1
GEOGRAFIE
GRAAD 12
JUNIE-
EKSAMEN
2025
Vorige eksamenvraestelle is gebruik om hierdie aantekeninge saam te stel, SENIORSERTIFIKAAT-
EKSAMEN/NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN_JUN2024. EC/JUNIE2024. @IMPAQ JUN
2021 & 2022
Sommige inligting word herhaal, ek wil jou die verskillende maniere wys waarop dieselfde inligting
gevra word. Ek moedig jou aan om die berekening/illustrasievrae.
LET WEL: Jy MOET Kwartaal 1 se notas met Vraestel 1 se notas bestudeer. As jy nie kwartaal 1 se
notas gekoop het nie, kontak asseblief .
Sterkte .Juffrou Ansie
INHOUD
1. Weer en Klimaat
2. Geomorfologie
3. Kaartwerkvaardighede
4. Landelike en Stedelike Nedersetting
@Juffrou_Ansie
, 2
KORTVRAE
‘n Dwarsprofiel van ʼn tropiese sikloon
Die volwasse stadium van ontwikkeling word uitgebeeld.
Die dalende lug in die oog is droog as gevolg van:
• adiabatiese verhitting
• geen kondensasie
Die volgende weerstoestand word met die oog geassosieer:
Cumulonimbus wolke
• Aard -straling veroorsaak dat lug by A afkoel.
• Die wind by A is ʼn katabatiese wind.
• Namate die hoogte in die termiese gordel
toeneem, styg die temperatuur.
• Die wind by A sal meer intensief gedurende winter
wees.
• Ryp vorm aan die onderkant van die vallei
wanneer doupunttemperatuur onder 0 °C daal.
Middel-breedte sikloon Lugdruk in die middel van die volwasse stadium van hierdie
weerstelsel is laer as 996 hPa
Katabatiese winde Waai teen die valleikante af in die aand.
Tropiese sikloon Lugdruk in die middel van die volwasse stadium van hierdie
weerstelsel is laer as 950 hPa.
Kuslaagdrukstelsel Veroorsaak vogtige aanlandige vloei.
Kalahari-hoogdruk Oorheersend oor die binneland van Suid-Afrika gedurende die
winter.
Lyndonderstorm Staan ook bekend as ’n vogfront.
Anabatiese winde Waai uit ’n vallei uit gedurende die dag.
’n Watertafel Die boonste vlak van die versadigde gesteentes. / Die boonste
vlak van die grondwater
Basisvloei Grondwater wat in die rivier insyfer.
Eksotiese rivier
‘n Standhoudende rivier
@Juffrou_Ansie
, 3
Permanente rivier
‘n Direkte vloei na indirekte vloei
Episodiese rivier
Geïsoleerde plaas Die kleinste nedersetting volgens die nedersettingshiërargie.
Lae-orde-goedere Elke-dag-gebruiksgoedere en dienste, soos brood en melk.
Sentrale plek Stedelike nedersettings wat goedere en dienste aan
omliggende gebiede verskaf.
Verstedeliking Die proporsie van die bevolking wat in stedelike gebiede
woon, wat uitgedruk word as ’n persentasie van die totale
bevolking.
Koers van verstedeliking Die pas waarteen ’n stedelike gebied groei.
Hoë-orde-goedere Gespesialiseerde dienste
Myndorp (bv. Sishen) Gespesialiseerde dorp
Landelike-stedelike randgebied Grondgebruik aan die randgebied van die stad waar daar ’n
mengsel van stedelike en landelike grondgebruik is.
Interfluviale rif Die hoogliggende gebied tussen twee riviere in dieselfde
dreineerbekken
Infrastruktuur Menslike faktor wat die standplaas van ’n nedersetting bepaal
Hellingsaspek Natuurlike faktor wat die standplaas van ’n nedersetting
bepaal
Droëpunt Standplaas vêr van water om oorstromings te vermy
Poortdorp Nedersetting wat by ’n deurgang in ’n bergreeks ontwikkel
Sentraleplek Nedersetting wat stedelike dienste aan die omliggende
platteland verskaf
Vragverbrekingspunt Nedersetting wat ontstaan waar een vervoermetode oorgaan
na ’n ander
Lineêr Nedersettingsvorm wat langs ’n kuslyn ontwikkel
@Juffrou_Ansie
, 4
Sirkelvormig Nedersettingsvorm wat rondom ’n sentraal-geleë mark
ontwikkel
_____________________________________________________________________
KLIMAAT EN WEER
Verwys na die sinoptiese weerkaart DBE/Mei/Junie 2024
Die stabiele weertoestande oor die binneland van
Suid-Afrika is as gevolg van die goed ontwikkelde
Kalahari- hoogdruksel.
