswet...............................................................................33
Omgevingswet 2011................................................................................................. 33
Week D7 Verdieping Externe Veiligheid en veiligheid in de
luchtvaart...............................................................................34
Plaatsgebonden risico....................................................................34
Plaatsgebonden risico............................................................................................... 34
Risicocontouren -> Plaatsgebonden Risico................................................................34
Groepsrisico..................................................................................34
Groepsrisico -> aanvulling op het plaatsgebonden risico..........................................34
Groepsrisico -> waarom eigenlijk?............................................................................34
Groepsrisico -> fN curve........................................................................................... 34
Invloed op de omvang van het groepsrisico..............................................................34
Berekenen groepsrisico............................................................................................. 35
Groepsrisico voorbeeld.............................................................................................. 35
Normen voor het Plaatsgebonden risico en het Groepsrisico.............35
Grenswaarden en normen......................................................................................... 35
Grenswaarde Plaatsgebonden Risico.........................................................................35
Kwetsbaarheid volgens Besluit Kwaliteit Leefomgeving -> Plaatsgebonden risico....36
Plaatsgebonden Risico en normen.............................................................................36
Groepsrisico -> Nieuwe norm aandachtgebieden -> oriëntatiewaarde verdwijnt......37
Groepsrisico -> nieuwe norm -> in het omgevingsplan.............................................37
Veilig ontwerp...............................................................................38
Veilig ontwerp........................................................................................................... 38
Week D7 Deel 2 - Luchtvaartveiligheid......................................38
Ontwikkelingen..............................................................................38
Maatschappelijke Acceptatie.....................................................................................38
Veiligheid onder druk................................................................................................ 38
Ontwikkeling mobiliteit en risico................................................................................38
Luchtvaartveiligheid.......................................................................39
Interne veiligheid...................................................................................................... 39
Externe veiligheid...................................................................................................... 39
Redundantie..................................................................................39
Technisch falen......................................................................................................... 39
Incidentanalyse..............................................................................39
3
