Verschillende historische en hedendaagse perspectieve op
psychopathologie en de behandeling vergelijken
General Paresis: Hersenziekte als gevolg van onbehandelde syfilis -> Dementie
& Spierverlamming
Medische-Ziektemodel: Gaat ervan uit dat psychopathologie ontstaat door
fysieke (somatische) beperkingen, ofwel er is iets ‘mis’ in de hersenen.
- Somatogene Hypothese: Legt nadruk op biologische oorzaken voor
psychopathologie
- Psychiatrie: Ontstaan uit het medische model, en is de wetenschappelijke
methode van behandeling gebaseerd op het identificeren van biologische
oorzaken en deze te behandelen met een operatie of medicatie
Problemen van Medische model: Gaat standaard uit van een biologische
oorzaak, terwijl gezonde mensen ook abnormaal gedrag kunnen vertonen.
- Biologisch reductionisme: Probeert complexe psychologische aspecten
te reduceren naar simpele biologische verklaringen.
- Veronderstelt dat ‘iets niet goed werkt’ en dat dat dit ‘iets gerepareerd’
moet worden
Moral treatment: Benadering waar er minder nadruk ligt op medische ingrepen,
maar meer op begrijpen, hoop, morele verantwoordelijkheid en therapie
Philipe Pinel: Eén van de eerste met een meer humane behandeling en droeg
bij aan moral treatment
Benjamin Rush: Onderdeel van de moral treatment (quaker beweging) en had
interesse in de oorzaak van pscyhopathologie
Emil Kraeplin: Eerste moderne classificatiesysteem en focuste op biologische
oorzaaken
Freud: Bedacht de psychoanalyse en richtte op psychologische oorzaken van
psychopathologie
Boulder-/Scientist-Practioner Model: Na 1945, in Boulder het Shakow
Rapport, welke focuste op de heilige drie eenheid: diagnostiek, therapie en
onderzoek. KP’s -> Scientist Practioneers.
Scientist Practioneer: Wetenschapper die verklaringen verfijnd en betere
behandeling ontwikkelt EN wetenschappelijke kennis toepast gedurende
diagnostiek en behandeling
Milieutherapie: Creëren van een therapeutische gemeenschap waarbinnen
patiënten aan activiteiten kunnen deelnemen om onafhankelijkheid en gevoelens
van zelfrespect te ontwikkelen
Token Economie: Verfijning van milieutherapie; programma gebaseerd op
operante conditionering waarbij patiënten beloningen (tokens) kunnen verdienen
bij gewenst gedrag.
,1939 WHO International List of Causes of Death (ICD): Het eerste
internationaal gestandaardiseerde diagnostiek classificatie ontwikkeld door de
WHO
1952 APA DSM: Breidde classificatie van ICD uit met breder geaccepteerde
selectie over stoornissen, welke worden geclassificeerd aan de hand van lijden,
en probeer sociaal-/cultuur aspecten te vermijden
Doelen van DSM: Leveren van criteria voor juiste diagnoses, onderscheiden van
psychopathologie van alledaags problematisch gedrag, criteria waar veel clinici
mee uit de voeten kunnen, theoretisch neutraal
Problemen van DSM: Classificeert adhv symptomen, kan stigmatiserend zijn,
wel/geen diagnose EN
Comborbiditeit: Het gezamenlijk voorkomen van >2 stoornissen
Hybride stoornissen: Stoornissen welke meerdere elementen bevat van
classificaties, maar zichzelf niet genoeg zijn voor een diagnostisering
1970: Nadruk werd gelegd op maatschappelijke zorg i.p.v. lange-termijn opvang
Verschillende modellen en therapieën
1) Biologische benadering:
Stoornissen veroorzaakt door biologische factoren (hersenstructuren en genen,
ofwel erfelijkheid). Behandeling zijn vaak medicijnen.
