Management: college 3
1. Arbeid
1.1 Allocatie van arbeid
Allocatie = plaatsgeven/coördineren. ARBEIDSMARKT
Vb. vakbondsactie voor
Arbeidsmarkt loonsverhoging
Als de vraagcurve naar arbeid opschuift worden er meer jobs loon
aangeboden. De evenwichtsprijs ligt dan hoger, maar de
lonen stijgen. Ook is er een mogelijkheid om meer loon te Vb. Nieuwe bedrijven
eisen (vb vakbondsactie) zonder meer arbeid aan te bieden. met nieuwe jobs
De hoeveelheid arbeid zal wel achteruitgaan. Vraag ontmoeten
en
Vraag en Aanbod
elkaar
aanbod ontmoeten elkaar. Hoeveelheid arbeid
TERUGPLOOIENDE ARBEIDSAANBODCURVE
4 Architectuur, Management, Markt en Economie
Terugplooiende arbeidsaanbodcurve
Het komt erop neer dat mensen naarmate ze meer
Vanaf een bepaalde
verdienen meer bereid zijn om te werken. De mens loonhoogte ruilt men
is niet puur rationeel maar ook emotioneel: soms geld in voor tijd
vindt iemand dat extra uur werken (en dus dat extra
uur betaald) het niet waard omdat men tijd wil
spenderen met het gezin. Naarmate het startloon De mens is niet steeds op
dus stijgt gaat men meer werken, maar als het loon winstmaximalisatie gericht
een bepaalt punt bereikt zal je terug minder werken
omdat je dat extra uur wil omzetten in levenskwaliteit. Dat is de terugplooiende curve.
1.2 Vergoeding van arbeid 5 Architectuur, Management, Markt en Economie
Loon
Syn.: salaris, bezoldiging, … Vanaf je ‘formeel loon’ krijgt ben je werknemer (arbeider of
bediende).
Extralegale voordelen
Loon kan ook komen in andere vormen zoals een salariswagen, pensioensparen,
maaltijdcheques, overlijdensverzekering, verlofdagen, … Deze noemt men de extralegale
voordelen. vooral in België is dit een aanzienlijk deel van vergoedingen. Loon bestaat uit veel
parameters die subjectief worden beoordeeld: sommigen verkiezen een bedrijfswagen,
anderen verkiezen dan weer iets anders.
Kenmerken bezoldigden
• Er is een arbeidsovereenkomst: er is weinig zelfstandigheid en geen
beroepsaansprakelijkheid: je bent goed ingedekt voor moest je bijvoorbeeld een fout
maken.
• Werkgever betaalt alle belastingen in jouw plaats (brutto vs nettoloon)
• Weinig mogelijkheid tot inbrenging van beroepskosten (beperkte forfiaitaire
mogelijkheden)
• Werkgever regelt sociaal statuut (sociale zekerheid), HR regelt alle administratie voor
de werknemer.
• Uitgebreide pensioensrechten
• Zekerheid bij arbeidsongeschiktheid, betaalde vakanties (niet voor zelfstandigen),
werkloosheidsuitkeringen, …
1
, Management: college 3
Bruto/netto
Het nettoloon is wat je overhoudt na belastingen. De brutovergoeding is echter niet de
loonkost van de werkgever. De loonkost is wat een werknemer een werkgever kost. De
loonkost bestaat voornamelijk uit:
• Patronale RSZ-bijdragen (25% brutoloon)
• Vakantiedagen en andere indirecte kosten (15% brutoloon)
• Brutoloon
Als men van het brutoloon de RSZ (Rijksdienst sociale zekerheid = 13,07%) aftrekt, komt men
op het belastbaar loon. Daar gaan nog belastingen en bedrijfsvoorheffingen vanaf. Dan kom
je op het uiteindelijke netto-loon. Het netto-loon is ongeveer 3 keer zo klein dan de
effectieve loonkost voor de werkgever. Daarom willen werkgevers dat de loonkost naar
beneden gaat. Het verschil tussen de loonkost en het netto-loon weegt enorm zwaar door,
daarom is de eerste tewerkstelling van starters moeilijk. Hoe meer je verdient, hoe meer
verschil tussen netto en bruto-loon.
