De groei van jeugdzorg
onder de loep
Naam: Jette Voortman
Studentnummer: 523086
Studie: Social Work Partime
school
Docent: Magda Hesselink
,VOORWOORD
Met trots presenteer ik u mijn eindreportage over de groei in het aantal jongeren binnen het veld van
de jeugdzorg. Dit onderzoek heeft mij waardevolle inzichten gegeven over de achterliggende factoren
van deze groei. Door literatuuronderzoek en interviews ben ik dieper ingegaan op de trends en
uitdagingen binnen dit belangrijke maatschappelijke vraagstuk.
Ik ben gestart met het inzichtelijk maken van de cijfers en feiten: hoeveel jongeren in Nederland
maken gebruik van jeugdzorg? Vervolgens ben ik vanuit de literatuur gaan onderzoeken welke trends
hierin naar voren komen, zoals verschillende opvoedingsstijlen, social media en over-diagnostisering
van kinderen.
Daarnaast is er dieper ingegaan op de verschillende samenwerkingen op het professionele,
institutionele en internationale niveau, waarbij ik de dilemma’s heb geanalyseerd die professionals
tegenkomen in de praktijk. Vervolgens hebben verschillende professionals hun mening hierover geuit
over deze onderwerpen en de groei in de jeugdzorg. Op basis van deze inzichten zijn in de rapportage
aanbevelingen geformuleerd voor zorgprofessionals en de maatschappij als geheel, met als doel de
groei van het aantal jongeren in de jeugdzorg terug te dringen.
Naast dat ik over de inhoud van de reportage vertel wil ik ook graag wat mensen bedanken. Allereerst
wil ik Magda Hesselink, mijn studeerbegeleider bedanken voor de hulp en tijd die ze mij en de andere
afstudeerstudenten heeft gegeven. Ook wil ik Mark en Wilma bedanken voor de feedback en de
kritische blik op mijn reportage. Daarnaast wil ik Bas, Joeri, Eddy, Ruth en de beleidsmaker bedanken
voor hun openheid in de interviews en de tijd die ze voor mij vrij hebben gemaakt.
In het bijzonder wil ik Kim Veenstra, mijn studiecoach, en Melanie Agten, mijn intervisiebegeleider,
bedanken. Jullie hebben mij veel inzichten gegeven over mezelf, waardoor ik de professional ben
geworden die ik wil zijn. Dit stelt me in staat om in mijn nieuwe functie als ambulant jeugdhulpverlener
op te komen voor het recht van jeugdigen op een veilige en gezonde opvoeding.
Ik hoop dat deze rapportage niet alleen inzicht biedt, maar ook aanzet tot reflectie en actie binnen de
sector en daarbuiten. Ik wens u veel leesplezier en inspiratie bij het onderzoeken van dit complexe en
relevante thema.
,Inhoudsopgave
Voorwoord..................................................................................................... 2
Inleiding........................................................................................................ 4
GROEI IN DE JEUGDZORG................................................................................5
Inleiding: wat is jeugdzorg?............................................................................................. 5
De Nederlandse overheid en jeugdzorg...........................................................................6
Een maatschappelijke vraagstuk.....................................................................................6
De route naar oplossingen.............................................................................................. 6
CIJFERS EN FEITEN.........................................................................................0
Aantal jongeren in Nederland.......................................................................................... 0
Aantal jongeren in de jeugdzorg......................................................................................0
MAATSCHAPPELIJKE TRENDS EN ONTWIKKELINGEN BINNEN DE JEUGDZORG......1
Samenwerkingen binnen de jeugdzorg............................................................................1
Opvoeding in de Veranderende gezinsstructuren............................................................1
Onvoldoende ondersteuning voor ouders in het vroege stadium....................................2
De Rol van Social Media in de Druk op Jongeren.............................................................3
verschuiving van de kijk op gezondheid..........................................................................3
SAMENWERKINGEN IN DE JEUGDZORG – IMPACT VAN DE GROEIENDE VRAAG.....5
Samenwerking op professioneel niveau..........................................................................5
Samenwerking op institutioneel niveau...........................................................................6
Samenwerking op internationaal niveau.........................................................................6
EU-Beleid en Mensenrechten........................................................................................... 7
Oplossingen en voorbeelden uit het buitenland..............................................................7
Redactioneel Commentaar: Samenwerking in de Jeugdzorg...........................................8
VISIES EN UITEENLOPENDE MENINGEN............................................................8
Het gedrag van ouders en het snel inschakelen van hulp...............................................8
het belang van vroege preventie.....................................................................................9
