SAMENVATTING ERFBELASTING
Inhoudsopgave
INLEIDING...................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCESSIERECHT (!)....................................................................................3
1. SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT...............................................................................................3
2. DE FISCALE WOONPLAATS......................................................................................................................................4
3. SUCCESSIERECHTEN OF RECHTEN VAN OVERGANG?.....................................................................................................4
HOOFDSTUK 2: DE BEREKENING VAN ERFBELASTING (!).................................................................................5
1. ALGEMEENHEDEN................................................................................................................................................5
1.1 inleiding.......................................................................................................................................................5
1.2 belastbare basis..........................................................................................................................................6
1.3 categorieën van erfgenamen en rechthebbenden......................................................................................6
1.4 verschillen tussen de gewesten...................................................................................................................7
1.5 indeling in de nalatenschap van een ongehuwde en een gehuwde of wettelijk samenwonende erflater.7
2. DE NALATENSCHAP VAN EEN ONGEHUWDE...............................................................................................................7
2.1 de tarieven..................................................................................................................................................7
2.2 de berekeningswijze....................................................................................................................................7
3. DE NALATENSCHAP VAN EEN GEHUWDE OF EEN WETTELIJK SAMENWONENDE PARTNER......................................................8
3.1 inleiding.......................................................................................................................................................8
3.2 de waardering van (levenslang) vruchtgebruik..........................................................................................9
4. SPECIALE GEVALLEN VAN SUCCESSIERECHTEN VRIJGESTELDE GOEDEREN.........................................................................10
4.1 inleiding.....................................................................................................................................................10
4.2 de gezinswoning........................................................................................................................................10
4.3 vrijstelling voor bepaalde goederen..........................................................................................................10
HOOFDSTUK 3: UITBREIDING VAN DE WERKINGSSFEER VAN HET SUCCESSIERECHT......................................13
1) schulden (enkel bij uitsterste wil erkend.....................................................................................................13
2) vermomde schenking – niet kennen...........................................................................................................13
3) schenking van roerende goederen onder opschortende voorwaarde of termijn van overlijden van de
schenker..........................................................................................................................................................13
4) bepaalde schenkingen binnen de 3 of 7 jaar voor het overlijden...............................................................14
HOOFDSTUK 4: DE AANGIFTE VAN NALATENSCHAP (!).................................................................................14
1.1 waarom moet een aangifte van nalatenschap ingediend worden?.........................................................14
1.2 wie moet de aangifte indienen, binnen welke termijn en waar moet dat gebeuren?..............................14
1.3 sancties indien de aangifte niet of laattijdig wordt ingediend.................................................................15
1.4 welke inlichtingen kunnen bij de administratie worden ingewonnen?....................................................15
1.5 vorm en inhoud van de aangifte...............................................................................................................15
HOOFDSTUK 5: BETALING VAN DE ERFBELASTING........................................................................................18
HET PROGESSIEVOORBEHOUD (DE CUMULATIE MET VROEGERE SCHENKINGEN)...................................................................18
uitzonderingen op progressievoorbehoud......................................................................................................19
, DE BETALING VAN DE SUCCESSIERECHTEN...................................................................................................................20
1. wie moet betalen?......................................................................................................................................20
2. termijn van betaling....................................................................................................................................20
3. laattijdige betaling......................................................................................................................................20
4. wijze van betaling.......................................................................................................................................20
HOOFDSTUK 6: INFORMATIEVERPLICHTING, BEWIJSMIDDELEN EN CONTROLE.............................................20