Zelfstandigen
Quasi alle architecten in België zijn zelfstandigen. Dit betekent geen collectieve
onderhandelingen, weinig marktmacht (veel concurrentie), geringe bescherming, … de
eerste jaren na de studies is dit nogal confronterend. Architectuur is een vrij beroep: het
heeft een bepaalde voorstudie, je beoefent een intellectueel beroep uit.
Alle dokters, advocaten, en andere vrije beroepen zijn traditioneel zelfstandig. Meestal begin
je als eenmanszaak. Je oefent een vrij beroep uit en maakt kosten, gaat engagementen aan,
… Dit valt ergens tussen werknemer en werkgever. Je maakt facturen op voor je diensten +
21% BTW. Je hebt een ereloon en factureert aan degene waarvoor je werkt. Beroepskosten
trek je af van je ereloon (bv verplaatsingskosten, kosten software, …), ook BTW betaal je aan
de belastingen. Wat nog overblijft valt onder de personenbelasting (inkomensschalen).
Reken dus op een 60% wat je kan factureren en daarvan hou je ongeveer 50% netto over.
Vanaf een omzet van ong 100 000 euro per jaar wordt het interessanter een vennootschap
op te richten in het kader van optimalisatie van de belastingen.
Arbeiders vs bediende
Historisch wordt er een onderscheid gemaakt tussen arbeiders en bedienden, maar dat is er
zo goed als uit aan het gaan. Het manueel werk is voor de arbeider, het intellectueel werk is
voor de bedienden. Nu loopt arbeid en intellectueel echter meer door elkaar. Er waren
verschillen in verlningn, pensioenen, … maar dat is in 2011 onwettig verklaard en sinds 2014
is er een eenheidsstatuut. Er zijn enkel nog kleine verwaarloosbare verschillen inzake
vakantiegeld en ontslag.
Loonspanning
loonspanning is het verschil tussen de hoogste en laagste lonen.
2
1. Arbeid
1.1 Allocatie van arbeid
Allocatie = plaatsgeven/coördineren. ARBEIDSMARKT
Vb. vakbondsactie voor
Arbeidsmarkt loonsverhoging
Als de vraagcurve naar arbeid opschuift worden er meer jobs loon
aangeboden. De evenwichtsprijs ligt dan hoger, maar de
lonen stijgen. Ook is er een mogelijkheid om meer loon te Vb. Nieuwe bedrijven
eisen (vb vakbondsactie) zonder meer arbeid aan te bieden. met nieuwe jobs
De hoeveelheid arbeid zal wel achteruitgaan. Vraag ontmoeten
en
Vraag en Aanbod
elkaar
aanbod ontmoeten elkaar. Hoeveelheid arbeid
TERUGPLOOIENDE ARBEIDSAANBODCURVE
4 Architectuur, Management, Markt en Economie
Terugplooiende arbeidsaanbodcurve
Het komt erop neer dat mensen naarmate ze meer
Vanaf een bepaalde
verdienen meer bereid zijn om te werken. De mens loonhoogte ruilt men
is niet puur rationeel maar ook emotioneel: soms geld in voor tijd
vindt iemand dat extra uur werken (en dus dat extra
uur betaald) het niet waard omdat men tijd wil
spenderen met het gezin. Naarmate het startloon De mens is niet steeds op
dus stijgt gaat men meer werken, maar als het loon winstmaximalisatie gericht
een bepaalt punt bereikt zal je terug minder werken
omdat je dat extra uur wil omzetten in levenskwaliteit. Dat is de terugplooiende curve.
1.2 Vergoeding van arbeid 5 Architectuur, Management, Markt en Economie
Loon
Syn.: salaris, bezoldiging, … Vanaf je ‘formeel loon’ krijgt ben je werknemer (arbeider of
bediende).
