Samenvatting
Psychopathologie
1. Omschrijving: ziekteleer van de geest
1
, Afwijkend gedrag hangt af van
- Tijd, plaats, de persoon of de sociale-culturele omgeving
Drie instanties die kunnen uitmaken of je ziek bent of niet
1. Jijzelf als individu: jezelf uitmaken dat je ziek bent
2. De maatschappij: via het gerecht iemand ontoerekeningsvatbaar laten verklaren
3. De deskundige: na een geneeskundig onderzoek de diagnose stellen
Psychische aandoeningen en afwijkend gedrag
Criteria of emoties, gedachten en gedrag afwijkend zijn
- Het gedrag is uitzonderlijk: Mensen zien of horen dingen die anderen niet zo ervaren
- Het gedrag is sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen die bepalen welke vormen van
gedrag acceptabel
- Het gedrag is een gevolg van een foute perceptie of interpretatie van de realiteit: Dat wordt in onze
cultuur gezien als een stoornis. In een andere cultuur kan dit normaal gedrag zijn
- Het gedrag vertoont aanzienelijk emotioneel lijden van de persoon: Angst en depressie kunnen als
een normale reactie gezien worden op lijden. Wanneer dit te lang aansleept en hier geen
verbetering in komt, kan men deze 2 ook als afwijkend gedrag beschouwen
- Ongepast of contraproductie gedrag: gedrag dat onprettige gevoelens oproept
- Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen kan als afwijkend
beschouwd worden
We spreken over een psychische stoornis als we een geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragingen zien mét een storing (belemmering) in het functioneren en persoonlijk lijden
Herstelgerichte benadering
De aandacht op de schaduwkanten van de medisch georiënteerde psychiatrie waar de grote nadruk ligt
op het stellen van diagnoses, zonder oog te hebben voor de sociale context
Herstel is het persoonlijke proces waarbij iemand een min of meer ontwrichtende
levenservaring zodanig te boven komt, dat hij het eigen leven weer vanuit eigen wensen en
mogelijkheden, vorm kan geven, met of zonder blijvende gevolgen van die ervaring.”
- Persoonlijk herstel is een subjectieve ervaring
2
, Fasen van herstel
1. Overweldigend zijn door de aandoening
2. Worstelen met de aandoening
3. Leven met de aandoening
4. Leven voorbij de aandoening
Niet lineair van fase 1 naar fase 4, we maken fasen vaak verschillende keren opnieuw door
Tips voor de orthopedagogisch begeleider
- Aandachtig aanwezig, professionele referentiekader
- Reageert persoonlijk op gevoelens en emoties
- Maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van, en sluit aan bij het eigen verhaal van de cliënt.
- Herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van de cliënt (empowerment) zowel
individueel als collectief.
- Erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid van de cliënt.
- Erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de cliënt door belangrijke anderen.
- Is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten van eigen regie/autonomie
3
Psychopathologie
1. Omschrijving: ziekteleer van de geest
1
, Afwijkend gedrag hangt af van
- Tijd, plaats, de persoon of de sociale-culturele omgeving
Drie instanties die kunnen uitmaken of je ziek bent of niet
1. Jijzelf als individu: jezelf uitmaken dat je ziek bent
2. De maatschappij: via het gerecht iemand ontoerekeningsvatbaar laten verklaren
3. De deskundige: na een geneeskundig onderzoek de diagnose stellen
Psychische aandoeningen en afwijkend gedrag
Criteria of emoties, gedachten en gedrag afwijkend zijn
- Het gedrag is uitzonderlijk: Mensen zien of horen dingen die anderen niet zo ervaren
- Het gedrag is sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen die bepalen welke vormen van
gedrag acceptabel
- Het gedrag is een gevolg van een foute perceptie of interpretatie van de realiteit: Dat wordt in onze
cultuur gezien als een stoornis. In een andere cultuur kan dit normaal gedrag zijn
- Het gedrag vertoont aanzienelijk emotioneel lijden van de persoon: Angst en depressie kunnen als
een normale reactie gezien worden op lijden. Wanneer dit te lang aansleept en hier geen
verbetering in komt, kan men deze 2 ook als afwijkend gedrag beschouwen
- Ongepast of contraproductie gedrag: gedrag dat onprettige gevoelens oproept
- Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen kan als afwijkend
beschouwd worden
We spreken over een psychische stoornis als we een geheel van afwijkende emoties, gedachten of
gedragingen zien mét een storing (belemmering) in het functioneren en persoonlijk lijden
Herstelgerichte benadering
De aandacht op de schaduwkanten van de medisch georiënteerde psychiatrie waar de grote nadruk ligt
op het stellen van diagnoses, zonder oog te hebben voor de sociale context
Herstel is het persoonlijke proces waarbij iemand een min of meer ontwrichtende
levenservaring zodanig te boven komt, dat hij het eigen leven weer vanuit eigen wensen en
mogelijkheden, vorm kan geven, met of zonder blijvende gevolgen van die ervaring.”
- Persoonlijk herstel is een subjectieve ervaring
2
, Fasen van herstel
1. Overweldigend zijn door de aandoening
2. Worstelen met de aandoening
3. Leven met de aandoening
4. Leven voorbij de aandoening
Niet lineair van fase 1 naar fase 4, we maken fasen vaak verschillende keren opnieuw door
Tips voor de orthopedagogisch begeleider
- Aandachtig aanwezig, professionele referentiekader
- Reageert persoonlijk op gevoelens en emoties
- Maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van, en sluit aan bij het eigen verhaal van de cliënt.
- Herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van de cliënt (empowerment) zowel
individueel als collectief.
- Erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid van de cliënt.
- Erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de cliënt door belangrijke anderen.
- Is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten van eigen regie/autonomie
3