Samenwerking tussen jeugdzorg en andere zorgaanbieders is cruciaal, maar niet altijd
effectief........................................................................................................................... 9
Te snelle diagnoses en labels versterken de zorgvraag..................................................9
Social media heeft een enorme negatieve invloed op het welzijn van jongeren............10
, Opvoedingsstijlen zijn veranderd: De impact van ‘curling ouders’................................10
Ouders leggen te veel druk op hun kinderen door hoge verwachtingen en grijpen in uit
angst............................................................................................................................. 11
professionals over het verbeteren van de jeugdzorg.....................................................11
AANBEVELINGEN EN VISIE OP HET VRAAGSTUK..............................................11
Aanbevelingen op het vraagstuk...................................................................................11
haalbaarheid van de aanbevelingen..............................................................................12
visie van de schrijver..................................................................................................... 13
Literatuurlijst.................................................................................................0
INLEIDING
Zelf heb ik aan de ene kant al de nodige ervaring in de jeugdzorg, maar aan de andere kant ben ik
nog relatief nieuw in het veld. Ik zal het je uitleggen. Tien jaar geleden ontvingen we ons eerste
pleegzusje, een meisje van 14 jaar dat bij ons werd geplaatst via een geheime plaatsing, omdat haar
familie niet mocht weten waar ze verbleef. Het was een beschadigd meisje van 14 jaar die uitspraken
deed over dat ze niet meer wilde leven. Het meisje was nog geen 8 uur bij ons of ze werd al
opgehaald door haar broers die haar via de locatie van haar geheime, tweede telefoon hebben
opgezocht. Het meisje is meegegaan met haar broers, waarna we na een paar uur hoorde dat ze ’s
nachts weer is opgehaald door de politie. Trauma op trauma. Afwijzing op afwijzing. En dan ben je nog
maar 14…
In de afgelopen jaren hebben we meer dan 15 meisjes met open armen en veel liefde in ons gezin
mogen verwelkomen. Steeds een ander meisje, met een andere achtergrond. Allemaal beschadigd op
een jonge leeftijd. Dit is waarom ik wat dat betreft al veel ervaring heb in de jeugdzorg, maar aan de
andere kant weinig, omdat ik sinds een half jaar begonnen ben als ambulant jeugdhulpverlener bij
Curess.
Ik werk hier systemisch binnen gezinnen waar het soms niet zo lekker loopt. Een mooie uitdagende
werkplek waar ik als 23-jarige nog veel mag en kan leren. Wat mij opvalt zijn de vele aanmeldingen
die wij als Curess binnenkrijgen. Er zijn voortdurend cliënten die hulp nodig hebben, zelfs met 250
ambulante hulpverleners, waarbij iedere hulpverlener gemiddeld 10 cliënten begeleidt. Zodra je een
casus afsluit, krijg je binnen een dag alweer een nieuwe jeugdige die om ondersteuning vraagt.
onder de loep
Naam: Jette Voortman
Studentnummer: 523086
Studie: Social Work Partime
school
Docent: Magda Hesselink
,VOORWOORD
Met trots presenteer ik u mijn eindreportage over de groei in het aantal jongeren binnen het veld van
de jeugdzorg. Dit onderzoek heeft mij waardevolle inzichten gegeven over de achterliggende factoren
van deze groei. Door literatuuronderzoek en interviews ben ik dieper ingegaan op de trends en
uitdagingen binnen dit belangrijke maatschappelijke vraagstuk.
Ik ben gestart met het inzichtelijk maken van de cijfers en feiten: hoeveel jongeren in Nederland
maken gebruik van jeugdzorg? Vervolgens ben ik vanuit de literatuur gaan onderzoeken welke trends
hierin naar voren komen, zoals verschillende opvoedingsstijlen, social media en over-diagnostisering
van kinderen.
Daarnaast is er dieper ingegaan op de verschillende samenwerkingen op het professionele,
institutionele en internationale niveau, waarbij ik de dilemma’s heb geanalyseerd die professionals
tegenkomen in de praktijk. Vervolgens hebben verschillende professionals hun mening hierover geuit
over deze onderwerpen en de groei in de jeugdzorg. Op basis van deze inzichten zijn in de rapportage
aanbevelingen geformuleerd voor zorgprofessionals en de maatschappij als geheel, met als doel de
groei van het aantal jongeren in de jeugdzorg terug te dringen.
Naast dat ik over de inhoud van de reportage vertel wil ik ook graag wat mensen bedanken. Allereerst
wil ik Magda Hesselink, mijn studeerbegeleider bedanken voor de hulp en tijd die ze mij en de andere
afstudeerstudenten heeft gegeven. Ook wil ik Mark en Wilma bedanken voor de feedback en de
kritische blik op mijn reportage. Daarnaast wil ik Bas, Joeri, Eddy, Ruth en de beleidsmaker bedanken
voor hun openheid in de interviews en de tijd die ze voor mij vrij hebben gemaakt.
In het bijzonder wil ik Kim Veenstra, mijn studiecoach, en Melanie Agten, mijn intervisiebegeleider,
bedanken. Jullie hebben mij veel inzichten gegeven over mezelf, waardoor ik de professional ben
geworden die ik wil zijn. Dit stelt me in staat om in mijn nieuwe functie als ambulant jeugdhulpverlener
op te komen voor het recht van jeugdigen op een veilige en gezonde opvoeding.
Ik hoop dat deze rapportage niet alleen inzicht biedt, maar ook aanzet tot reflectie en actie binnen de
sector en daarbuiten. Ik wens u veel leesplezier en inspiratie bij het onderzoeken van dit complexe en
relevante thema.
,Inhoudsopgave
Voorwoord..................................................................................................... 2
Inleiding........................................................................................................ 4
GROEI IN DE JEUGDZORG................................................................................5
Inleiding: wat is jeugdzorg?............................................................................................. 5
De Nederlandse overheid en jeugdzorg...........................................................................6
Een maatschappelijke vraagstuk.....................................................................................6
De route naar oplossingen.............................................................................................. 6
CIJFERS EN FEITEN.........................................................................................0
Aantal jongeren in Nederland.......................................................................................... 0
Aantal jongeren in de jeugdzorg......................................................................................0
MAATSCHAPPELIJKE TRENDS EN ONTWIKKELINGEN BINNEN DE JEUGDZORG......1
Samenwerkingen binnen de jeugdzorg............................................................................1
Opvoeding in de Veranderende gezinsstructuren............................................................1
Onvoldoende ondersteuning voor ouders in het vroege stadium....................................2
De Rol van Social Media in de Druk op Jongeren.............................................................3
verschuiving van de kijk op gezondheid..........................................................................3
SAMENWERKINGEN IN DE JEUGDZORG – IMPACT VAN DE GROEIENDE VRAAG.....5
Samenwerking op professioneel niveau..........................................................................5
Samenwerking op institutioneel niveau...........................................................................6
Samenwerking op internationaal niveau.........................................................................6
EU-Beleid en Mensenrechten........................................................................................... 7
Oplossingen en voorbeelden uit het buitenland..............................................................7
Redactioneel Commentaar: Samenwerking in de Jeugdzorg...........................................8
VISIES EN UITEENLOPENDE MENINGEN............................................................8
Het gedrag van ouders en het snel inschakelen van hulp...............................................8
het belang van vroege preventie.....................................................................................9
Samenwerking tussen jeugdzorg en andere zorgaanbieders is cruciaal, maar niet altijd
effectief........................................................................................................................... 9
Te snelle diagnoses en labels versterken de zorgvraag..................................................9
Social media heeft een enorme negatieve invloed op het welzijn van jongeren............10
, Opvoedingsstijlen zijn veranderd: De impact van ‘curling ouders’................................10
Ouders leggen te veel druk op hun kinderen door hoge verwachtingen en grijpen in uit
angst............................................................................................................................. 11
professionals over het verbeteren van de jeugdzorg.....................................................11
AANBEVELINGEN EN VISIE OP HET VRAAGSTUK..............................................11
Aanbevelingen op het vraagstuk...................................................................................11
haalbaarheid van de aanbevelingen..............................................................................12
visie van de schrijver..................................................................................................... 13
Literatuurlijst.................................................................................................0
INLEIDING
Zelf heb ik aan de ene kant al de nodige ervaring in de jeugdzorg, maar aan de andere kant ben ik
nog relatief nieuw in het veld. Ik zal het je uitleggen. Tien jaar geleden ontvingen we ons eerste
pleegzusje, een meisje van 14 jaar dat bij ons werd geplaatst via een geheime plaatsing, omdat haar
familie niet mocht weten waar ze verbleef. Het was een beschadigd meisje van 14 jaar die uitspraken
deed over dat ze niet meer wilde leven. Het meisje was nog geen 8 uur bij ons of ze werd al
opgehaald door haar broers die haar via de locatie van haar geheime, tweede telefoon hebben
opgezocht. Het meisje is meegegaan met haar broers, waarna we na een paar uur hoorde dat ze ’s
nachts weer is opgehaald door de politie. Trauma op trauma. Afwijzing op afwijzing. En dan ben je nog
maar 14…
In de afgelopen jaren hebben we meer dan 15 meisjes met open armen en veel liefde in ons gezin
mogen verwelkomen. Steeds een ander meisje, met een andere achtergrond. Allemaal beschadigd op
een jonge leeftijd. Dit is waarom ik wat dat betreft al veel ervaring heb in de jeugdzorg, maar aan de
andere kant weinig, omdat ik sinds een half jaar begonnen ben als ambulant jeugdhulpverlener bij
Curess.
Ik werk hier systemisch binnen gezinnen waar het soms niet zo lekker loopt. Een mooie uitdagende
werkplek waar ik als 23-jarige nog veel mag en kan leren. Wat mij opvalt zijn de vele aanmeldingen
die wij als Curess binnenkrijgen. Er zijn voortdurend cliënten die hulp nodig hebben, zelfs met 250
ambulante hulpverleners, waarbij iedere hulpverlener gemiddeld 10 cliënten begeleidt. Zodra je een
casus afsluit, krijg je binnen een dag alweer een nieuwe jeugdige die om ondersteuning vraagt.
