Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
PERSOONSGERICHTE
ONDERSTEUNINGSPLAN
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
ORTHOPEDAGOGIEK: EEN HANDELINGSWETENSCHAP (PGN 9-11)
= Een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de kwaliteit van
leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkene kunnen
verbeteren.
Methodisch handelen: basiskenmerk van een orthopedagoog waarbij je je
bewust gaat omgaan met je opgedane kennis, inzichten & vaardigheden. Je bent
je bewust van het effect van jouw handelen op de ander. Je gaat niet
toevallig/intuïtief om met personen, maar ondersteunen vanuit de gewenste
doelen. Gaan SAMEN met de persoon aan de slag om dichter bij de doelen te
komen.
4 centrale kenmerken:
Doelgericht: we stellen doelen vooraf in functie van waartoe deze persoon
naartoe wil. (persoon heeft regie). Ga samen aan de slag met de persoon.
Bewust: nadenken wat invloed van MIJN aanwezigheid op de ANDER. Je
gaat nadenken over je handelen (wilt niet zeggen dat je nooit intuïtief mag
gaan handelen!)
Systematisch: stap per stap naar bepaald doel (alle stappen gelinkt aan
elkaar). Als iets in gang wordt gezet vraag je je af wat de volgende stap is
en welke ondersteuning persoon daarbij nodig heeft.
Procesmatig: processen die je verloopt met de ANDER met
ondersteuningsnood, hierbij steeds nadenken, reflecteren etc. (‘wat ik doe,
brengt dit mij dichter bij men doel’)
vertrekt ALTIJD vanuit vraag van de persoon. Bij alles gaan duiden waarom je
iets doet?
Je hebt functionele relatie met de persoon. Je moet ook professionele afstand
bewaren.
Verschil efficiënt en effectief? Effectief gaat over het bereiken van je doel, terwijl
efficiëntie gaat over het bereiken van dat doel op een optimale manier.
VERSCHILLENDE SOORTEN PLANNEN
Beleidsplan Afdelingsplan Persoonlijk
ondersteuningsplan
Organisatie Onderdeel organisatie Individu
Visie, missie, Vertaling doelstellingen Specifieke ondersteuning
doelstellingen en vanuit beleidsplan voor voor één specifieke
werkwijze van een specifieke afdeling. persoon.
1
,Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
organisatie.
VAN HANDELINGSPLANNING NAAR EEN PERSOONSGERICHT
ONDERSTEUNINGSPROCES (PGN 11-15)
DE TERM ‘HANDELINGSPLANNING
Sinds ’80 centraal begrip binnen orthopedagogiek
Definitie Rink: “Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij
functionarissen zich beraden over de manier waarop de leefsituatie
(context) van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen
optreden naar die cliënten toe .”
zie ook andere 3 handboek (4 stapes kunnen geven) zie hieronder
4 delen: het gebeuren, instelling, functionarissen, eigen optreden
EEN PERMANENT GEBEUREN
Cyclisch proces (met 4 fasen, zie verder)
Dynamisch, het is permanent (stopt
nooit)
Ons handelen stopt nooit
4 fasen:
1) Beeldvorming: wie is de persoon? Nodig?
2) Planning: waar werken we naartoe? Hoe?
3) Uitvoeren en monitoring: acties uitvoeren,
opvolgen en bijstellen.
4) Evalueren: zijn de voorgestelde doelen
bereikt?
Je kan altijd naar een vorige stap om bij te sturen. (pijltjes terug)
Andere modellen:
Strien: Assesment, planning, monitoring en evaluatie
Broekaert & Van Hove: beeldvorming, planning, handelen & evaluatie
Knorth & Smith: diagnostiek, besluitvorming, planning, uitvoeren & evaluatie.
EEN INSTELLING
Waar?
Residentieel, maar niet enkel residentieel ook:
2
,Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
Ambulant
Outreachend bv Katrol
FUNCTIONARISSEN
Wie?
