Hoofdstuk 1 : Ontwerp
Informatiesystemen : - verzorgt invoer, verwerking en uitvoer van informatie
- Bestaat uit hardware, software, bedrijfsprocessen, mensen, …
- Sociotechnisch systeem met interne impact (nieuwe processen,
hiërarchieën, taken voor werknemers, etc) en mogelijke externe
impact op de marktpositie
- Bedrijf bepaalt de processen, dus de informatiebehoeften, dus het
informatiesysteem dat wordt gebouwd
Informatie: - Gestructureerd (getallen, tekst)
- Semi- gestructureerd (email, documenten)
- Ongestructureerd ( video, audio, afbeelding)
Verwerking: aggregatie, selectie, sorteren, … (vaak niet zo complex)
Soorten:
- Transactieverwerkende systemen (TPS): transactie is atomair deel van een
bedrijfsproces, bv de verkoop van 1 ding, de aanwerving van een medewerker
- Management Informatiesysteem (MIS): ondersteunen gestructureeerde
beslissingen bv rapport van de verkochte abonnementen
- Beslissingsondersteunende systemen (DSS): ondersteunen semi-
gestructureerde beslissen, obv kwantitatieve modellen & sensitiviteitsanalyse
bv berekenen van klantenprofielen, stockbeheer volgens verwachte aankopen
Software engineering:
- Onstaan in jaren ’60 in software crisis (te duur, te traag, spaghetti-code,
slechte leesbaarheid, veel fouten, etc)
- Verwijst naar principes, methodologiën, methoden en technieken voor het
bouwen van kwalitatief hoogstaande informatiesystemen, gericht op grote
systemen
- Streeft naar uniformiteit en standaardisatie
Ontwikkelingsmodellen: Watervalmodel:
- Analyse
o Doel: vereisten volledig, consistent en ondubbelzinnig verzamelen in de
vereistenspecificatie
o Functionele of niet-functionele vereisten (performantie, onderhoudbaarheid,
herbruikbaarheid, beveiliging)
o Vereisten verzameld dmv interviews, vragenlijsten, brainstorm sessies, etc
o Relevante vragen:
Scope (bv het uitschrijven van abonnementen voor events in A’pen)
Stakeholders (intern (bv departement marketing) en extern (klanten))
Timing en budgetten
Proces-vereisten (wat moet het IS doen bij welke gebeurtenissen)
Data-vereisten (over wat moet data bijgehouden worden)
, o Use case:
Naam, Scenario, Gebeurtenis, Stappen
Voor elke procesvereiste een andere use case
- Ontwerp
o Hier: ontwerp van software
o Doel: Hoe moet de software gestructureerd worden om kwalitatief goed te zijn
o Hoog-niveau ontwerp:
Welke modules kunnen onderscheiden worden?
4 lagen structuur van een IS: (meest gebruikte structuur)
1e laag: client, laat enkel schermpjes zien
2e laag: webserver, draait op hardwareservers van de webshop,
luister naar netwerkpoort en stuurt antwoord terug naar client
3e laag: application server, gaat berekeningen doen, maar kan
niks over een netwerk sturen en weet niks
4e laag: database server, weet alle gegevens en stuurt die door
naar de application server
Voordelen= herbruikbaarheid: als je van een apple omgeving
naar android wilt gaan, moet je enkel de eerste laag veranderen,
de rest blijft hetzelfde
Nadeel = onderhoudbaarheid
o Laag-niveau ontwerp:
Hoe moeten de algoritmes van de modules ontworpen worden?
Veel gedetailleerder, maar heeft minder een invloed op de kwaliteit
Bv Hoe sorteer ik iets, hoe benoem ik de variabelen, etc
Houd rekening met de onderhoudbaarheid en de herbruikbaarheid
o Er is nooit een optimaal ontwerp voor een IS, elk ontwerp heeft zijn eigen
voor- en nadelen
Wicked design problem: geen duidelijke criteria voor het vergelijken
van meerdere oplossingen
o Verschil tussen gestructureerd ontwerp en object- georiënteerd ontwerp
o Er is ook nog ontwerp van andere delen van het informatiesysteem
Netwerk, hardware, databank, user interface
- Implementatie:
o Doel: systeem zodanig programmeren in een taal dat software van hoge
kwaliteit ontstaat
o Vragen:
Keuze programmeertaal
Welke instructie gebruik je om af te drukken
Waar declareer je de variabelen
…
- Testen:
o Verificatie: werkt het systeem correct? (vooral belangrijk bij levensbelangrijke
software, dan gaat daar veel budget naartoe)
o Validatie: beantwoord het systeem aan de informatiebehoeften van de
eindgebruiker?
