Zusammenfassung Sammenvatting Biologie voor jou | Thema 5 | 1-KGT

Als er iets in je omgeving gebeurt, vangen je zintuigen dat op. In de biologie noemen we dit
een prikkel. Voorbeelden hiervan zijn licht, geluid, en aanraking. Deze prikkels worden door
je zintuigen opgenomen. Dan wordt het omgezet in impulsen, dit wordt gedaan in de
zintuigcellen. Het gaat via de zenuwen naar je centraal zintuigstelsel, dit bestaat uit de
ruggenmerg en de hersenen. Zenuwen zijn de wegen van zintuigen naar je centraal
zenuwstelsel. Als het in de hersenen is word je er bewust van. In totaal zijn er 8 zintuigen,
die je moet kennen op dit niveau (geen 5). De bekendste zintuigen zijn de ogen en de neus,
maar ook in je huid, de neus, en in je tong zijn zintuigen te vinden. In je huid zitten de
volgende zintuigen, deze zijn te vinden door heel je huid:
- Koudezintuig | Reageert op temperatuur dat kouder is dan de huid.
- Warmtezintuig | Reageert op temperatuur dat kouder is dan de huid.
- Tastzintuig | Reageert op lichte aanraking.
- Drukzintuig | Reageert op druk (harde aanraking).
Verder heb je ook zintuigen, genaamd het gehoorzintuig. Hierdoor kan je geluiden horen. Dit
zintuig is gevestigd in de oren. Hiernaast heb je ook het gezichtszintuig. Dit zintuig zit in je
ogen. Dit zintuig reageert op licht, hiermee kan je dus zien. Verder heb je een reukzintuig,
hiermee kan je ruiken. Het zit in je neus en reageert op geuren. Er is ook een smaakzintuig
gelegen in de tong, waarmee je kunt proeven.

, De huid bestaat uit 2 lagen. De opperhuid en de lederhuid. De opperhuid bestaat uit 2
deellagen, namelijk de kiemlaag en de hoornlaag. Vanaf de buitenkant kom je als eerst de
hoornlaag tegen. Deze laag bestaat alleen uit dode huidcellen. Deze cellen komen de 2e
deellaag, namelijk de kiemlaag. In deze laag worden huidcellen gemaakt, die uiteindelijk
naar de hoornlaag gaan en dus dood gaan. De hoornlaag beschermt je tegen
ziekteverwekkers, uitdroging en beschadiging. De hoornlaag slijt steeds af en wordt dus
kleiner, maar er komen ook steeds nieuwe dode huidcellen bij, dus eigenlijk wordt het steeds
iets groter! In de kiemlaag worden er steeds nieuwe cellen bij gemaakt. Deze schijven
steeds door naar de buitenkant (hoornlaag), en dan gaan ze dood. Buiten de opperhuid is er
dus ook een lederhuid. Dit zit iets dieper in je lichaam. Hierin zitten je koude-, warmte-, druk-
en tastzintuigen. Daarnaast zitten in de lederhuid ook talgklieren, pijnpunten, haarspiertjes,
bloedvaten, en zweetklieren. Talgklieren zijn kleine orgaantjes die ‘talg’ aanmaken. Dat is
een soort vettige stof. Dit is om de hoornlaag en de haartjes op je arm soepel te huiden.
Pijnpunten, dit zijn bepaalde plekken in je huid die pijn waarnemen. Je hebt ook
haarspiertjes, deze zitten vast aan haartjes die je op je arm hebt. Verder zijn er ook
bloedvaten. Bloedvaten transporteren bloed, en helpen je bij het regelen van de
temperatuur. En als laatste, je zweetklieren. Dit zijn kleine orgaantjes die zweet produceren.
Dit is om je huid af te koelen (vooral als het warm is). Onder je huid ligt vet opgeslagen, ter
isolering. De perfecte temperatuur van je lichaam is 37 graden celcius. De huid helpt bij het
regelen van deze lichaamstemperatuur. Als de lichaamstemperatuur te hoog is, neemt de
doorbloeding van je huid toe. Dit leidt tot enkele gevolgen, je bloedvaatjes worden groter,
zodat er meer bloed doorheen kan. Dan kan er meer warmte uit je lichaam, de warmte gaat
dan naar de omgeving. Als je lichaamstemperatuur te laag wordt, heeft dit ook een gevolg.
De doorbloeding van je lichaam neemt af, de bloedvaatjes worden nauwer, en je verliest
minder warmte aan de omgeving. Meestal ga je ook rillen, hierdoor wordt er warmte
gemaakt in je spieren. Als je iets wat te heet is aanraakt, kan je een brandwond krijgen.
Brandwonden kan je ook krijgen door een chemische stof of elektriciteit. De plek waar je een
brandwond hebt, is erg gevoelig en vatbaar. Dit komt doordat er geen bescherming meer is.
Bacteriën kunnen ook makkelijker indringen en je ziek maken of een infectie veroorzaken.
Als je een brandwond hebt, verlies je ook makkelijker vocht en warmte. Sommige
brandwonden zijn erg (en pijnlijk) of minder erg (en minder pijnlijk). Dit hangt af van enkele
factoren waaronder de plaats, grootte, en diepte van de wond. Als de wond alleen in de
opperhuid is, gaat dit na een tijdje weer weg, maar als het ook in de lederhuid zit gaat dit niet
meer weg en ontstaat er een litteken.