Genetics: De studie van erfelijkheid en variatie van erfelijke karakteristieken die
leiden tot stoornissen.
- Concordante studies: Onderzoeken van symptomen bij familieleden en
zien hoe genetisch verwant mensen zijn
- Tweeling: Vergelijking van symptoomontwikkelingen tussen 1-/2-eiige
tweelingen
- Moleculaire genetica: Individuele genen identificeren die betrokken zijn
bij de ontwikkeling van psychopathologie doormiddel van genetic linking
- Genetic Linking Analyse: Individuele genen identificeren door
kenmerken waarvan de genlocatie bekend is, te vergelijken met de erving
van psychopathologische symptomen
- EpigenitcaL: Verandering van genexpressie door deze áán of uit te zetten
(geen wijziging!)
Neurowetenschap: Focus ligt op hersenstructuren/-functies onderliggend aan
psychopathologie.
- Frontale kwabben: Persoonlijkheid, gedrag en executieve functies
- Limbische systeem: Met name de Amygdala, betrokken bij
angstgedrag/-coördinatie
Neurotransmitters: Chemische stoffen die neuronen helpen communiceren
- Norepinephrine: Gedacht rol te spelen met emotie & angst
- GABA: Gedacht rol te spelen met angst
, Diathese-Stress-Model: Psychopathologie ontstaat doordat een erfelijke aanleg
wordt getriggerd door een negatieve levenservaring, ofwel interactie tussen
genen en omgeving.
Biochemische Model: Psychopathologie kan worden verklaard door verandering
in activiteit van neurotransmitters en neurotransmitter systemen.
Biologische voorbereidheidstheorie: Fobieën ontwikkelen omdat er een
aanleg is om voor dingen bang te zijn, die voor vorige generaties
levensbedreigend waren
Verstikking alarmtheorie: Paniek gerelateerde symptomen komen mogelijk
door verhoogde CO2 inname dat een overgevoelig fysiologisch systeem activeert.
Elektro-convulsietherapie: Vermindert symptomen door hersenactiviteit te
veranderen middels korte epileptische aanvallen
Farmacotherapie: Omvat het voorschrijven van antidepressieve anxiolytische,
anti-psychotische of andere psychoactieve medicatie
- MAOI: Antidepressiva
- SSRI: Antidepressiva met minder vervelende bijwerkingen
- GABA: Kalmerende invloed op noradrenaline wat door stress wordt
aangemaakt
2) Psychologische benadering:
Psychopathologie zijn normale reacties gemedieerd door intacte psychologische
of cognitieve mechanismen, en niet als gevolg van disfunctioneren.
Psychoanalytische/dynamische benadering (FREUD): De psychoanalyse
probeert (ab-)normaal functioneren te verklaren en focust op hoe het
onderdrukken van herinneringen en gedachten, zorgt voor stress wat bijdraagt
aan angsten en depressies
Psychoanalytische Theorie: Psychopathologie ontstaat door conflict tussen id,
ego, en superego.
1. Id: Instinctieve en sekuele behoeftes en impulsieve verlangens
2. Ego: Rationaliteit en probeert id onder controle te houden
3. Superego: Medieert id en ego, is het realistische deel van de geest
(moraliteit) welke probeert te conformeren aan de maatschappelijke
standaarden
Ego-verdedigingsmechanisme: Het middel waarmee het ego, onacceptable id-
impulsen onder controle probeert te houden en door id-impuls angsten te
verminderen:
- Ontkenning: Ontkennen dat de bron van angst bestaat
- Onderdrukking: Onderdrukken van slechte herinneringen of gedachten
die angst veroorzaken
- Regressie: Teruggaan naar een vroeger ontwikkelingsstadium
- Reactievorming: Tegenovergestelde doen/denken van wat je voelt
- Projectie: Ongewenste impulsen toeschrijven aan een ander persoon
- Rationalisering: Een rationale verklaring vinden voor wat je verkeerd
hebt gedaan
psychopathologie en de behandeling vergelijken
General Paresis: Hersenziekte als gevolg van onbehandelde syfilis -> Dementie
& Spierverlamming
Medische-Ziektemodel: Gaat ervan uit dat psychopathologie ontstaat door
fysieke (somatische) beperkingen, ofwel er is iets ‘mis’ in de hersenen.