, - Onderhoud:
o Perfectief: aanpassen aan nieuwe vereisten
o Adaptief: aanpassen aan andere hardware of besturingssystemen
o Correctief: bugs uit de code halen
o Preventief: software verouderd door aanpassingen, moet je bijhouden
Lehman’s Laws:
Law of continuing change: programma moet evolueren, anders
wordt het telkens minder bruikbaar
Law of increasing complexity: Structuur van een programma
dat evolueert wordt complexer, tenzij dit wordt tegengegaan
Opkuisen noemt refactoring in de agile methode
- Andere ontwikkelingsmethode: iteratief ontwikkelen (continu testen)
Methodologieën:
- Een aanbevolen geheel van filosofieën, fasen, procedures, regels, technieken, tools,
documentatie, management en training voor ontwikkelaars van IS
- = een systematische manier om een IS te bouwen
- Voordelen: samenwerking, planbaarheid, beter aan te leren, kwaliteitsverbetering
- Nadelen: niet geschikt voor alle situaties
,Hoofdstuk 2: Variabelen en datastructuren
** betekent tot de macht van
letterlijke constanten= waarden die niet wijzigen, echt gewoon 5,2,300,etc
=> nadeel: als je een waarde wilt aanpassen, moet je het volledige programma aanpassen, laag
in begrijpelijkheid en onderhoudbaarheid
Symbolische constanten: begrijpelijker en gemakkelijker onderhoudbaar
=> symbolische waarde = waarde, Python kent dit niet echt maar men schrijft dit telkens in
hoofdletters, in Java: keywoord final want kan niet gewijzigd worden
=> Voordelen: je moet je code nog maar 1 keer aanpassen, en niet meer in het
hoofdprogramma echt, het is overzichtelijker, etc
Variabelen = plaats in het geheugen waarin een programma tijdelijk informatie kan bewaren
en wijzigen (is eigenlijk gewoon een symbolische constante die je kan aanpassen)
3 types operaties om variabelen te voorzien en te gebruiken in een programma:
- Declaratie:
o Op voorhand compiler informeren over de naam en het datatype van de
variabele
o Niet in alle talen mogelijk, in dynamisch getypeerde talen moet het niet
- Initialisatie:
o Toekennen van de initiële waarde
o Gebeurt via toewijzing of leesinstructie of in Java ook tijdens de declaratie
- Toewijzing:
o Toekennen van nieuwe waarde aan variabele
o Met een toewijzingsoperator ‘=’ of via leesinstructie (input())
- Typeconversie:
o Impliciete conversie: bv door een geheel getal met een decimaal getal op te
tellen
o Expliciete conversie: bv float(input()) maakt van de input een decimaal getal
4 Basistypes van variabelen:
- Integer (geheel getal)
o Grootte in functie van het geheugengebruik
o Aantal bits bepaald het bereik
- Real/float (decimale getallen
o Wordt niet als een geheel getal opgeslagen, maar adhv een benadering
o Uiteindelijk gaat er dus een afwijking onstaan, wat niet ideaal is
- String (reeks van karakters)
o Door enkel of dubbel aanhalingsteken afgebakend
o Een aanhalingsteken binnen een string moet voorafgegaan worden door een
backslash
- Boolean
o Kan enkel true (1) of false (0) aannemen
o Vergelijkingsoperatoren: ==, !=, <= etc
, o Logische operatoren: and, or, not,…
Datastructuren:
- Lijsten/arrays:
o Kan meerdere waarden bevatten van verschillende datatypes
o Declaratie: naam type en grootte (Python enkel a= [])
o Index start vanaf nul bij de meeste talen
o 3-dimensionale lijst: volgorde van indices is tabel, rij, kolom
- Woordenboeken/records:
o Key-value pairs van informatie
Informatiesystemen : - verzorgt invoer, verwerking en uitvoer van informatie
- Bestaat uit hardware, software, bedrijfsprocessen, mensen, …
- Sociotechnisch systeem met interne impact (nieuwe processen,
hiërarchieën, taken voor werknemers, etc) en mogelijke externe
impact op de marktpositie
- Bedrijf bepaalt de processen, dus de informatiebehoeften, dus het
