Gastro-enterologie (M. Baert)
1. Onderzoeken
1.1 Courante radiologische onderzoeken
RX-slokdarm – RX- slikfunctie
Principe:
- Drinken van Barium en gelijktijdige opname van beelden
- Altijd thorax- en maagfoto’s
- Dubbelcontrast door inname van natriumcarbonaatkorrels waarbij koolzuur vrijkomt
Voorbereiding:
- Er is geen specifieke voorbereiding
- De patiënt moet nuchter zijn
- Bij kans op verslikking geef je best nooit Barium
o Maar een licht joodhoudend product zoals Omnipaque®
Indicaties:
- Slikstoornissen
- Mediastinumpathologie
- Hernia diafragmatica
- Trauma oesophagus
- Slokdarmvarices
Gebruikte contrastmiddelen:
- Barium
- Lucht en gassen
- Joodhoudende middelen
Maagduodenum onderzoek
Principe:
- 125 ml Bariumpap drinken met hoge densiteit om de maagwand met een laagje te bedekken
- Dubbelcontract met lucht door korrels per os
Voorbereiding
- Soms spasmolyticum om maaglediging te voorkomen
- De patiënt moet nuchter zijn
- Bij vermoeden of kans op maagperforatie wordt joodhoudende contraststof gebruikt
o Per os
Indicaties
- Alle maagziekten
- Wordt veel toegepast bij zuigelingen
Dundarmtransit
= kan in aansluiting gebeuren met een ERCP, maagonderzoek of alle alleenstaand onderzoek
, - Nu is er meestal een CT-opnamen
Principe:
- Darmpassage onderzoek
o 500 ml Barium snel drinken
o Opname op geregelde tijdstippen om duodenumvulling te volgen en zo afwijkingen o
te sporen
- 250 ml bariumpap drinken wanneer het voorbij het duodenum is
➔ Gemiddelde duur van dit onderzoek is 2u (kan langer zijn 3-6uur)
Voorbereiding:
- Wordt bepaald door de gebruikte techniek
- De patiënt moet nuchter zijn
- Ontlasting observeren en evacuatie Barium
- Soms medicatie geven
o Om de transit te versnellen of de spasmen te verheffen
Colononderzoek
Voorbereiding patiënt:
- Goed informatie over verloop van het onderzoek
- Altijd navragen of reinigen van de darmen gewenst is
o O.a. kans op perforatie, dringende gevallen etc.
Bij Barium clysma:
- Specifieke voorbereiding met prepacol
- Nuchter zijn voor het onderzoek
- Ontslastingslavement
Bij Gastrografine clysma:
- Is er geen specifieke voorbereiding nodig
- Enkel nuchter zijn voor het onderzoek
Colon-inloop:
- Rectale katheter
- Irrigator met Bariumpap of gastrografine
- Patiënt wordt van houding veranderd om de inloop te bevorderen
- Na het onderzoek en ‘defecatie’ van Barium wordt een defecatie foto genomen
Onderzoek t.h.v. galwegen en pancreas
1. ERCP
= Endoscopisch Retrograde Cholangio- Pancreaticografie
Principe:
- Deze directe methode is het meest gebruikelijke
- Het is het zichtbaar maken van de galblaas en galwegen
- Hierbij is een ZH-opname noodzakelijk
, - Er wordt een katheter via het biopsiekanaal van een flexibele endoscoop ingebracht in de
uitgang van de galwegen en ductus Wirsung (= papil van Vater) gelegen in de twaalfvingerige
darm
- Er wordt een wateroplosbaar jodiumcontrastmmiddel gespoten in de pancreasgangen en
galwegen
- Het onderzoek wordt gedaan door een gastro-enteroloog in een röntgenzaal
- Er is een infectierisico t.h.v. de pancreas en galwegen
Voorbereiding:
- De patiënt moet nuchter zijn
- Echografie en/of CT
- Leverfunctietesten
- Pré-operatieve voorbereiding
- De patiënt dient een infuus te hebben
Indicaties:
- Diagnostisch
o Obstructieve galwegpathologie
▪ Bv. tumor, galstenen etc.
