VMV - Het wassen
Wat wordt verstaan onder lichamelijke hygiëne?
Lichamelijke hygiëne zijn de maatregelen die nodig zijn om de huid, de slijmvliezen (in de
genitaliën, mond en neus), de nagels en het gebit in goede conditie te houden.
Wassen v/d ZO
Mondzorg
Nagelverzorging
Haarverzorging
Oor verzorging
Soms moeten er preventieve maatregelen genomen worden om huidproblemen als decubitus,
intertrigo en incontinentieletsels te voorkomen. De huid vooraf beschermen tegen de laatste
2 letsels wordt vaak vergeten.
Waarom de huid wassen?
Doelstellingen rond reinigen van de huid:
Het in goede conditie houden en beschermen v/d huid:
Verwijderen van zweer, overmatig talg, dode huidcellen, stof, micro-organisme…. Om te
voorkomen dat de afvalstoffen en micro-organismen zorgen voor een slechte geur en
toestand van de huid. Vooral transiënte flora verwijderen. De residentiële flora blijven, ze
bieden bescherming tegen agressieve micro-organismen.
Het welbevinden v/d ZO positief beïnvloeden:
Goed uitzien goed voelen meer zelfvertrouwen bij contact met anderen. Je huid is direct
contact met de buitenwereld. Daardoor goed uiterlijk een positieve beïnvloeding op
welbevinden v/d ZO. Ze besteden graag aandacht aan hun uiterlijk. Daardoor vervelend
wanneer er te weinig aandacht wordt gegeven aan de ‘esthetische’ betekenis van
ochtendzorg. Door er niet goed uitzien kan je je ziek voelen.
Het welbevinden v/d familie positief beïnvloeden:
Voor familieleden is uitzicht van ZO vaak ‘de’ parameter van hun toestand. Er goed uitzien =
genezen, verbeteren. Lichamelijke verzorging = vpk heeft aandacht voor de ZO, er is een
degelijke kwaliteit van zorg. Geeft een geruststellend gevoel aan familie, de ZO is in goede
handen.
Waarom ‘het wassen’ aanleren?
/
De basisprincipes met betrekking tot het wassen
1. Hygiëne
Doel van wassen is de huid reinigen. Er is objectief weinig verschil tss de verschillende
manieren (lavabo, douche, bad…) zolang het maar grondig is. Een bad en douche worden
door de ZO wel ‘grondiger’ ervaren doordat die gewoon zijn het vaak te doen. theoretisch is
douche beter doordat het vuil meteen wegspoelt. De vpk luistert naar de voorkeur van de ZO
en afhankelijk van infrastructuur v/d afdeling.
Doel goede hygiëne is endogene besmettingen te voorkomen. Zowel jezelf als andere ZO
beschermen.
1.1. Endogene besmetting voorkomen
Een endogene besmetting is een besmetting met kiemen die reeds aanwezig waren op het
eigen lichaam. Vb. blaasinfectie bij vrouw ontstaan doordat er zich al kiemen peri-anaal
bevinden en zo in de blaas terecht komen. Afstand tss blaas en buitenwereld is maar 2 cm bij
vrouw, bij man langer.
, Edogenen besmetting voorkomen door de verspreiding van kiemen te vermijden. Opletten bij
het wrijven dat de kiemen niet naar een kwetsbare zone worden overgebracht. Vooral de
aarsstreek is besmet met kiemen die best niet verplaatsen. De genitale streek bij de vrouw
wordt ook als ‘besmet’ beschouwd. De vagina en vooral de urethra zijn een toegangspoort
voor de bacteriën uit de anale streek.
Aandachtspunten om het te voorkomen:
De meest vuile zones, de stuit en schaamstreek, steeds als laatste wassen:
Zo voorkom je dat de kiemen die zich daar bevinden naar andere plaatsen op het lichaam
worden gebracht. Er wordt dus gewassen van ‘proper’ naar ‘vuil’. De stuit wordt na de
schaamstreek gewassen om te voorkomen dat de kiemen uit de peri-anale streek in de
schaamstreek terecht komen. Als dit toch omgekeerd wordt gedaan moet er een propere
handdoek en washandje worden genomen.
Vb. wanneer een ZO niet lang genoeg kan rechtstaan en dus eerst de schaamstreek en stuit
in bed wordt gewassen.
De vuile lichaamszones (stuit en schaamstreek) wassen, spoelen en afdrogen
met een washandje en handdoek die daarna niet meer gebruikt worden om
andere delen van het lichaam te wassen:
2 mogelijkheden:
De handdoeken en washandjes worden de volgende dag opnieuw gebruikt. Soms wordt dit
gedaan wanneer de ZO of familie dit vraagt om extra werk bij de was te vermijden. Dus de
schaamstreek, stuit en anus moeten met een ander washandje en handdoek gewassen,
gespoeld en afgedroogd worden dan de rest van het lichaam. Dus 2 paar handdoeken en
washandjes: setje voor de reine zones en set voor de onreine zones.