informatiesysteem dat wordt gebouwd
Informatie: - Gestructureerd (getallen, tekst)
- Semi- gestructureerd (email, documenten)
- Ongestructureerd ( video, audio, afbeelding)
Verwerking: aggregatie, selectie, sorteren, … (vaak niet zo complex)
Soorten:
- Transactieverwerkende systemen (TPS): transactie is atomair deel van een
bedrijfsproces, bv de verkoop van 1 ding, de aanwerving van een medewerker
- Management Informatiesysteem (MIS): ondersteunen gestructureeerde
beslissingen bv rapport van de verkochte abonnementen
- Beslissingsondersteunende systemen (DSS): ondersteunen semi-
gestructureerde beslissen, obv kwantitatieve modellen & sensitiviteitsanalyse
bv berekenen van klantenprofielen, stockbeheer volgens verwachte aankopen
Software engineering:
- Onstaan in jaren ’60 in software crisis (te duur, te traag, spaghetti-code,
slechte leesbaarheid, veel fouten, etc)
- Verwijst naar principes, methodologiën, methoden en technieken voor het
bouwen van kwalitatief hoogstaande informatiesystemen, gericht op grote
systemen
- Streeft naar uniformiteit en standaardisatie
Ontwikkelingsmodellen: Watervalmodel:
- Analyse
o Doel: vereisten volledig, consistent en ondubbelzinnig verzamelen in de
vereistenspecificatie
o Functionele of niet-functionele vereisten (performantie, onderhoudbaarheid,
herbruikbaarheid, beveiliging)
o Vereisten verzameld dmv interviews, vragenlijsten, brainstorm sessies, etc
o Relevante vragen:
Scope (bv het uitschrijven van abonnementen voor events in A’pen)
Stakeholders (intern (bv departement marketing) en extern (klanten))
Timing en budgetten
Proces-vereisten (wat moet het IS doen bij welke gebeurtenissen)
Data-vereisten (over wat moet data bijgehouden worden)
, o Use case:
Naam, Scenario, Gebeurtenis, Stappen
Voor elke procesvereiste een andere use case
- Ontwerp
o Hier: ontwerp van software
o Doel: Hoe moet de software gestructureerd worden om kwalitatief goed te zijn
o Hoog-niveau ontwerp:
Welke modules kunnen onderscheiden worden?
4 lagen structuur van een IS: (meest gebruikte structuur)
1e laag: client, laat enkel schermpjes zien
2e laag: webserver, draait op hardwareservers van de webshop,
luister naar netwerkpoort en stuurt antwoord terug naar client
3e laag: application server, gaat berekeningen doen, maar kan
niks over een netwerk sturen en weet niks
4e laag: database server, weet alle gegevens en stuurt die door
naar de application server
Voordelen= herbruikbaarheid: als je van een apple omgeving
naar android wilt gaan, moet je enkel de eerste laag veranderen,
de rest blijft hetzelfde
Nadeel = onderhoudbaarheid
o Laag-niveau ontwerp:
Hoe moeten de algoritmes van de modules ontworpen worden?
Veel gedetailleerder, maar heeft minder een invloed op de kwaliteit
Bv Hoe sorteer ik iets, hoe benoem ik de variabelen, etc
Houd rekening met de onderhoudbaarheid en de herbruikbaarheid
o Er is nooit een optimaal ontwerp voor een IS, elk ontwerp heeft zijn eigen
voor- en nadelen
Wicked design problem: geen duidelijke criteria voor het vergelijken
van meerdere oplossingen
o Verschil tussen gestructureerd ontwerp en object- georiënteerd ontwerp
o Er is ook nog ontwerp van andere delen van het informatiesysteem
Netwerk, hardware, databank, user interface
- Implementatie:
o Doel: systeem zodanig programmeren in een taal dat software van hoge
kwaliteit ontstaat
o Vragen:
Keuze programmeertaal
Welke instructie gebruik je om af te drukken
Waar declareer je de variabelen
…
- Testen:
o Verificatie: werkt het systeem correct? (vooral belangrijk bij levensbelangrijke
software, dan gaat daar veel budget naartoe)
o Validatie: beantwoord het systeem aan de informatiebehoeften van de
eindgebruiker?