o Intrahepatische pathologie
o Gallek
o Acute pancreatitis door galstenen
o Chronische pancreatitis
o Pancreastumor
- Therapeutische mogelijkheden
o Endoscopische sfincterotomie
o Steenextracties
o Plaatsen van prothesen
o Nasobiliaire galdrainage
Contra- indicaties
- Necrotische pancreatitis
- Stollingsstoornissen (relatief)
- Cardiale en respiratoire insufficiëntie (relatief)
Nazorg:
- Patiënt moet nuchter blijven → tot 6u na het onderzoek
- Infuus → voor indien nodige toediening van medicatie
- Noodzakelijke observaties
2. PTC
= Percutane Thranshepatische Cholangiografie
Principe:
- Directe cholangiografie
- Punctie en plaatsen van katheter in leverhilus
- Terugtrekken van katheter tot gal aangezogen wordt
- Inspuiten van contraststof
1. Onderzoeken
1.1 Courante radiologische onderzoeken
RX-slokdarm – RX- slikfunctie
Principe:
- Drinken van Barium en gelijktijdige opname van beelden
- Altijd thorax- en maagfoto’s
- Dubbelcontrast door inname van natriumcarbonaatkorrels waarbij koolzuur vrijkomt
Voorbereiding:
- Er is geen specifieke voorbereiding
- De patiënt moet nuchter zijn
- Bij kans op verslikking geef je best nooit Barium
o Maar een licht joodhoudend product zoals Omnipaque®
Indicaties:
- Slikstoornissen
- Mediastinumpathologie
- Hernia diafragmatica
- Trauma oesophagus
- Slokdarmvarices
Gebruikte contrastmiddelen:
- Barium
- Lucht en gassen
- Joodhoudende middelen
Maagduodenum onderzoek
Principe:
- 125 ml Bariumpap drinken met hoge densiteit om de maagwand met een laagje te bedekken
- Dubbelcontract met lucht door korrels per os
Voorbereiding
- Soms spasmolyticum om maaglediging te voorkomen
- De patiënt moet nuchter zijn
- Bij vermoeden of kans op maagperforatie wordt joodhoudende contraststof gebruikt
o Per os
Indicaties
- Alle maagziekten
- Wordt veel toegepast bij zuigelingen
Dundarmtransit
= kan in aansluiting gebeuren met een ERCP, maagonderzoek of alle alleenstaand onderzoek
, - Nu is er meestal een CT-opnamen
Principe:
- Darmpassage onderzoek
o 500 ml Barium snel drinken
o Opname op geregelde tijdstippen om duodenumvulling te volgen en zo afwijkingen o
te sporen
- 250 ml bariumpap drinken wanneer het voorbij het duodenum is
➔ Gemiddelde duur van dit onderzoek is 2u (kan langer zijn 3-6uur)
Voorbereiding:
- Wordt bepaald door de gebruikte techniek
- De patiënt moet nuchter zijn
- Ontlasting observeren en evacuatie Barium
- Soms medicatie geven
o Om de transit te versnellen of de spasmen te verheffen
Colononderzoek
Voorbereiding patiënt:
- Goed informatie over verloop van het onderzoek
- Altijd navragen of reinigen van de darmen gewenst is
o O.a. kans op perforatie, dringende gevallen etc.
Bij Barium clysma:
- Specifieke voorbereiding met prepacol
- Nuchter zijn voor het onderzoek
- Ontslastingslavement
Bij Gastrografine clysma:
- Is er geen specifieke voorbereiding nodig
- Enkel nuchter zijn voor het onderzoek
Colon-inloop:
- Rectale katheter
- Irrigator met Bariumpap of gastrografine
- Patiënt wordt van houding veranderd om de inloop te bevorderen
- Na het onderzoek en ‘defecatie’ van Barium wordt een defecatie foto genomen
Onderzoek t.h.v. galwegen en pancreas
1. ERCP
= Endoscopisch Retrograde Cholangio- Pancreaticografie
Principe:
- Deze directe methode is het meest gebruikelijke
- Het is het zichtbaar maken van de galblaas en galwegen
- Hierbij is een ZH-opname noodzakelijk
, - Er wordt een katheter via het biopsiekanaal van een flexibele endoscoop ingebracht in de
uitgang van de galwegen en ductus Wirsung (= papil van Vater) gelegen in de twaalfvingerige
darm
- Er wordt een wateroplosbaar jodiumcontrastmmiddel gespoten in de pancreasgangen en
galwegen
- Het onderzoek wordt gedaan door een gastro-enteroloog in een röntgenzaal
- Er is een infectierisico t.h.v. de pancreas en galwegen
Voorbereiding:
- De patiënt moet nuchter zijn
- Echografie en/of CT
- Leverfunctietesten
- Pré-operatieve voorbereiding
- De patiënt dient een infuus te hebben
Indicaties:
- Diagnostisch
o Obstructieve galwegpathologie
▪ Bv. tumor, galstenen etc.
o Intrahepatische pathologie
o Gallek
o Acute pancreatitis door galstenen
o Chronische pancreatitis
o Pancreastumor
- Therapeutische mogelijkheden
o Endoscopische sfincterotomie
o Steenextracties
o Plaatsen van prothesen
o Nasobiliaire galdrainage
Contra- indicaties
- Necrotische pancreatitis
- Stollingsstoornissen (relatief)
- Cardiale en respiratoire insufficiëntie (relatief)
Nazorg:
- Patiënt moet nuchter blijven → tot 6u na het onderzoek
- Infuus → voor indien nodige toediening van medicatie
- Noodzakelijke observaties
2. PTC
= Percutane Thranshepatische Cholangiografie
Principe:
- Directe cholangiografie
- Punctie en plaatsen van katheter in leverhilus
- Terugtrekken van katheter tot gal aangezogen wordt
- Inspuiten van contraststof