Die doupunttemperatuur by weerstasie A is -8 °C. Die
atmosferiese lugdruk by weerstasie B is 1018 hPa. Die
laagdruksel by C staan as 'n kus
laag bekend. Die tipe neerslag wat by dorp D
aangetref word, is mis.
Die bewyse dat bergwindtoestande by weerstasie E voorkom, is wolkloosheid en matige winde.
___________________________________________________
Bestudeer die foto hier onder wat valleiwinde in die Hexriviervallei aantoon. @IMPAQ JUN 2022
Die valleiwinde wat in die Hexriviervallei aangetoon
word: Katabatiese winde /Hellingdaalwind
Watter tyd van die dag kom die valleiwinde voor?
Snags
‘n Kort omskrywing van die ontwikkeling van die
valleiwinde wat in die Hexriviervallei voorkom.
1) Boonste hellings koel af (as gevolg van aardstraling). Lug in kontak met boonste hange koel af.
2) Lug word swaar en dig. Lug sink teen die hange af.
Die valleiwinde kan ’n negatiewe impak op boerdery-aktiwiteite in die Hexriviervallei hê indien
dit tot die ontwikkeling van ryp aanleiding gee.
Negatiewe impakte van ryp op boerdery-aktiwiteite in die Hexriviervallei.
• Ryp kan produkte (vee) doodmaak wat op die valleibodem verbou word.
• Boere verloor inkomste.
• Minder gewasse beskikbaar om uit te voer/te verkoop.
• Laer opbrengste
@Juffrou_Ansie
GEOGRAFIE
GRAAD 12
JUNIE-
EKSAMEN
2025
Vorige eksamenvraestelle is gebruik om hierdie aantekeninge saam te stel, SENIORSERTIFIKAAT-
EKSAMEN/NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN_JUN2024. EC/JUNIE2024. @IMPAQ JUN
2021 & 2022
Sommige inligting word herhaal, ek wil jou die verskillende maniere wys waarop dieselfde inligting
gevra word. Ek moedig jou aan om die berekening/illustrasievrae.
LET WEL: Jy MOET Kwartaal 1 se notas met Vraestel 1 se notas bestudeer. As jy nie kwartaal 1 se
notas gekoop het nie, kontak asseblief .
Sterkte .Juffrou Ansie
INHOUD
1. Weer en Klimaat
2. Geomorfologie
3. Kaartwerkvaardighede
4. Landelike en Stedelike Nedersetting
@Juffrou_Ansie
, 2
KORTVRAE
‘n Dwarsprofiel van ʼn tropiese sikloon
Die volwasse stadium van ontwikkeling word uitgebeeld.
Die dalende lug in die oog is droog as gevolg van:
• adiabatiese verhitting
• geen kondensasie
Die volgende weerstoestand word met die oog geassosieer:
Cumulonimbus wolke
• Aard -straling veroorsaak dat lug by A afkoel.
• Die wind by A is ʼn katabatiese wind.
• Namate die hoogte in die termiese gordel
toeneem, styg die temperatuur.
• Die wind by A sal meer intensief gedurende winter
wees.
• Ryp vorm aan die onderkant van die vallei
wanneer doupunttemperatuur onder 0 °C daal.
Middel-breedte sikloon Lugdruk in die middel van die volwasse stadium van hierdie
weerstelsel is laer as 996 hPa
Katabatiese winde Waai teen die valleikante af in die aand.
Tropiese sikloon Lugdruk in die middel van die volwasse stadium van hierdie
weerstelsel is laer as 950 hPa.
Kuslaagdrukstelsel Veroorsaak vogtige aanlandige vloei.
Kalahari-hoogdruk Oorheersend oor die binneland van Suid-Afrika gedurende die
winter.
Lyndonderstorm Staan ook bekend as ’n vogfront.
Anabatiese winde Waai uit ’n vallei uit gedurende die dag.
’n Watertafel Die boonste vlak van die versadigde gesteentes. / Die boonste
vlak van die grondwater
Basisvloei Grondwater wat in die rivier insyfer.
Eksotiese rivier
‘n Standhoudende rivier
@Juffrou_Ansie
, 3
Permanente rivier
‘n Direkte vloei na indirekte vloei
Episodiese rivier
Geïsoleerde plaas Die kleinste nedersetting volgens die nedersettingshiërargie.
Lae-orde-goedere Elke-dag-gebruiksgoedere en dienste, soos brood en melk.
Sentrale plek Stedelike nedersettings wat goedere en dienste aan
omliggende gebiede verskaf.
Verstedeliking Die proporsie van die bevolking wat in stedelike gebiede
woon, wat uitgedruk word as ’n persentasie van die totale
bevolking.
Koers van verstedeliking Die pas waarteen ’n stedelike gebied groei.
Hoë-orde-goedere Gespesialiseerde dienste
Myndorp (bv. Sishen) Gespesialiseerde dorp
Landelike-stedelike randgebied Grondgebruik aan die randgebied van die stad waar daar ’n
mengsel van stedelike en landelike grondgebruik is.
Interfluviale rif Die hoogliggende gebied tussen twee riviere in dieselfde
dreineerbekken
Infrastruktuur Menslike faktor wat die standplaas van ’n nedersetting bepaal
Hellingsaspek Natuurlike faktor wat die standplaas van ’n nedersetting
bepaal
Droëpunt Standplaas vêr van water om oorstromings te vermy
Poortdorp Nedersetting wat by ’n deurgang in ’n bergreeks ontwikkel
Sentraleplek Nedersetting wat stedelike dienste aan die omliggende
platteland verskaf
Vragverbrekingspunt Nedersetting wat ontstaan waar een vervoermetode oorgaan
na ’n ander
Lineêr Nedersettingsvorm wat langs ’n kuslyn ontwikkel
@Juffrou_Ansie
, 4
Sirkelvormig Nedersettingsvorm wat rondom ’n sentraal-geleë mark
ontwikkel
_____________________________________________________________________
KLIMAAT EN WEER
Verwys na die sinoptiese weerkaart DBE/Mei/Junie 2024
Die stabiele weertoestande oor die binneland van
Suid-Afrika is as gevolg van die goed ontwikkelde
Kalahari- hoogdruksel.
Die doupunttemperatuur by weerstasie A is -8 °C. Die
atmosferiese lugdruk by weerstasie B is 1018 hPa. Die
laagdruksel by C staan as 'n kus
laag bekend. Die tipe neerslag wat by dorp D
aangetref word, is mis.
Die bewyse dat bergwindtoestande by weerstasie E voorkom, is wolkloosheid en matige winde.
___________________________________________________
Bestudeer die foto hier onder wat valleiwinde in die Hexriviervallei aantoon. @IMPAQ JUN 2022
Die valleiwinde wat in die Hexriviervallei aangetoon
word: Katabatiese winde /Hellingdaalwind
Watter tyd van die dag kom die valleiwinde voor?
Snags
‘n Kort omskrywing van die ontwikkeling van die
valleiwinde wat in die Hexriviervallei voorkom.
1) Boonste hellings koel af (as gevolg van aardstraling). Lug in kontak met boonste hange koel af.
2) Lug word swaar en dig. Lug sink teen die hange af.
Die valleiwinde kan ’n negatiewe impak op boerdery-aktiwiteite in die Hexriviervallei hê indien
dit tot die ontwikkeling van ryp aanleiding gee.
Negatiewe impakte van ryp op boerdery-aktiwiteite in die Hexriviervallei.
• Ryp kan produkte (vee) doodmaak wat op die valleibodem verbou word.
• Boere verloor inkomste.
• Minder gewasse beskikbaar om uit te voer/te verkoop.
• Laer opbrengste
@Juffrou_Ansie
