Samenvatting Bank & Geld
Hoofdstuk 1: Het Belgisch financiewezen
Financiële sector in Brede zin
Financiële sector bestaat uit iedere instelling dat zorgt voor
- Spaarwezen
- Financiering onderneming
- Fungeert als tussenpersoon spaarwezen en kredietnemers
Onderscheidt in verschillende categorieën
Kredietinstellingen Participatiemaatschappijen
Beleggingsondernemingen Institutionele beleggers
Kredietinstellingen (KI)
➔Belangrijkste categorie in brede financiële sector
Basisactiviteit KI: kredieten verstrekken & gelddeposito’s ontvangen
Andere activiteiten (toegelaten door de wet)
- Leasing - Betalingsverrichtingen
- Uitgifte en beheer betaalmiddelen - Verlenen van garanties
- Verzekeringen - Vermogensbeheer advies
- Valutahandel - Verhuur kluisjes
- Effectenbeheer
NBB, ECB, Bpost vallen niet onder het toepassingsgebied v/d wet op kredietinstellingen
Functies
Een kredietinstelling heeft 3 belangrijke functies
1. Financiële intermediatie =
op eigen risico als tussenpersoon optreden tussen economische actoren met teveel
financiële middelen en actoren zonder financieel tekort
2. Beheer betalingssystemen
Organiseren girale en elektronische kanalen voor betalingen
3. Aanbieden van financiële diensten
Uitgebreide waaier aan financiële diensten en producten die extra inkomsten genereren
1
,Samenvatting Bank & Geld
Register NBB
Om in België actief te zijn, moet een Ki
- Beschikken over een vergunning
- Geregistreerd staan op de lijst van kredietinstellingen bij NBB
NBB maakt onderscheid tussen
- Kredietinstellingen naar Belgisch recht
- Bijkantoren in België van KI die ressorteren onder staat die geen lid is van EU-economische
ruimte
Indeling op basis van gegrafische actieradius
∟ Grote banken: internationaal, uitgebreid filialennetwerk, agentschappen
→ Belfius, ING, KBC
∟ Gespecialiseerd/regionaal: lokaal grote invloed door specialisatie
→ Europabank, degraaf
∟ Kleine banken: gering aantal vestigingen met beperkt gespecialiseerd cliënteel
→ Tridios bank
Indeling op basis van distributiekanaal
- Traditionele banken: → omnichannelstrategie, investeren meer in distributiekanalen
- Onlinebanken: geen kantoren, focus op verkoop standaardproducten
Belgian big 4
BNPPF, KBC, Belfius en ING
Betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld (EGI)
Ontstaan
Gevolg van PSD I (Payment Services Directives 1) Bieden betalingsdiensten aan, soms ook andere
- Verrichten van nevendiensten van betalingsdiensten
- Exploiteren van betalingssystemen
2
,Samenvatting Bank & Geld
Betalingsdiensten
Volgens wetboek zijn betalingsdiensten:
- Dienst mogelijkheid geboden wordt opnemen en deponeren van cash op betaalrekening
- Transacties via overschrijving, domiciliëring en betaalkaarten
- Transacties met kredietovereenkomsten
- Uitgifte of aanvaarding van betaalinstrumenten
Betalingsinstellingen
Mogen geen deposito’s ontvangen ➔ door hen verleende kredieten, moeten aan bepaalde
voorwaarden voldoen
Instellingen en overheden die zonder vergunning betalingsdiensten mogen aanbieden
- Kredietinstellingen - Post NV van publiek recht
- NBB en de ECB - Overheden
EGI
EGI is een trap hoger i.v.m. betalingsinstellingen, naast aanbieden bewakingsdiensten ook
- Uitgifte van elektronisch geld
- Distributie / terugbetaling van elektronisch geld
∟ Monetaire waarde vertegenwoordigd door vordering uit uitgevende instelling
Monetaire overheid
Staat komt tussen als ontlener, als belastingontvanger, als controleur of toezichthouder
ECB, ESCB en Eurosysteem
Omvat de instanties die het monetair beleid bepalen en uitvoeren
invloed uitoefenen op de prijs van geld, de kosten om te lenen en de opbrengst van spaargeld
inflatie rond 2% houden
maandelijkse vergadering over tarieven, herfinancieringsrente = rente die banken betalen
aan ECB ➔ directe invloed op KT rentes
Europese Centrale Bank