Drie modellen? (Klomp)
o Het Deskundigheidsmodel: opstellen van plan is taak van deskundigen
(bv psycholoog, orthopedagoog, psychiater), die het vervolgens vertalen
naar degene die dagelijks de personen ondersteunen.
o Het Betrokkenheidsmodel: persoons die ondersteuningsplannen opstelt
is, professional de dichts bij cliënt/gezin staat. Die dagelijks persoon
ondersteunen. Indien nodig kunnen ze wel beroep doen op specifieke
‘deskundige’.
o Het Participatiemodel: persoon zelf en zijn netwerk centrale rol geven,
bepalen mee waarnaar ze willen. Opmaken van plan is
verantwoordelijkheid van persoon zelf en iedereen die nauw bij de
persoon betrokken is.
Zie oefening dia 18, Les 1.
HUN EIGEN OPTREDEN
Samen handelen met de persoon
Niet alleen, maar samen.
PAST VS FUTURE
Past Future
Focus op verzorgen Sterktes, krachten
Enkel focus op beperking Wensen, dromen
Medisch denken Ondersteuningsnoden
Deskundigen beslissen wat er Samen met bewoner en
gebeurt netwerk
Kwaliteit van leven
Nu (sinds 1990):
Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en veerkracht.
Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog gaat.
Niet enkel oog voor kwaliteit van zorg, maar focus meer op kwaliteit van
leven (van zorg-, naar ondersteuning denken)
Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=geïndividualiseerde
ondersteuning)
TERMINOLOGIE
Heel veel verschillende termen: handelingpsplan, ondersteuningsplan,
therapieplan, hulpverleningsplan etc.
3
, Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
Wij kiezen voor: Persoonsgericht ondersteuningsproces & Persoonlijk
ondersteuningsplan (POP)
Reden: omdat we expliciet de persoon zelf centraal stellen en de ondersteuning
vertrekt vanuit de noden van de persoon zelf. POP= Omdat we de nadruk leggen
op de persoonsgerichte benadering bij het plannen van ondersteuning aan
personen ipv handelingsplan.
Verschil Persoonsgericht ondersteuningsproces & POP: (1): het gehele cylisch
proces dat ons handelen stuurt. (2): is het neergeschreven product van dit
doorlopen proces.
UITDAGINGEN
DE UITDAGINGEN OP DE 3 NIVEAUS
1) Economisch niveau
schaarste aan middelen
zo onvoldoende tegemoet gekomen aan groeiende vraag naar meer
dienstverlening en ondersteuning.
2) Sociaal-politiek niveau
nadruk op sociaal-maatschappelijke voordelen
organisatie moeten efficiënter en effectiever werken
3) Professioneel niveau
Van algemene dienstverlening naar meer geïndividualiseerde
ondersteuning, waarbij focus ligt op zelfbepaling en empowerment vd
persoon met ondersteuningsnood.
De 3 niveaus beïnvloeden elkaar
DE UITDAGING OP ORGANISATIE-NIVEAU: GEDEÏNDIVIDUALISEERDE
ONDERSTEUNING
Nieuw Kwaliteitsdecreet (3 mei 2023)
brede visie op kwaliteit (kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg) (NU
BEIDEN!)
participatie persoon staat centraal (zelfbepaling, empowerment)
zichtbaar maken hoe men doelgericht ondersteuning aanbiedt die
bijdraagt tot kwaliteit van leven van personen.
Het persoonsgerichte ondersteuningsproces en daarop POP kunnen dit
zichtbaar maken.
MAAR dit is dubbel: enerzijds focus op doelstelling van voorziening en
anderzijds focus op persoon.
UITDAGINGEN VOOR PROFESSIONALS
4
PERSOONSGERICHTE
ONDERSTEUNINGSPLAN
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
ORTHOPEDAGOGIEK: EEN HANDELINGSWETENSCHAP (PGN 9-11)
= Een handelingswetenschap, die doelgericht onderzoekt hoe we de kwaliteit van
leven, de inclusie en participatie in de maatschappij van alle betrokkene kunnen
verbeteren.
