Onderzoeksproject theorie
LES 1 - inleiding
Wat is interieur?
Interieur is vaak moeilijk te omvatten
Vaak een fout beeld van wat interieur is door tv-programma’s
Heel breed begrip
Tijdelijk of permanent, publiek of privaat, binnen en buiten, …
Citaat:
“Interiors are everywhere. From the kitchen to the throne room, from the open
plan office of the 1960s to the home-workspace of the digital age, and from the
generic mall to the bespoke boutique, we spend most of our time inside. But
even when we go outside, we are inside too: in the interiors of countries, (…) or
what our ancestors imagined was the interior the crystal spheres of the heavens.
Shut your eyes, and you will find yourself in your own interior, too, crowded with
thoughts, memories, passions and moods. You will always be inside.”
Wat is theorie?
Definitie
Een coherente beschrijving, verklaring en voorstelling van waargenomen fenomenen
Theorie moet ons helpen met het begrijpen van de wereld
Theorie is geen vast gegeven, het is steeds in groei en evolutie
Terminologie
Term ‘theorie’ is problematisch, wordt vaak fout gebruikt
‘Volgens mijn theorie…’ of ‘Mijn theorie is dat…’
Theorie moet meer zijn dan een hypothese, er moet onderzoek voor gebeurd zijn
Theorie – kennisontwikkeling – wetenschapsfilosofie
Theorie leidt tot kennisonwikkeling
Body of theory/body of knowledge
Body of knowledge is een samenhangend geheel van kennis dat elementen voor
onderzoek aanreikt, en de verdere ontwikkeling van kennis binnen een discipline
Wetenschapsfilosofie
Tak binnen de filosofie die zich bezighoudt met het kritische onderzoek naar de
vooronderstellingen, methoden en resultaten van de wetenschappen
4 belangrijke focuspunten binnen wetenschapsfilosofie
Ontologische kenmerken = Hoe of wat is het?
Ontologie = zijnsleer: onderzoekt en beschrijft de eigenschappen van
dingen/entiteiten
Epistemologische kenmerken = Hoe is het kennen?
Epistemologie = kennisleer: onderzoekt de aard, oorsprong, voorwaarden
en reikwijdte van de kennis en het weten
Methodologische kenmerken = Hoe is het te onderzoeken?
Sociaal – filosofische kenmerken = Hoe beinvloeden het onderzoek en de
omgeving elkaar?
,Theorie: verschillende vormen/benamingen
Paradigma
Term van Thomas Kuhn (1922-1996)
Geeft het dominante denkkader aan binnen een bepaald wetenschapsdomein
(dus het heersende denkbeeld)
Een samenstelling van concepten, waarden, percepties en praktijken die gedeeld worden
door een gemeenschap, die een bepaalde kijk vormt op de realiteit die aan de basis ligt
van hoe deze gemeenschap zich organiseert
Vb: Het dominante denkbeeld dat groei gelijk staat aan vooruitgang
Vb: Het dominante denkbeeld van de superioriteit van de westerse witte man
Onderdelen van het paradigma volgens Kuhn
Vakwetenschappelijke theorieën van een discipline
Grondbegrippen van een vak
Filosofische vooronderstellingen
Algemene stellingen die in vele disciplines gebruikt worden
Waarden
Waarden die de wetenschappelijkheid van een onderzoek garanderen
Exemplarische voorbeelden (canon)
Anders dan de andere onderdelen, zeer praktisch van aard
3 fasen van een paradigma
De preparadigmatische periode
Wel wetenschappers, maar nog geen wetenschap
Geen consensus over fundamentele uitgangspunten
De paradigmatische periode
Periode van ‘normal science’
Consensus over het paradigma
Institutioneel karakter/kader
De periode van paradigmatische omwenteling
Bepaalde zaken worden in vraag gesteld
Revolutionaire wetenschap
Heersend paradigma is niet meer bestand tegen anomalieën
Revolutie is noodzakelijk is om paradigmaverschuiving tot stand te