, - Onderhoud:
o Perfectief: aanpassen aan nieuwe vereisten
o Adaptief: aanpassen aan andere hardware of besturingssystemen
o Correctief: bugs uit de code halen
o Preventief: software verouderd door aanpassingen, moet je bijhouden
Lehman’s Laws:
Law of continuing change: programma moet evolueren, anders
wordt het telkens minder bruikbaar
Law of increasing complexity: Structuur van een programma
dat evolueert wordt complexer, tenzij dit wordt tegengegaan
Opkuisen noemt refactoring in de agile methode
- Andere ontwikkelingsmethode: iteratief ontwikkelen (continu testen)
Methodologieën:
- Een aanbevolen geheel van filosofieën, fasen, procedures, regels, technieken, tools,
documentatie, management en training voor ontwikkelaars van IS
- = een systematische manier om een IS te bouwen
- Voordelen: samenwerking, planbaarheid, beter aan te leren, kwaliteitsverbetering
- Nadelen: niet geschikt voor alle situaties
,Hoofdstuk 2: Variabelen en datastructuren
** betekent tot de macht van
letterlijke constanten= waarden die niet wijzigen, echt gewoon 5,2,300,etc
=> nadeel: als je een waarde wilt aanpassen, moet je het volledige programma aanpassen, laag
in begrijpelijkheid en onderhoudbaarheid
Symbolische constanten: begrijpelijker en gemakkelijker onderhoudbaar
=> symbolische waarde = waarde, Python kent dit niet echt maar men schrijft dit telkens in
hoofdletters, in Java: keywoord final want kan niet gewijzigd worden
=> Voordelen: je moet je code nog maar 1 keer aanpassen, en niet meer in het
hoofdprogramma echt, het is overzichtelijker, etc
Variabelen = plaats in het geheugen waarin een programma tijdelijk informatie kan bewaren
en wijzigen (is eigenlijk gewoon een symbolische constante die je kan aanpassen)
3 types operaties om variabelen te voorzien en te gebruiken in een programma:
- Declaratie:
o Op voorhand compiler informeren over de naam en het datatype van de
variabele
o Niet in alle talen mogelijk, in dynamisch getypeerde talen moet het niet
- Initialisatie:
o Toekennen van de initiële waarde
o Gebeurt via toewijzing of leesinstructie of in Java ook tijdens de declaratie
- Toewijzing:
o Toekennen van nieuwe waarde aan variabele
o Met een toewijzingsoperator ‘=’ of via leesinstructie (input())
- Typeconversie:
o Impliciete conversie: bv door een geheel getal met een decimaal getal op te
tellen
o Expliciete conversie: bv float(input()) maakt van de input een decimaal getal
4 Basistypes van variabelen:
- Integer (geheel getal)
o Grootte in functie van het geheugengebruik
o Aantal bits bepaald het bereik
- Real/float (decimale getallen
o Wordt niet als een geheel getal opgeslagen, maar adhv een benadering
o Uiteindelijk gaat er dus een afwijking onstaan, wat niet ideaal is
- String (reeks van karakters)
o Door enkel of dubbel aanhalingsteken afgebakend
o Een aanhalingsteken binnen een string moet voorafgegaan worden door een
backslash
- Boolean
o Kan enkel true (1) of false (0) aannemen
o Vergelijkingsoperatoren: ==, !=, <= etc
, o Logische operatoren: and, or, not,…
Datastructuren:
- Lijsten/arrays:
o Kan meerdere waarden bevatten van verschillende datatypes
o Declaratie: naam type en grootte (Python enkel a= [])
o Index start vanaf nul bij de meeste talen
o 3-dimensionale lijst: volgorde van indices is tabel, rij, kolom
- Woordenboeken/records:
o Key-value pairs van informatie