Methodisch handelen: basiskenmerk van een orthopedagoog waarbij je je
bewust gaat omgaan met je opgedane kennis, inzichten & vaardigheden. Je bent
je bewust van het effect van jouw handelen op de ander. Je gaat niet
toevallig/intuïtief om met personen, maar ondersteunen vanuit de gewenste
doelen. Gaan SAMEN met de persoon aan de slag om dichter bij de doelen te
komen.
4 centrale kenmerken:
Doelgericht: we stellen doelen vooraf in functie van waartoe deze persoon
naartoe wil. (persoon heeft regie). Ga samen aan de slag met de persoon.
Bewust: nadenken wat invloed van MIJN aanwezigheid op de ANDER. Je
gaat nadenken over je handelen (wilt niet zeggen dat je nooit intuïtief mag
gaan handelen!)
Systematisch: stap per stap naar bepaald doel (alle stappen gelinkt aan
elkaar). Als iets in gang wordt gezet vraag je je af wat de volgende stap is
en welke ondersteuning persoon daarbij nodig heeft.
Procesmatig: processen die je verloopt met de ANDER met
ondersteuningsnood, hierbij steeds nadenken, reflecteren etc. (‘wat ik doe,
brengt dit mij dichter bij men doel’)
vertrekt ALTIJD vanuit vraag van de persoon. Bij alles gaan duiden waarom je
iets doet?
Je hebt functionele relatie met de persoon. Je moet ook professionele afstand
bewaren.
Verschil efficiënt en effectief? Effectief gaat over het bereiken van je doel, terwijl
efficiëntie gaat over het bereiken van dat doel op een optimale manier.
VERSCHILLENDE SOORTEN PLANNEN
Beleidsplan Afdelingsplan Persoonlijk
ondersteuningsplan
Organisatie Onderdeel organisatie Individu
Visie, missie, Vertaling doelstellingen Specifieke ondersteuning
doelstellingen en vanuit beleidsplan voor voor één specifieke
werkwijze van een specifieke afdeling. persoon.
1
,Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
organisatie.
VAN HANDELINGSPLANNING NAAR EEN PERSOONSGERICHT
ONDERSTEUNINGSPROCES (PGN 11-15)
DE TERM ‘HANDELINGSPLANNING
Sinds ’80 centraal begrip binnen orthopedagogiek
Definitie Rink: “Handelingsplanning is het gebeuren in de instelling waarbij
functionarissen zich beraden over de manier waarop de leefsituatie
(context) van hun cliënten verbeterd kan worden ten gevolge van hun eigen
optreden naar die cliënten toe .”
zie ook andere 3 handboek (4 stapes kunnen geven) zie hieronder
4 delen: het gebeuren, instelling, functionarissen, eigen optreden
EEN PERMANENT GEBEUREN
Cyclisch proces (met 4 fasen, zie verder)
Dynamisch, het is permanent (stopt
nooit)
Ons handelen stopt nooit
4 fasen:
1) Beeldvorming: wie is de persoon? Nodig?
2) Planning: waar werken we naartoe? Hoe?
3) Uitvoeren en monitoring: acties uitvoeren,
opvolgen en bijstellen.
4) Evalueren: zijn de voorgestelde doelen
bereikt?
Je kan altijd naar een vorige stap om bij te sturen. (pijltjes terug)
Andere modellen:
Strien: Assesment, planning, monitoring en evaluatie
Broekaert & Van Hove: beeldvorming, planning, handelen & evaluatie
Knorth & Smith: diagnostiek, besluitvorming, planning, uitvoeren & evaluatie.
EEN INSTELLING
Waar?
Residentieel, maar niet enkel residentieel ook:
2
,Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
Ambulant
Outreachend bv Katrol
FUNCTIONARISSEN
Wie?