Europees Stelsel van Centrale Banken = ESCB = ECB + Centrale Banken
Eurosysteem = ECB + centrale banken v/d EU-lidstaten die € ingevoerd hebben
Eurosysteem staat volledig onafhankelijk in monetair beleid eurolanden en ECB en
coördineert beleid tss eurozone en andere EU-lidstaten
3
, Samenvatting Bank & Geld
Naast monetair beleid
- Staat in voor valutamarktoperaties en aanhouden en beheren officiële valutareserves vd
landen eurozone
- ECB Enige instelling in EMU bankbiljetten omloop brengt
- ECB: toezicht op banken in eurogebied over betrokken instanties
- ESCB: coördineert beleid tss eurozone en andere EU-lidstaten
- Eurosysteem: onafhankelijk monetair beleid
Nationale Bank van België (NBB)
Hoofdzetel in Brussel, voorzitter = Pierre Wunsh, zetelt ook in raad van bestuur ESCB
Taken
NBB voert taken van algemeen, nationaal en internationaal belang
- Europees monetair beleid
∟ Nationale bank betrokken bij bepaling en uitvoering monetair beleid
- Goud en deviezenreserves
∟ Fundamentele taken ESCB, houdt NBB goud en deviezen van staat en beheert ze,
bedrag in verhouding kapitaal terug
- Uitgifte van Europese biljetten en munten
∟ Geld wordt in omloop gebracht (ECB bepaalt)
- Studie en informatiecentrum
∟ Verzamelt, analyseert en verspreidt economische en financiële informatie
- Financieel toezicht
- Internationale opdrachten
- Dienstverlening voor de staat
∟ Centraliseert inkomsten en uitgaven rekening Belgische schatkist
∟ Uitgifte en financiële dienst
- Dienstverlening financiële sector
∟ Beheer NBB-Securities Settlement System (NBB-SSS)
∟ RECOUR: rekening-courantstelsel gebruikt vereffening operaties klant
∟ TARGET2: Betalingssysteem gebruik vereffening bankoperaties
Controlerende instelling
Gemeenschappelijk toezicht mechanisme (GTM)
= Single Supervisory Mechanism
Bestaat uit ECB en nationale toezichtautoriteiten
SSM 1 van 2 pijlers v/d bankunie v/d EU, naast Gemeenschappelijk Afwikkelingsmechanisme
4
Hoofdstuk 1: Het Belgisch financiewezen
Financiële sector in Brede zin
Financiële sector bestaat uit iedere instelling dat zorgt voor
- Spaarwezen
- Financiering onderneming
- Fungeert als tussenpersoon spaarwezen en kredietnemers
Onderscheidt in verschillende categorieën
Kredietinstellingen Participatiemaatschappijen
Beleggingsondernemingen Institutionele beleggers
Kredietinstellingen (KI)
➔Belangrijkste categorie in brede financiële sector
Basisactiviteit KI: kredieten verstrekken & gelddeposito’s ontvangen
Andere activiteiten (toegelaten door de wet)
- Leasing - Betalingsverrichtingen
- Uitgifte en beheer betaalmiddelen - Verlenen van garanties
- Verzekeringen - Vermogensbeheer advies
- Valutahandel - Verhuur kluisjes
- Effectenbeheer
NBB, ECB, Bpost vallen niet onder het toepassingsgebied v/d wet op kredietinstellingen
Functies
Een kredietinstelling heeft 3 belangrijke functies
1. Financiële intermediatie =
op eigen risico als tussenpersoon optreden tussen economische actoren met teveel
financiële middelen en actoren zonder financieel tekort
2. Beheer betalingssystemen
Organiseren girale en elektronische kanalen voor betalingen
3. Aanbieden van financiële diensten
Uitgebreide waaier aan financiële diensten en producten die extra inkomsten genereren
1
,Samenvatting Bank & Geld
Register NBB
Om in België actief te zijn, moet een Ki
- Beschikken over een vergunning
- Geregistreerd staan op de lijst van kredietinstellingen bij NBB
NBB maakt onderscheid tussen
- Kredietinstellingen naar Belgisch recht
- Bijkantoren in België van KI die ressorteren onder staat die geen lid is van EU-economische
ruimte
Indeling op basis van gegrafische actieradius
∟ Grote banken: internationaal, uitgebreid filialennetwerk, agentschappen
→ Belfius, ING, KBC
∟ Gespecialiseerd/regionaal: lokaal grote invloed door specialisatie
→ Europabank, degraaf