- Somatogene Hypothese: Legt nadruk op biologische oorzaken voor
psychopathologie
- Psychiatrie: Ontstaan uit het medische model, en is de wetenschappelijke
methode van behandeling gebaseerd op het identificeren van biologische
oorzaken en deze te behandelen met een operatie of medicatie
Problemen van Medische model: Gaat standaard uit van een biologische
oorzaak, terwijl gezonde mensen ook abnormaal gedrag kunnen vertonen.
- Biologisch reductionisme: Probeert complexe psychologische aspecten
te reduceren naar simpele biologische verklaringen.
- Veronderstelt dat ‘iets niet goed werkt’ en dat dat dit ‘iets gerepareerd’
moet worden
Moral treatment: Benadering waar er minder nadruk ligt op medische ingrepen,
maar meer op begrijpen, hoop, morele verantwoordelijkheid en therapie
Philipe Pinel: Eén van de eerste met een meer humane behandeling en droeg
bij aan moral treatment
Benjamin Rush: Onderdeel van de moral treatment (quaker beweging) en had
interesse in de oorzaak van pscyhopathologie
Emil Kraeplin: Eerste moderne classificatiesysteem en focuste op biologische
oorzaaken
Freud: Bedacht de psychoanalyse en richtte op psychologische oorzaken van
psychopathologie
Boulder-/Scientist-Practioner Model: Na 1945, in Boulder het Shakow
Rapport, welke focuste op de heilige drie eenheid: diagnostiek, therapie en
onderzoek. KP’s -> Scientist Practioneers.
Scientist Practioneer: Wetenschapper die verklaringen verfijnd en betere
behandeling ontwikkelt EN wetenschappelijke kennis toepast gedurende
diagnostiek en behandeling
Milieutherapie: Creëren van een therapeutische gemeenschap waarbinnen
patiënten aan activiteiten kunnen deelnemen om onafhankelijkheid en gevoelens
van zelfrespect te ontwikkelen
Token Economie: Verfijning van milieutherapie; programma gebaseerd op
operante conditionering waarbij patiënten beloningen (tokens) kunnen verdienen
bij gewenst gedrag.
,1939 WHO International List of Causes of Death (ICD): Het eerste
internationaal gestandaardiseerde diagnostiek classificatie ontwikkeld door de
WHO
1952 APA DSM: Breidde classificatie van ICD uit met breder geaccepteerde
selectie over stoornissen, welke worden geclassificeerd aan de hand van lijden,
en probeer sociaal-/cultuur aspecten te vermijden
Doelen van DSM: Leveren van criteria voor juiste diagnoses, onderscheiden van
psychopathologie van alledaags problematisch gedrag, criteria waar veel clinici
mee uit de voeten kunnen, theoretisch neutraal
Problemen van DSM: Classificeert adhv symptomen, kan stigmatiserend zijn,
wel/geen diagnose EN
Comborbiditeit: Het gezamenlijk voorkomen van >2 stoornissen
Hybride stoornissen: Stoornissen welke meerdere elementen bevat van
classificaties, maar zichzelf niet genoeg zijn voor een diagnostisering
1970: Nadruk werd gelegd op maatschappelijke zorg i.p.v. lange-termijn opvang
Verschillende modellen en therapieën
1) Biologische benadering:
Stoornissen veroorzaakt door biologische factoren (hersenstructuren en genen,
ofwel erfelijkheid). Behandeling zijn vaak medicijnen.
Genetics: De studie van erfelijkheid en variatie van erfelijke karakteristieken die
leiden tot stoornissen.