brengen
Theorie
Theorie is een samenhangende beschrijving, verklaring en voorstelling van waargenomen of
ervaren fenomenen
Theorie <> geschiedenis <> kritiek
Geschiedenis beschrijft en behandelt het verleden maar geeft geen verklaring of neemt
geen standpunt in
Kritiek beoordeelt en interpreteert bestaande fenomenen en artefacten maar doet dit op
basis van de normen en waarden van de criticus
Theorie verschilt van geschiedenis en kritiek omdat het alternatieve oplossingen voorstelt
op basis van doorgedreven observatie en analyse van de realiteit
, Conceptueel raamwerk/theoretisch model
Visuele voorstelling
Toont de elementen van een dynamische relatie door het beschrijven van een proces of actie
De dynamische aard van het model - waarbij werkende elementen in actie zijn als onderdeel van
een structuur - onderscheidt het model van de taxonomie of typologie
Taxonomie
Vorm van classificatie
Indelen van individuen en objecten in groepen
Deelt zaken in volgens een bepaalde hiërarchie
Typologie
Indelen van individuen en objecten op basis van gemeenschappelijke kenmerken
Theorie: algemene kenmerken van theorievorming
Ongoing process
Ontwikkeling van theorie eindigt nooit, is constant in beweging
Constant bevestigen, weerleggen, aanvullen, toepassen, aanpassen en verfijnen
Deel van de culturele productie – conceptueel
De culturele, geografische en historische omgeving waarin een discipline en theorie vorm krijgen
hebben een invloed op hoe deze discipline en theorie tot stand komen
Sterk interdisciplinair
2 redenen voor interdisciplinariteit
Complexe discipline-overschrijdende fenomenen kunnen niet voldoende begrepen
worden vanuit eenzijdige disciplinaire benaderingen
Disciplines worden steeds gespecialiseerder, waardoor samenwerking van disciplines zich
opdringt
LES 1 - inleiding
Wat is interieur?
Interieur is vaak moeilijk te omvatten
Vaak een fout beeld van wat interieur is door tv-programma’s
Heel breed begrip
Tijdelijk of permanent, publiek of privaat, binnen en buiten, …
Citaat:
“Interiors are everywhere. From the kitchen to the throne room, from the open
plan office of the 1960s to the home-workspace of the digital age, and from the
generic mall to the bespoke boutique, we spend most of our time inside. But
even when we go outside, we are inside too: in the interiors of countries, (…) or
what our ancestors imagined was the interior the crystal spheres of the heavens.
Shut your eyes, and you will find yourself in your own interior, too, crowded with
thoughts, memories, passions and moods. You will always be inside.”
Wat is theorie?
Definitie
Een coherente beschrijving, verklaring en voorstelling van waargenomen fenomenen
Theorie moet ons helpen met het begrijpen van de wereld
Theorie is geen vast gegeven, het is steeds in groei en evolutie
Terminologie
Term ‘theorie’ is problematisch, wordt vaak fout gebruikt
‘Volgens mijn theorie…’ of ‘Mijn theorie is dat…’
Theorie moet meer zijn dan een hypothese, er moet onderzoek voor gebeurd zijn
Theorie – kennisontwikkeling – wetenschapsfilosofie
Theorie leidt tot kennisonwikkeling
Body of theory/body of knowledge
Body of knowledge is een samenhangend geheel van kennis dat elementen voor
onderzoek aanreikt, en de verdere ontwikkeling van kennis binnen een discipline
Wetenschapsfilosofie
Tak binnen de filosofie die zich bezighoudt met het kritische onderzoek naar de
vooronderstellingen, methoden en resultaten van de wetenschappen
4 belangrijke focuspunten binnen wetenschapsfilosofie
Ontologische kenmerken = Hoe of wat is het?