Extralegale voordelen
Loon kan ook komen in andere vormen zoals een salariswagen, pensioensparen,
maaltijdcheques, overlijdensverzekering, verlofdagen, … Deze noemt men de extralegale
voordelen. vooral in België is dit een aanzienlijk deel van vergoedingen. Loon bestaat uit veel
parameters die subjectief worden beoordeeld: sommigen verkiezen een bedrijfswagen,
anderen verkiezen dan weer iets anders.
Kenmerken bezoldigden
• Er is een arbeidsovereenkomst: er is weinig zelfstandigheid en geen
beroepsaansprakelijkheid: je bent goed ingedekt voor moest je bijvoorbeeld een fout
maken.
• Werkgever betaalt alle belastingen in jouw plaats (brutto vs nettoloon)
• Weinig mogelijkheid tot inbrenging van beroepskosten (beperkte forfiaitaire
mogelijkheden)
• Werkgever regelt sociaal statuut (sociale zekerheid), HR regelt alle administratie voor
de werknemer.
• Uitgebreide pensioensrechten
• Zekerheid bij arbeidsongeschiktheid, betaalde vakanties (niet voor zelfstandigen),
werkloosheidsuitkeringen, …
1
, Management: college 3
Bruto/netto
Het nettoloon is wat je overhoudt na belastingen. De brutovergoeding is echter niet de
loonkost van de werkgever. De loonkost is wat een werknemer een werkgever kost. De
loonkost bestaat voornamelijk uit:
• Patronale RSZ-bijdragen (25% brutoloon)
• Vakantiedagen en andere indirecte kosten (15% brutoloon)
• Brutoloon
Als men van het brutoloon de RSZ (Rijksdienst sociale zekerheid = 13,07%) aftrekt, komt men
op het belastbaar loon. Daar gaan nog belastingen en bedrijfsvoorheffingen vanaf. Dan kom
je op het uiteindelijke netto-loon. Het netto-loon is ongeveer 3 keer zo klein dan de
effectieve loonkost voor de werkgever. Daarom willen werkgevers dat de loonkost naar
beneden gaat. Het verschil tussen de loonkost en het netto-loon weegt enorm zwaar door,
daarom is de eerste tewerkstelling van starters moeilijk. Hoe meer je verdient, hoe meer
verschil tussen netto en bruto-loon.
Zelfstandigen
Quasi alle architecten in België zijn zelfstandigen. Dit betekent geen collectieve
onderhandelingen, weinig marktmacht (veel concurrentie), geringe bescherming, … de
eerste jaren na de studies is dit nogal confronterend. Architectuur is een vrij beroep: het
heeft een bepaalde voorstudie, je beoefent een intellectueel beroep uit.
Alle dokters, advocaten, en andere vrije beroepen zijn traditioneel zelfstandig. Meestal begin
je als eenmanszaak. Je oefent een vrij beroep uit en maakt kosten, gaat engagementen aan,
… Dit valt ergens tussen werknemer en werkgever. Je maakt facturen op voor je diensten +
21% BTW. Je hebt een ereloon en factureert aan degene waarvoor je werkt. Beroepskosten
trek je af van je ereloon (bv verplaatsingskosten, kosten software, …), ook BTW betaal je aan
de belastingen. Wat nog overblijft valt onder de personenbelasting (inkomensschalen).
Reken dus op een 60% wat je kan factureren en daarvan hou je ongeveer 50% netto over.
Vanaf een omzet van ong 100 000 euro per jaar wordt het interessanter een vennootschap
op te richten in het kader van optimalisatie van de belastingen.
Arbeiders vs bediende
Historisch wordt er een onderscheid gemaakt tussen arbeiders en bedienden, maar dat is er
zo goed als uit aan het gaan. Het manueel werk is voor de arbeider, het intellectueel werk is
voor de bedienden. Nu loopt arbeid en intellectueel echter meer door elkaar. Er waren
verschillen in verlningn, pensioenen, … maar dat is in 2011 onwettig verklaard en sinds 2014
is er een eenheidsstatuut. Er zijn enkel nog kleine verwaarloosbare verschillen inzake
vakantiegeld en ontslag.
Loonspanning
loonspanning is het verschil tussen de hoogste en laagste lonen.
2