Iedere dag worden er verse handdoeken en washandjes genomen. Je kan een ZO wassen met
1 handdoek en washandjes, maar enkel als de schaamstreek en stuit als laatste worden
gewassen.
Het water verversen na het wassen v/d schaamstreek en/of stuit:
Als er nog reine zones moeten gewassen worden (bv rug) na het wassen van de
schaamstreek of de stuit moet het water ververst worden. zo kan je met proper water de
reine zones wassen. Als je de stuit na de schaamstreek wast moet dit niet gebeuren. Dus niet
enkel water verversen na de stuit, maar ook washandje en handdoek.
Vermijden dat kiemen in de vagina en urethra gebracht worden
o Water verversen voor het wassen van de intieme zone vooraan
o Bij wassen en afdrogen van schaamstreek van buikzijde naar de anus, zonder die aan
te raken.
o Bij het wassen en afdrogen van de anus richting de rugzijde gaan, dus weg van de
schaamstreek wrijven.
Bij ZO kunnen ziekten of verwondingen verandering brengen in wat als proper
en vuil beschouwd moet worden
(Bv. een stoma voor stoelgang). Er zijn dan andere zones die zoveel mogelijk proper moeten
gehouden worden en er zijn andere ‘vuile’ zones. Indien er zich andere, onreine zones op het
lichaam bevinden, wordt het laatst gewassen rond deze zaken.
voeten worden als vuil beschouwd, terwijl die dat niet zo is. Symbolisch / psychologisch wel
doordat ze de hele dag in kousen en schoenen zweten, maar objectief gezien zitten er
evenveel kiemen op de voeten als op andere reine lichaamsdelen. Voeten zijn dus wel een
propere zone.
1.2. Jezelf als zorgverlener beschermen
Dit doe je door steeds handschoenen te dragen tijdens het wassen van intieme zones. Zo
vermijd je dat kiemen, urine en stoelgang op je handen terecht komen. Handschoenen enkel
aandoen als je de intieme zone wast en als je ermee klaar bent ze weer afdoen. Anders kan je
endogene besmetting veroorzaken.
Wat wordt verstaan onder lichamelijke hygiëne?
Lichamelijke hygiëne zijn de maatregelen die nodig zijn om de huid, de slijmvliezen (in de
genitaliën, mond en neus), de nagels en het gebit in goede conditie te houden.
Wassen v/d ZO
Mondzorg
Nagelverzorging
Haarverzorging
Oor verzorging
Soms moeten er preventieve maatregelen genomen worden om huidproblemen als decubitus,
intertrigo en incontinentieletsels te voorkomen. De huid vooraf beschermen tegen de laatste
2 letsels wordt vaak vergeten.
Waarom de huid wassen?
Doelstellingen rond reinigen van de huid:
Het in goede conditie houden en beschermen v/d huid:
Verwijderen van zweer, overmatig talg, dode huidcellen, stof, micro-organisme…. Om te
voorkomen dat de afvalstoffen en micro-organismen zorgen voor een slechte geur en
toestand van de huid. Vooral transiënte flora verwijderen. De residentiële flora blijven, ze
bieden bescherming tegen agressieve micro-organismen.
Het welbevinden v/d ZO positief beïnvloeden:
Goed uitzien goed voelen meer zelfvertrouwen bij contact met anderen. Je huid is direct
contact met de buitenwereld. Daardoor goed uiterlijk een positieve beïnvloeding op
welbevinden v/d ZO. Ze besteden graag aandacht aan hun uiterlijk. Daardoor vervelend
wanneer er te weinig aandacht wordt gegeven aan de ‘esthetische’ betekenis van
ochtendzorg. Door er niet goed uitzien kan je je ziek voelen.
Het welbevinden v/d familie positief beïnvloeden:
Voor familieleden is uitzicht van ZO vaak ‘de’ parameter van hun toestand. Er goed uitzien =
genezen, verbeteren. Lichamelijke verzorging = vpk heeft aandacht voor de ZO, er is een
degelijke kwaliteit van zorg. Geeft een geruststellend gevoel aan familie, de ZO is in goede
handen.
Waarom ‘het wassen’ aanleren?
/
De basisprincipes met betrekking tot het wassen
1. Hygiëne
Doel van wassen is de huid reinigen. Er is objectief weinig verschil tss de verschillende
manieren (lavabo, douche, bad…) zolang het maar grondig is. Een bad en douche worden
door de ZO wel ‘grondiger’ ervaren doordat die gewoon zijn het vaak te doen. theoretisch is
douche beter doordat het vuil meteen wegspoelt. De vpk luistert naar de voorkeur van de ZO
en afhankelijk van infrastructuur v/d afdeling.