- Concordante studies: Onderzoeken van symptomen bij familieleden en
zien hoe genetisch verwant mensen zijn
- Tweeling: Vergelijking van symptoomontwikkelingen tussen 1-/2-eiige
tweelingen
- Moleculaire genetica: Individuele genen identificeren die betrokken zijn
bij de ontwikkeling van psychopathologie doormiddel van genetic linking
- Genetic Linking Analyse: Individuele genen identificeren door
kenmerken waarvan de genlocatie bekend is, te vergelijken met de erving
van psychopathologische symptomen
- EpigenitcaL: Verandering van genexpressie door deze áán of uit te zetten
(geen wijziging!)
Neurowetenschap: Focus ligt op hersenstructuren/-functies onderliggend aan
psychopathologie.
- Frontale kwabben: Persoonlijkheid, gedrag en executieve functies
- Limbische systeem: Met name de Amygdala, betrokken bij
angstgedrag/-coördinatie
Neurotransmitters: Chemische stoffen die neuronen helpen communiceren
- Norepinephrine: Gedacht rol te spelen met emotie & angst
- GABA: Gedacht rol te spelen met angst
, Diathese-Stress-Model: Psychopathologie ontstaat doordat een erfelijke aanleg
wordt getriggerd door een negatieve levenservaring, ofwel interactie tussen
genen en omgeving.
Biochemische Model: Psychopathologie kan worden verklaard door verandering
in activiteit van neurotransmitters en neurotransmitter systemen.
Biologische voorbereidheidstheorie: Fobieën ontwikkelen omdat er een
aanleg is om voor dingen bang te zijn, die voor vorige generaties
levensbedreigend waren
Verstikking alarmtheorie: Paniek gerelateerde symptomen komen mogelijk
door verhoogde CO2 inname dat een overgevoelig fysiologisch systeem activeert.
Elektro-convulsietherapie: Vermindert symptomen door hersenactiviteit te
veranderen middels korte epileptische aanvallen
Farmacotherapie: Omvat het voorschrijven van antidepressieve anxiolytische,
anti-psychotische of andere psychoactieve medicatie
- MAOI: Antidepressiva
- SSRI: Antidepressiva met minder vervelende bijwerkingen
- GABA: Kalmerende invloed op noradrenaline wat door stress wordt
aangemaakt
2) Psychologische benadering:
Psychopathologie zijn normale reacties gemedieerd door intacte psychologische
of cognitieve mechanismen, en niet als gevolg van disfunctioneren.
Psychoanalytische/dynamische benadering (FREUD): De psychoanalyse
probeert (ab-)normaal functioneren te verklaren en focust op hoe het
onderdrukken van herinneringen en gedachten, zorgt voor stress wat bijdraagt
aan angsten en depressies
Psychoanalytische Theorie: Psychopathologie ontstaat door conflict tussen id,
ego, en superego.
1. Id: Instinctieve en sekuele behoeftes en impulsieve verlangens
2. Ego: Rationaliteit en probeert id onder controle te houden
3. Superego: Medieert id en ego, is het realistische deel van de geest
(moraliteit) welke probeert te conformeren aan de maatschappelijke
standaarden
Ego-verdedigingsmechanisme: Het middel waarmee het ego, onacceptable id-
impulsen onder controle probeert te houden en door id-impuls angsten te
verminderen:
- Ontkenning: Ontkennen dat de bron van angst bestaat
- Onderdrukking: Onderdrukken van slechte herinneringen of gedachten
die angst veroorzaken
- Regressie: Teruggaan naar een vroeger ontwikkelingsstadium
- Reactievorming: Tegenovergestelde doen/denken van wat je voelt
- Projectie: Ongewenste impulsen toeschrijven aan een ander persoon
- Rationalisering: Een rationale verklaring vinden voor wat je verkeerd
hebt gedaan