VERPLICHTINGEN VAN DERDEN INZAKE SPONTANE MELDING...........................................................................................20
WELKE INLICHTINGEN VERSTREKKEN?.........................................................................................................................21
ONDERZOEKSMOGELIJKHEDEN VAN DE ADMINISTRATIE..................................................................................................21
info uit eigen registers....................................................................................................................................21
informatieonderzoek bij derden......................................................................................................................21
CONTROLE............................................................................................................................................................21
, INLEIDING
- Overheid heft een belasting op alle overgangen door overlijden: erfbelasting
- Belang van het burgerlijk recht
o Erfrecht bv. hoedanigheid van de erfgenamen, welke soort legataris
o Huwelijksvermogensrecht
- Belang van het vak erfbelasting in het curriculum van rechtspraktijk:
o Verdiepend vak: eerder verworven kennis uit fiscaal recht en familiaal vermogensrecht
o Bruikbaar in vele sectoren
- Het budgettaire belang van de erfbelasting: overheid haalt een deel van zijn inkomsten uit erfenissen
- Tarieven: art. 2.7.4.1.1 §1
o Tabel 1: verkrijging in rechte lijn en tussen partners
o Tabel 2: tussen broers en zussen + anderen
- Voor overlijdens na 1 september 2018: grondige wijzigingen in de Vlaamse erfbelasting (op hetzelfde
moment als de hervorming van het erfrecht)
- Voornaamste wijzigingen:
o Hoogste tarieven gaan omlaag
o Extra vrijstelling voor de LLP
o Gunstmaatregelen voor weeskinderen < 21 jaar
o Vrijwillige erfenissprong niet langer fiscaal afgestraft
vrijwillige erfenissprong is een situatie waarin een erfgenaam vrijwillig afziet van
(een deel van) zijn erfenis zodat deze rechtstreeks naar een volgende generatie kan
gaan, bijvoorbeeld van een ouder naar een kleinkind, in plaats van eerst naar het
kind en daarna naar het kleinkind
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCESSIERECHT (!)
1. SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT
- Wettelijke basis:
o Wetboek successierechten (W. Succ)
o Grotendeels geïntegreerd in de VCF
Vooral codificatie
Wijzigingen voornamelijk aan de procedure
o Veel wetswijzigingen
Als gevolg van belastingontwijking
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten
- Gewestmaterie:
o Sinds bijzondere financieringswet 1989
o Inning gebeurt door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) en dus niet meer op federaal
niveau, door de ontvanger van de registratie
o Opbrengst komt integraal toe aan de Gewesten (Vlaams, Waals en Brussels Hoofd. Gewest)
o Er zijn opmerkelijke verschillen qua wetgeving tussen de gewesten zoals tarieven,
vrijstellingen, verminderingen, enz.
o VCF
- VCF:
Inhoudsopgave
INLEIDING...................................................................................................................................................... 3
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCESSIERECHT (!)....................................................................................3
1. SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT...............................................................................................3
2. DE FISCALE WOONPLAATS......................................................................................................................................4
3. SUCCESSIERECHTEN OF RECHTEN VAN OVERGANG?.....................................................................................................4
HOOFDSTUK 2: DE BEREKENING VAN ERFBELASTING (!).................................................................................5
1. ALGEMEENHEDEN................................................................................................................................................5
1.1 inleiding.......................................................................................................................................................5
1.2 belastbare basis..........................................................................................................................................6
1.3 categorieën van erfgenamen en rechthebbenden......................................................................................6
1.4 verschillen tussen de gewesten...................................................................................................................7
1.5 indeling in de nalatenschap van een ongehuwde en een gehuwde of wettelijk samenwonende erflater.7
2. DE NALATENSCHAP VAN EEN ONGEHUWDE...............................................................................................................7
2.1 de tarieven..................................................................................................................................................7
2.2 de berekeningswijze....................................................................................................................................7
3. DE NALATENSCHAP VAN EEN GEHUWDE OF EEN WETTELIJK SAMENWONENDE PARTNER......................................................8
3.1 inleiding.......................................................................................................................................................8
3.2 de waardering van (levenslang) vruchtgebruik..........................................................................................9
4. SPECIALE GEVALLEN VAN SUCCESSIERECHTEN VRIJGESTELDE GOEDEREN.........................................................................10
4.1 inleiding.....................................................................................................................................................10
4.2 de gezinswoning........................................................................................................................................10
