INTERNATIONALE POLITIEK SINDS 1945
RIA LAENEN – BA1-S2
INHOUD
introductieles ….. ……..............................................................................................................3
kleurcodes ..........................................................................................................................3
actua...................................................................................................................................3
presidentsverkiezingen indonesië 14/2 .............................................................................3
1. het broze bondgenootschap tussen de grote 3 valt uit elkaar .............................................4
1.1 waarom toch beginnen voor 1945 .............................................................................4
1.2 ontstaan bondgenootschap grote 3 ..........................................................................4
1.3 aanloop naar de Koude oorlog in 6 topontmoetingen .................................................4
1.4 vervolg oorlog in de pacific .......................................................................................9
1.4.1 1937-45: japans-chinese oorlog .......................................................................... 10
1.4.2 12/1941 pearl harbor......................................................................................... 10
intermezzo oorlog oekraïne .................................................................................................... 14
2. van “containment” tot cubacrisis.................................................................................... 18
2.1 inleiding................................................................................................................. 18
2.2 1947 trumandoctrine ............................................................................................. 18
2.3 beginpunt KO ......................................................................................................... 19
2.4 the forgotteten war ....................................................................................................... 20
2.5 cubacrisis .................................................................................................................... 26
3. aanhoudende conflict in het midden-oosten ................................................................... 34
3.1 inleiding................................................................................................................. 34
3.2 israelisch-palestijns conflict .................................................................................. 35
3.3 golfoorlogen .......................................................................................................... 46
4. vietnamoorlog ................................................................................................................ 53
4.1 inleiding................................................................................................................. 53
4.2 voorgeschiedenis: het conflict in indochina ............................................................ 53
5. kanteljaar 1989 .............................................................................................................. 61
5.1 inleiding................................................................................................................. 61
5.2 ostpolitik ............................................................................................................... 61
5.3 Jaren 1980: E- & W relaties: van verkilling naar vernieuwde détente .......................... 62
5.4 Finale détente ........................................................................................................ 63
5.5 val berlijnse muur .................................................................................................. 65
1
,6. dictaturen, revoluties & instabiliteit in latijns-amerika ..................................................... 68
6.1 inleiding in de regio ................................................................................................ 68
6.2 latijns-amerika tijdens de koude oorlog................................................................... 68
6.3 cases ........................................................................................................................... 69
2
,INTRODUCTIELES
KLEURCODES
- Rood dag – maand – jaar
- groen maand – jaar
- oranje jaartallen
- Geen kleur situeren in decennium
ACTUA
- Russian (fake) elections: 17/3
PRESIDENTSVERKIEZINGEN INDONESIË 14/2
Grootste eendagsverkiezingen (+ 200mil) ter wereld
• 3de grootste DC (ook democratic backsliding), 4de grootste bevolkingsaantal (280 mil)
→ groeiende eco macht in SE-Asia
• Land grootste moslimbevolking
• ~18.000 eilanden, +150 talen
• Onafhankelijk sinds 1950 van Nederland (tijdens WOII, Japan)
• Mede oprichters ASEAN = Association of Southeast Asian Nations
o Samenwerkingverdrag
o Veel steun door Westen, vooral USA
Prabowo Subianto
• Populair bij jongeren
• Controversieel verleden: ex-generaal onder dictatuur van Suharto mensenrechten
= 30 jaar aan de macht: 1968-1998
o Ook ex-schoonzoon
o Hoofd militaire missies bezetting Oost-Timor (genocide): 1975-1999
- -1975: Portugese kolonie tot aan Anjerrevolutie » machtsvacuüm
- 2002-: onafhankelijk » Timor-Leste
3
, 1. HET BROZE BONDGENOOTSCHAP TUSSEN DE GROTE 3 VALT UIT ELKAAR
OP WEG NAAR DE KOUDE OORLOG IN 6 TOPONTMOETINGEN
1.1 WAAROM TOCH BEGINNEN VOOR 1945
1) radicale transformatie wereldorde als gevolg van WOII
- ontstaan (breuken in) bondgenootschappen = aanloop KO
2) overstijgen W-EUR perspectief op WOII
- focus ontwikkelingen Centraal- & E-EUR, Pacific war…
- geografische reikwijdte
1.2 ONTSTAAN BONDGENOOTSCHAP GROTE 3
22-06-1941: operatie Barbarossa
- DU valt SU binnen langs 3 fronten
= schending Molotov-Ribbentroppact (1939)
→ ook verdeling Polen & Yugoslavia
→ non-agressiepact
- Verassingseffect (voor Stalin) brengt grote 3 samen
(≠ verwachtingen Hitler)
- Timing
- SU bleef ijzer & hout leveren aan N-DU tot inval » goed voor oorlogsindustrie
- Locatie
- Sprak pas 11 dagen later bevolking toe
- Gevolg voor Hitler
Brits-Sovjet akkoord: wederzijdse steun in strijd tegen Nazi-Duitsland, geen wapenstilstand-
of vredesakkoord afsluiten of onderhandelen zonder wederzijds akkoord
“Lend and Lease” faciliteiten v/d USA voor SU
Big 3: - premier Churchill
- president Roosevelt
- Secretaris-generaal CP Stalin
1.3 AANLOOP NAAR DE KOUDE O ORLOG IN 6 TOPONTMOETINGEN
1943 Casablanca 1943 Caïro 1943 Teheran 1944 Moskou 1945 Jalta 1945 Potsdam
1.3.1 JAN 1943: TOP VAN CASABLANCA
- Amerikaans initiatief + Churchill & hun militaire top + De Gaulle
- Stalin afwezig
a) uitblijven opening 2e front boos
b) Slag om Stalingrad volop aan de gang
4
RIA LAENEN – BA1-S2
INHOUD
introductieles ….. ……..............................................................................................................3
kleurcodes ..........................................................................................................................3
actua...................................................................................................................................3
presidentsverkiezingen indonesië 14/2 .............................................................................3
1. het broze bondgenootschap tussen de grote 3 valt uit elkaar .............................................4
1.1 waarom toch beginnen voor 1945 .............................................................................4
1.2 ontstaan bondgenootschap grote 3 ..........................................................................4
1.3 aanloop naar de Koude oorlog in 6 topontmoetingen .................................................4
1.4 vervolg oorlog in de pacific .......................................................................................9
1.4.1 1937-45: japans-chinese oorlog .......................................................................... 10
1.4.2 12/1941 pearl harbor......................................................................................... 10
intermezzo oorlog oekraïne .................................................................................................... 14
2. van “containment” tot cubacrisis.................................................................................... 18
2.1 inleiding................................................................................................................. 18
2.2 1947 trumandoctrine ............................................................................................. 18
2.3 beginpunt KO ......................................................................................................... 19
2.4 the forgotteten war ....................................................................................................... 20
2.5 cubacrisis .................................................................................................................... 26
3. aanhoudende conflict in het midden-oosten ................................................................... 34
3.1 inleiding................................................................................................................. 34
3.2 israelisch-palestijns conflict .................................................................................. 35
3.3 golfoorlogen .......................................................................................................... 46
4. vietnamoorlog ................................................................................................................ 53
4.1 inleiding................................................................................................................. 53
4.2 voorgeschiedenis: het conflict in indochina ............................................................ 53
5. kanteljaar 1989 .............................................................................................................. 61
5.1 inleiding................................................................................................................. 61
5.2 ostpolitik ............................................................................................................... 61
5.3 Jaren 1980: E- & W relaties: van verkilling naar vernieuwde détente .......................... 62
5.4 Finale détente ........................................................................................................ 63
5.5 val berlijnse muur .................................................................................................. 65
1
,6. dictaturen, revoluties & instabiliteit in latijns-amerika ..................................................... 68
6.1 inleiding in de regio ................................................................................................ 68
6.2 latijns-amerika tijdens de koude oorlog................................................................... 68
6.3 cases ........................................................................................................................... 69
2
,INTRODUCTIELES
KLEURCODES
- Rood dag – maand – jaar
- groen maand – jaar
- oranje jaartallen
- Geen kleur situeren in decennium
ACTUA
- Russian (fake) elections: 17/3
PRESIDENTSVERKIEZINGEN INDONESIË 14/2
Grootste eendagsverkiezingen (+ 200mil) ter wereld
• 3de grootste DC (ook democratic backsliding), 4de grootste bevolkingsaantal (280 mil)
→ groeiende eco macht in SE-Asia
• Land grootste moslimbevolking
• ~18.000 eilanden, +150 talen
• Onafhankelijk sinds 1950 van Nederland (tijdens WOII, Japan)
• Mede oprichters ASEAN = Association of Southeast Asian Nations
o Samenwerkingverdrag
o Veel steun door Westen, vooral USA
Prabowo Subianto
• Populair bij jongeren
• Controversieel verleden: ex-generaal onder dictatuur van Suharto mensenrechten
= 30 jaar aan de macht: 1968-1998
o Ook ex-schoonzoon
o Hoofd militaire missies bezetting Oost-Timor (genocide): 1975-1999
- -1975: Portugese kolonie tot aan Anjerrevolutie » machtsvacuüm
- 2002-: onafhankelijk » Timor-Leste
3
, 1. HET BROZE BONDGENOOTSCHAP TUSSEN DE GROTE 3 VALT UIT ELKAAR
OP WEG NAAR DE KOUDE OORLOG IN 6 TOPONTMOETINGEN
1.1 WAAROM TOCH BEGINNEN VOOR 1945
1) radicale transformatie wereldorde als gevolg van WOII
- ontstaan (breuken in) bondgenootschappen = aanloop KO
2) overstijgen W-EUR perspectief op WOII
- focus ontwikkelingen Centraal- & E-EUR, Pacific war…
- geografische reikwijdte
1.2 ONTSTAAN BONDGENOOTSCHAP GROTE 3
22-06-1941: operatie Barbarossa
- DU valt SU binnen langs 3 fronten
= schending Molotov-Ribbentroppact (1939)
→ ook verdeling Polen & Yugoslavia
→ non-agressiepact
- Verassingseffect (voor Stalin) brengt grote 3 samen
(≠ verwachtingen Hitler)
- Timing
- SU bleef ijzer & hout leveren aan N-DU tot inval » goed voor oorlogsindustrie
- Locatie
- Sprak pas 11 dagen later bevolking toe
- Gevolg voor Hitler
Brits-Sovjet akkoord: wederzijdse steun in strijd tegen Nazi-Duitsland, geen wapenstilstand-
of vredesakkoord afsluiten of onderhandelen zonder wederzijds akkoord
“Lend and Lease” faciliteiten v/d USA voor SU
Big 3: - premier Churchill
- president Roosevelt
- Secretaris-generaal CP Stalin
1.3 AANLOOP NAAR DE KOUDE O ORLOG IN 6 TOPONTMOETINGEN
1943 Casablanca 1943 Caïro 1943 Teheran 1944 Moskou 1945 Jalta 1945 Potsdam
1.3.1 JAN 1943: TOP VAN CASABLANCA
- Amerikaans initiatief + Churchill & hun militaire top + De Gaulle
- Stalin afwezig
a) uitblijven opening 2e front boos
b) Slag om Stalingrad volop aan de gang
4