Drie modellen? (Klomp)
o Het Deskundigheidsmodel: opstellen van plan is taak van deskundigen
(bv psycholoog, orthopedagoog, psychiater), die het vervolgens vertalen
naar degene die dagelijks de personen ondersteunen.
o Het Betrokkenheidsmodel: persoons die ondersteuningsplannen opstelt
is, professional de dichts bij cliënt/gezin staat. Die dagelijks persoon
ondersteunen. Indien nodig kunnen ze wel beroep doen op specifieke
‘deskundige’.
o Het Participatiemodel: persoon zelf en zijn netwerk centrale rol geven,
bepalen mee waarnaar ze willen. Opmaken van plan is
verantwoordelijkheid van persoon zelf en iedereen die nauw bij de
persoon betrokken is.
Zie oefening dia 18, Les 1.
HUN EIGEN OPTREDEN
Samen handelen met de persoon
Niet alleen, maar samen.
PAST VS FUTURE
Past Future
Focus op verzorgen Sterktes, krachten
Enkel focus op beperking Wensen, dromen
Medisch denken Ondersteuningsnoden
Deskundigen beslissen wat er Samen met bewoner en
gebeurt netwerk
Kwaliteit van leven
Nu (sinds 1990):
Persoon in totaliteit met ook oog voor mogelijkheden en veerkracht.
Natuurlijk netwerk als partners waarmee men in dialoog gaat.
Niet enkel oog voor kwaliteit van zorg, maar focus meer op kwaliteit van
leven (van zorg-, naar ondersteuning denken)
Persoon centraal en heeft de regie over zijn leven (=geïndividualiseerde
ondersteuning)
TERMINOLOGIE
Heel veel verschillende termen: handelingpsplan, ondersteuningsplan,
therapieplan, hulpverleningsplan etc.
3
, Persoonsgericht ondersteuningsplan Athina Beschuyt
Wij kiezen voor: Persoonsgericht ondersteuningsproces & Persoonlijk
ondersteuningsplan (POP)
Reden: omdat we expliciet de persoon zelf centraal stellen en de ondersteuning
vertrekt vanuit de noden van de persoon zelf. POP= Omdat we de nadruk leggen
op de persoonsgerichte benadering bij het plannen van ondersteuning aan
personen ipv handelingsplan.
Verschil Persoonsgericht ondersteuningsproces & POP: (1): het gehele cylisch
proces dat ons handelen stuurt. (2): is het neergeschreven product van dit
doorlopen proces.
UITDAGINGEN
DE UITDAGINGEN OP DE 3 NIVEAUS
1) Economisch niveau
schaarste aan middelen
zo onvoldoende tegemoet gekomen aan groeiende vraag naar meer
dienstverlening en ondersteuning.
2) Sociaal-politiek niveau
nadruk op sociaal-maatschappelijke voordelen
organisatie moeten efficiënter en effectiever werken
3) Professioneel niveau
Van algemene dienstverlening naar meer geïndividualiseerde
ondersteuning, waarbij focus ligt op zelfbepaling en empowerment vd
persoon met ondersteuningsnood.
De 3 niveaus beïnvloeden elkaar
DE UITDAGING OP ORGANISATIE-NIVEAU: GEDEÏNDIVIDUALISEERDE
ONDERSTEUNING
Nieuw Kwaliteitsdecreet (3 mei 2023)
brede visie op kwaliteit (kwaliteit van leven en kwaliteit van zorg) (NU
BEIDEN!)
participatie persoon staat centraal (zelfbepaling, empowerment)
zichtbaar maken hoe men doelgericht ondersteuning aanbiedt die
bijdraagt tot kwaliteit van leven van personen.
Het persoonsgerichte ondersteuningsproces en daarop POP kunnen dit
zichtbaar maken.
MAAR dit is dubbel: enerzijds focus op doelstelling van voorziening en
anderzijds focus op persoon.
UITDAGINGEN VOOR PROFESSIONALS
4