∟ Kleine banken: gering aantal vestigingen met beperkt gespecialiseerd cliënteel
→ Tridios bank
Indeling op basis van distributiekanaal
- Traditionele banken: → omnichannelstrategie, investeren meer in distributiekanalen
- Onlinebanken: geen kantoren, focus op verkoop standaardproducten
Belgian big 4
BNPPF, KBC, Belfius en ING
Betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld (EGI)
Ontstaan
Gevolg van PSD I (Payment Services Directives 1) Bieden betalingsdiensten aan, soms ook andere
- Verrichten van nevendiensten van betalingsdiensten
- Exploiteren van betalingssystemen
2
,Samenvatting Bank & Geld
Betalingsdiensten
Volgens wetboek zijn betalingsdiensten:
- Dienst mogelijkheid geboden wordt opnemen en deponeren van cash op betaalrekening
- Transacties via overschrijving, domiciliëring en betaalkaarten
- Transacties met kredietovereenkomsten
- Uitgifte of aanvaarding van betaalinstrumenten
Betalingsinstellingen
Mogen geen deposito’s ontvangen ➔ door hen verleende kredieten, moeten aan bepaalde
voorwaarden voldoen
Instellingen en overheden die zonder vergunning betalingsdiensten mogen aanbieden
- Kredietinstellingen - Post NV van publiek recht
- NBB en de ECB - Overheden
EGI
EGI is een trap hoger i.v.m. betalingsinstellingen, naast aanbieden bewakingsdiensten ook
- Uitgifte van elektronisch geld
- Distributie / terugbetaling van elektronisch geld
∟ Monetaire waarde vertegenwoordigd door vordering uit uitgevende instelling
Monetaire overheid
Staat komt tussen als ontlener, als belastingontvanger, als controleur of toezichthouder
ECB, ESCB en Eurosysteem
Omvat de instanties die het monetair beleid bepalen en uitvoeren
invloed uitoefenen op de prijs van geld, de kosten om te lenen en de opbrengst van spaargeld
inflatie rond 2% houden
maandelijkse vergadering over tarieven, herfinancieringsrente = rente die banken betalen
aan ECB ➔ directe invloed op KT rentes
Europese Centrale Bank
Europees Stelsel van Centrale Banken = ESCB = ECB + Centrale Banken
Eurosysteem = ECB + centrale banken v/d EU-lidstaten die € ingevoerd hebben
Eurosysteem staat volledig onafhankelijk in monetair beleid eurolanden en ECB en
coördineert beleid tss eurozone en andere EU-lidstaten
3
, Samenvatting Bank & Geld
Naast monetair beleid
- Staat in voor valutamarktoperaties en aanhouden en beheren officiële valutareserves vd
landen eurozone
- ECB Enige instelling in EMU bankbiljetten omloop brengt
- ECB: toezicht op banken in eurogebied over betrokken instanties
- ESCB: coördineert beleid tss eurozone en andere EU-lidstaten
- Eurosysteem: onafhankelijk monetair beleid
Nationale Bank van België (NBB)
Hoofdzetel in Brussel, voorzitter = Pierre Wunsh, zetelt ook in raad van bestuur ESCB
Taken
NBB voert taken van algemeen, nationaal en internationaal belang
- Europees monetair beleid
∟ Nationale bank betrokken bij bepaling en uitvoering monetair beleid
- Goud en deviezenreserves
∟ Fundamentele taken ESCB, houdt NBB goud en deviezen van staat en beheert ze,
bedrag in verhouding kapitaal terug
- Uitgifte van Europese biljetten en munten
∟ Geld wordt in omloop gebracht (ECB bepaalt)
- Studie en informatiecentrum
∟ Verzamelt, analyseert en verspreidt economische en financiële informatie
- Financieel toezicht
- Internationale opdrachten
- Dienstverlening voor de staat
∟ Centraliseert inkomsten en uitgaven rekening Belgische schatkist
∟ Uitgifte en financiële dienst
- Dienstverlening financiële sector
∟ Beheer NBB-Securities Settlement System (NBB-SSS)
∟ RECOUR: rekening-courantstelsel gebruikt vereffening operaties klant
∟ TARGET2: Betalingssysteem gebruik vereffening bankoperaties
Controlerende instelling
Gemeenschappelijk toezicht mechanisme (GTM)
= Single Supervisory Mechanism
Bestaat uit ECB en nationale toezichtautoriteiten
SSM 1 van 2 pijlers v/d bankunie v/d EU, naast Gemeenschappelijk Afwikkelingsmechanisme
4