4.3 vrijstelling voor bepaalde goederen..........................................................................................................10
HOOFDSTUK 3: UITBREIDING VAN DE WERKINGSSFEER VAN HET SUCCESSIERECHT......................................13
1) schulden (enkel bij uitsterste wil erkend.....................................................................................................13
2) vermomde schenking – niet kennen...........................................................................................................13
3) schenking van roerende goederen onder opschortende voorwaarde of termijn van overlijden van de
schenker..........................................................................................................................................................13
4) bepaalde schenkingen binnen de 3 of 7 jaar voor het overlijden...............................................................14
HOOFDSTUK 4: DE AANGIFTE VAN NALATENSCHAP (!).................................................................................14
1.1 waarom moet een aangifte van nalatenschap ingediend worden?.........................................................14
1.2 wie moet de aangifte indienen, binnen welke termijn en waar moet dat gebeuren?..............................14
1.3 sancties indien de aangifte niet of laattijdig wordt ingediend.................................................................15
1.4 welke inlichtingen kunnen bij de administratie worden ingewonnen?....................................................15
1.5 vorm en inhoud van de aangifte...............................................................................................................15
HOOFDSTUK 5: BETALING VAN DE ERFBELASTING........................................................................................18
HET PROGESSIEVOORBEHOUD (DE CUMULATIE MET VROEGERE SCHENKINGEN)...................................................................18
uitzonderingen op progressievoorbehoud......................................................................................................19
, DE BETALING VAN DE SUCCESSIERECHTEN...................................................................................................................20
1. wie moet betalen?......................................................................................................................................20
2. termijn van betaling....................................................................................................................................20
3. laattijdige betaling......................................................................................................................................20
4. wijze van betaling.......................................................................................................................................20
HOOFDSTUK 6: INFORMATIEVERPLICHTING, BEWIJSMIDDELEN EN CONTROLE.............................................20
VERPLICHTINGEN VAN DERDEN INZAKE SPONTANE MELDING...........................................................................................20
WELKE INLICHTINGEN VERSTREKKEN?.........................................................................................................................21
ONDERZOEKSMOGELIJKHEDEN VAN DE ADMINISTRATIE..................................................................................................21
info uit eigen registers....................................................................................................................................21
informatieonderzoek bij derden......................................................................................................................21
CONTROLE............................................................................................................................................................21
, INLEIDING
- Overheid heft een belasting op alle overgangen door overlijden: erfbelasting
- Belang van het burgerlijk recht
o Erfrecht bv. hoedanigheid van de erfgenamen, welke soort legataris
o Huwelijksvermogensrecht
- Belang van het vak erfbelasting in het curriculum van rechtspraktijk:
o Verdiepend vak: eerder verworven kennis uit fiscaal recht en familiaal vermogensrecht
o Bruikbaar in vele sectoren
- Het budgettaire belang van de erfbelasting: overheid haalt een deel van zijn inkomsten uit erfenissen
- Tarieven: art. 2.7.4.1.1 §1
o Tabel 1: verkrijging in rechte lijn en tussen partners
o Tabel 2: tussen broers en zussen + anderen
- Voor overlijdens na 1 september 2018: grondige wijzigingen in de Vlaamse erfbelasting (op hetzelfde
moment als de hervorming van het erfrecht)
- Voornaamste wijzigingen:
o Hoogste tarieven gaan omlaag
o Extra vrijstelling voor de LLP
o Gunstmaatregelen voor weeskinderen < 21 jaar
o Vrijwillige erfenissprong niet langer fiscaal afgestraft
vrijwillige erfenissprong is een situatie waarin een erfgenaam vrijwillig afziet van
(een deel van) zijn erfenis zodat deze rechtstreeks naar een volgende generatie kan
gaan, bijvoorbeeld van een ouder naar een kleinkind, in plaats van eerst naar het
kind en daarna naar het kleinkind
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCESSIERECHT (!)
1. SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT
- Wettelijke basis:
o Wetboek successierechten (W. Succ)
o Grotendeels geïntegreerd in de VCF
Vooral codificatie
Wijzigingen voornamelijk aan de procedure
o Veel wetswijzigingen
Als gevolg van belastingontwijking
Als gevolg van gewijzigde maatschappelijke inzichten
- Gewestmaterie:
o Sinds bijzondere financieringswet 1989
o Inning gebeurt door de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) en dus niet meer op federaal
niveau, door de ontvanger van de registratie
o Opbrengst komt integraal toe aan de Gewesten (Vlaams, Waals en Brussels Hoofd. Gewest)
o Er zijn opmerkelijke verschillen qua wetgeving tussen de gewesten zoals tarieven,
vrijstellingen, verminderingen, enz.
o VCF
- VCF:
