Basiscursus EMDR-aantekeningen Vlokhoven 2025
Cursus dag 1
Adaptive information processing model (Shapiro, 2001)
Onze hersenen zijn een zelfhelend informatieverwerking systeem dat:
- Nieuwe ervaringen integreert in bestaande netwerken van geheugen en kennis
- Een passende betekenis geeft aan ervaringen
- Informatie verteert: alleen dingen die relevant lijken worden permanent opgeslagen
Bij traumatisering (T-trauma en t-trauma)
- Informatieverwerking raakt overbelast
- Informatie wordt disfunctioneel opgeslagen in een toestand-specifieke vorm
Slechts 20% van de patiënten heeft PTSS zonder comorbiditeit (zoals verslaving,
stemmingsstoornissen, relatieproblemen, lichamelijke problemen).
Wat zijn de psychologische gevolgen van psychotrauma (ACES)?
- Adverse Childhood Experiences
14x grotere kans tentamen suïcide
3x grotere kans op longziekten of
nicotineverslaving
4,5x grotere kans op depressie
2x grotere kans op leverziekten
Levensverwachting 20 jaar lager
- Hoe meer ACES hoe groter de correlatie
tussen stoornissen (angst, middelen).
- ACES zijn transgenerationeel
, Binnen een model worden patiënten met een borderline of psychotische
persoonlijkheidsstructuur gezien als te kwetsbaar om te kunnen profiteren van
traumagerichte therapie. Deze aanname is echter niet onderzocht en is, gezien de bestaande
evidentie voor de effectiviteit van traumagerichte behandeling voor patiënten met een
comorbide borderline persoonlijkheidsstoornis of psychotische stoornis, waarschijnlijk
onhoudbaar.
- Mogelijkheid: indien mensen denken te gaan ontregelen dan intensief EMDR
aanbieden.
EMDR-therapie is aantoonbaar effectief
- Bij PTSS ‘treatment of choice’
- Evidentie voor effectiviteit bij overige psychopathologie neemt toe
o Trauma gerelateerde symptoomstoornissen
o Persoonlijkheidsproblematiek
Uitgangspunt van EMDR-therapie
Mennsen beschikken over een zelfhelend systeem
Dat systeem kan worden belast door trauma waardoor het geblokkeerd raakt.
EMDR is een manier om het systeem weer op te starten: ‘jumpstart’
Hoe doe je dat dan?
Expliciet ruimte gevend aa het volgen van de associatieketens van de patiënt.
Shapiro ‘stay off the track’; niet voor de voeten lopen, zo weinig mogelijk doen;
dingen niet doen die je wel gewend bent als psycholoog (gesprekstechnieken bijv.).
Niet samenvatten of herhalen; wellicht dat het niet klopt; dit stoort
Geef ruimte aan het herstelsysteem
Drie fenomenen bij EMDR
1. Desensitiserend effect (herinnering wordt affectief neutraal)
2. Explorerend effect (Nieuwe aspecten kunnen naar voren komen)
3. Cognitieve verandering (‘koude’ cognities d.w.z. ik weet het wel maar ik voel het niet
raken ‘opgewarmd’ d.w.z. ik wist het wel maar nu voel ik het ook)
Mogelijke werkingsmechanismen EMDR (er is er niet een die bewezen is)
Interhemisferische hypothese
o Hypothese van link-rechts hersenconnectiviteit
o Gaat uit van het idee dat de hersenhelften niet genoeg samenwerken met het
opslaan van traumatische verwerkingen. Dual attention stimuleert de
samenwerking van de hersendelen. Doordat de samenwerking verbeterd,
komt de verwerking beter op gang.
REM-slaaphypothese
o Reconsolidatie tijdens EMDR verloopt parallel aan consolidatie tijdens REM-
slaap
o REM-slaap bevordert de integratie van herinneringen in de breedte
Cursus dag 1
Adaptive information processing model (Shapiro, 2001)
Onze hersenen zijn een zelfhelend informatieverwerking systeem dat:
- Nieuwe ervaringen integreert in bestaande netwerken van geheugen en kennis
- Een passende betekenis geeft aan ervaringen
- Informatie verteert: alleen dingen die relevant lijken worden permanent opgeslagen
Bij traumatisering (T-trauma en t-trauma)
- Informatieverwerking raakt overbelast
- Informatie wordt disfunctioneel opgeslagen in een toestand-specifieke vorm
Slechts 20% van de patiënten heeft PTSS zonder comorbiditeit (zoals verslaving,
stemmingsstoornissen, relatieproblemen, lichamelijke problemen).
Wat zijn de psychologische gevolgen van psychotrauma (ACES)?
- Adverse Childhood Experiences
14x grotere kans tentamen suïcide
3x grotere kans op longziekten of
nicotineverslaving
4,5x grotere kans op depressie
2x grotere kans op leverziekten
Levensverwachting 20 jaar lager
- Hoe meer ACES hoe groter de correlatie
tussen stoornissen (angst, middelen).
- ACES zijn transgenerationeel
, Binnen een model worden patiënten met een borderline of psychotische
persoonlijkheidsstructuur gezien als te kwetsbaar om te kunnen profiteren van
traumagerichte therapie. Deze aanname is echter niet onderzocht en is, gezien de bestaande
evidentie voor de effectiviteit van traumagerichte behandeling voor patiënten met een
comorbide borderline persoonlijkheidsstoornis of psychotische stoornis, waarschijnlijk
onhoudbaar.
- Mogelijkheid: indien mensen denken te gaan ontregelen dan intensief EMDR
aanbieden.
EMDR-therapie is aantoonbaar effectief
- Bij PTSS ‘treatment of choice’
- Evidentie voor effectiviteit bij overige psychopathologie neemt toe
o Trauma gerelateerde symptoomstoornissen
o Persoonlijkheidsproblematiek
Uitgangspunt van EMDR-therapie
Mennsen beschikken over een zelfhelend systeem
Dat systeem kan worden belast door trauma waardoor het geblokkeerd raakt.
EMDR is een manier om het systeem weer op te starten: ‘jumpstart’
Hoe doe je dat dan?
Expliciet ruimte gevend aa het volgen van de associatieketens van de patiënt.
Shapiro ‘stay off the track’; niet voor de voeten lopen, zo weinig mogelijk doen;
dingen niet doen die je wel gewend bent als psycholoog (gesprekstechnieken bijv.).
Niet samenvatten of herhalen; wellicht dat het niet klopt; dit stoort
Geef ruimte aan het herstelsysteem
Drie fenomenen bij EMDR
1. Desensitiserend effect (herinnering wordt affectief neutraal)
2. Explorerend effect (Nieuwe aspecten kunnen naar voren komen)
3. Cognitieve verandering (‘koude’ cognities d.w.z. ik weet het wel maar ik voel het niet
raken ‘opgewarmd’ d.w.z. ik wist het wel maar nu voel ik het ook)
Mogelijke werkingsmechanismen EMDR (er is er niet een die bewezen is)
Interhemisferische hypothese
o Hypothese van link-rechts hersenconnectiviteit
o Gaat uit van het idee dat de hersenhelften niet genoeg samenwerken met het
opslaan van traumatische verwerkingen. Dual attention stimuleert de
samenwerking van de hersendelen. Doordat de samenwerking verbeterd,
komt de verwerking beter op gang.
REM-slaaphypothese
o Reconsolidatie tijdens EMDR verloopt parallel aan consolidatie tijdens REM-
slaap
o REM-slaap bevordert de integratie van herinneringen in de breedte