Ontologie = zijnsleer: onderzoekt en beschrijft de eigenschappen van
dingen/entiteiten
Epistemologische kenmerken = Hoe is het kennen?
Epistemologie = kennisleer: onderzoekt de aard, oorsprong, voorwaarden
en reikwijdte van de kennis en het weten
Methodologische kenmerken = Hoe is het te onderzoeken?
Sociaal – filosofische kenmerken = Hoe beinvloeden het onderzoek en de
omgeving elkaar?
,Theorie: verschillende vormen/benamingen
Paradigma
Term van Thomas Kuhn (1922-1996)
Geeft het dominante denkkader aan binnen een bepaald wetenschapsdomein
(dus het heersende denkbeeld)
Een samenstelling van concepten, waarden, percepties en praktijken die gedeeld worden
door een gemeenschap, die een bepaalde kijk vormt op de realiteit die aan de basis ligt
van hoe deze gemeenschap zich organiseert
Vb: Het dominante denkbeeld dat groei gelijk staat aan vooruitgang
Vb: Het dominante denkbeeld van de superioriteit van de westerse witte man
Onderdelen van het paradigma volgens Kuhn
Vakwetenschappelijke theorieën van een discipline
Grondbegrippen van een vak
Filosofische vooronderstellingen
Algemene stellingen die in vele disciplines gebruikt worden
Waarden
Waarden die de wetenschappelijkheid van een onderzoek garanderen
Exemplarische voorbeelden (canon)
Anders dan de andere onderdelen, zeer praktisch van aard
3 fasen van een paradigma
De preparadigmatische periode
Wel wetenschappers, maar nog geen wetenschap
Geen consensus over fundamentele uitgangspunten
De paradigmatische periode
Periode van ‘normal science’
Consensus over het paradigma
Institutioneel karakter/kader
De periode van paradigmatische omwenteling
Bepaalde zaken worden in vraag gesteld
Revolutionaire wetenschap
Heersend paradigma is niet meer bestand tegen anomalieën
Revolutie is noodzakelijk is om paradigmaverschuiving tot stand te
brengen
Theorie
Theorie is een samenhangende beschrijving, verklaring en voorstelling van waargenomen of
ervaren fenomenen
Theorie <> geschiedenis <> kritiek
Geschiedenis beschrijft en behandelt het verleden maar geeft geen verklaring of neemt
geen standpunt in
Kritiek beoordeelt en interpreteert bestaande fenomenen en artefacten maar doet dit op
basis van de normen en waarden van de criticus
Theorie verschilt van geschiedenis en kritiek omdat het alternatieve oplossingen voorstelt
op basis van doorgedreven observatie en analyse van de realiteit
, Conceptueel raamwerk/theoretisch model
Visuele voorstelling
Toont de elementen van een dynamische relatie door het beschrijven van een proces of actie
De dynamische aard van het model - waarbij werkende elementen in actie zijn als onderdeel van
een structuur - onderscheidt het model van de taxonomie of typologie
Taxonomie
Vorm van classificatie
Indelen van individuen en objecten in groepen
Deelt zaken in volgens een bepaalde hiërarchie
Typologie
Indelen van individuen en objecten op basis van gemeenschappelijke kenmerken
Theorie: algemene kenmerken van theorievorming
Ongoing process
Ontwikkeling van theorie eindigt nooit, is constant in beweging
Constant bevestigen, weerleggen, aanvullen, toepassen, aanpassen en verfijnen
Deel van de culturele productie – conceptueel
De culturele, geografische en historische omgeving waarin een discipline en theorie vorm krijgen
hebben een invloed op hoe deze discipline en theorie tot stand komen
Sterk interdisciplinair
2 redenen voor interdisciplinariteit
Complexe discipline-overschrijdende fenomenen kunnen niet voldoende begrepen
worden vanuit eenzijdige disciplinaire benaderingen
Disciplines worden steeds gespecialiseerder, waardoor samenwerking van disciplines zich
opdringt