Doel goede hygiëne is endogene besmettingen te voorkomen. Zowel jezelf als andere ZO
beschermen.
1.1. Endogene besmetting voorkomen
Een endogene besmetting is een besmetting met kiemen die reeds aanwezig waren op het
eigen lichaam. Vb. blaasinfectie bij vrouw ontstaan doordat er zich al kiemen peri-anaal
bevinden en zo in de blaas terecht komen. Afstand tss blaas en buitenwereld is maar 2 cm bij
vrouw, bij man langer.
, Edogenen besmetting voorkomen door de verspreiding van kiemen te vermijden. Opletten bij
het wrijven dat de kiemen niet naar een kwetsbare zone worden overgebracht. Vooral de
aarsstreek is besmet met kiemen die best niet verplaatsen. De genitale streek bij de vrouw
wordt ook als ‘besmet’ beschouwd. De vagina en vooral de urethra zijn een toegangspoort
voor de bacteriën uit de anale streek.
Aandachtspunten om het te voorkomen:
De meest vuile zones, de stuit en schaamstreek, steeds als laatste wassen:
Zo voorkom je dat de kiemen die zich daar bevinden naar andere plaatsen op het lichaam
worden gebracht. Er wordt dus gewassen van ‘proper’ naar ‘vuil’. De stuit wordt na de
schaamstreek gewassen om te voorkomen dat de kiemen uit de peri-anale streek in de
schaamstreek terecht komen. Als dit toch omgekeerd wordt gedaan moet er een propere
handdoek en washandje worden genomen.
Vb. wanneer een ZO niet lang genoeg kan rechtstaan en dus eerst de schaamstreek en stuit
in bed wordt gewassen.
De vuile lichaamszones (stuit en schaamstreek) wassen, spoelen en afdrogen
met een washandje en handdoek die daarna niet meer gebruikt worden om
andere delen van het lichaam te wassen:
2 mogelijkheden:
De handdoeken en washandjes worden de volgende dag opnieuw gebruikt. Soms wordt dit
gedaan wanneer de ZO of familie dit vraagt om extra werk bij de was te vermijden. Dus de
schaamstreek, stuit en anus moeten met een ander washandje en handdoek gewassen,
gespoeld en afgedroogd worden dan de rest van het lichaam. Dus 2 paar handdoeken en
washandjes: setje voor de reine zones en set voor de onreine zones.
Iedere dag worden er verse handdoeken en washandjes genomen. Je kan een ZO wassen met
1 handdoek en washandjes, maar enkel als de schaamstreek en stuit als laatste worden
gewassen.
Het water verversen na het wassen v/d schaamstreek en/of stuit:
Als er nog reine zones moeten gewassen worden (bv rug) na het wassen van de
schaamstreek of de stuit moet het water ververst worden. zo kan je met proper water de
reine zones wassen. Als je de stuit na de schaamstreek wast moet dit niet gebeuren. Dus niet
enkel water verversen na de stuit, maar ook washandje en handdoek.
Vermijden dat kiemen in de vagina en urethra gebracht worden
o Water verversen voor het wassen van de intieme zone vooraan
o Bij wassen en afdrogen van schaamstreek van buikzijde naar de anus, zonder die aan
te raken.
o Bij het wassen en afdrogen van de anus richting de rugzijde gaan, dus weg van de
schaamstreek wrijven.
Bij ZO kunnen ziekten of verwondingen verandering brengen in wat als proper
en vuil beschouwd moet worden
(Bv. een stoma voor stoelgang). Er zijn dan andere zones die zoveel mogelijk proper moeten
gehouden worden en er zijn andere ‘vuile’ zones. Indien er zich andere, onreine zones op het
lichaam bevinden, wordt het laatst gewassen rond deze zaken.
voeten worden als vuil beschouwd, terwijl die dat niet zo is. Symbolisch / psychologisch wel
doordat ze de hele dag in kousen en schoenen zweten, maar objectief gezien zitten er
evenveel kiemen op de voeten als op andere reine lichaamsdelen. Voeten zijn dus wel een
propere zone.
1.2. Jezelf als zorgverlener beschermen
Dit doe je door steeds handschoenen te dragen tijdens het wassen van intieme zones. Zo
vermijd je dat kiemen, urine en stoelgang op je handen terecht komen. Handschoenen enkel
aandoen als je de intieme zone wast en als je ermee klaar bent ze weer afdoen. Anders kan je
endogene besmetting veroorzaken.
