SAMENVATTING
INLEIDING IN CONFLICTHANTERING
EN MEDIATION
Open Universiteit
Academiejaar 2019- 2020
Auteur: Naomi Simons
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: DE NATUUR VAN HET CONFLICT .................................................................................................. 3
1 Interpersoonlijk conflict hangt af van interpersoonlijke communicatie................................................................ 3
2 Conflict gedefinieerd ............................................................................................................................................. 3
3 Waarom conflicten bestuderen? .......................................................................................................................... 3
4 Destructief conflict voorkomen ............................................................................................................................. 4
5 Destructief conflict begrijpen ................................................................................................................................ 4
HOOFDSTUK 2: PERSPECTIEVEN OP CONFLICT ...................................................................................................... 6
1 Reflecties op eigen specifieke geschiedenis van conflict ....................................................................................... 6
2 Negative views of conflict ..................................................................................................................................... 6
3 Positive views of conflict ....................................................................................................................................... 6
4 Metaforen ............................................................................................................................................................. 6
5 Percepties van conflict .......................................................................................................................................... 6
6 Culturele perspectieven ........................................................................................................................................ 6
HOOFDSTUK 3: INTERESSES EN DOELEN ............................................................................................................... 7
Inleiding ................................................................................................................................................................... 7
1 TRIP goals ............................................................................................................................................................. 7
2 Overlapping van TRIP goals .................................................................................................................................. 7
3 Doelen veranderen in interactie ........................................................................................................................... 7
4 Duidelijkheid van doelen ....................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 4: POWER: DE STRUCTUUR VAN HET CONFLICT ............................................................................... 8
1 Power gedefinieerd ............................................................................................................................................... 8
2 Relationele theorie van power .............................................................................................................................. 8
3 Basis van power .................................................................................................................................................... 8
4 Eigen relationele power beoordelen ..................................................................................................................... 8
5 Power constructief balanceren ............................................................................................................................. 8
,HOOFDSTUK 5: CONFLICTSTIJLEN ......................................................................................................................... 9
Conflictstijlen ........................................................................................................................................................... 9
1 Avoiding ................................................................................................................................................................ 9
2 Dominating ........................................................................................................................................................... 9
3 Compromising ....................................................................................................................................................... 9
4 Obliging (toegeven) .............................................................................................................................................. 9
5 Integrating (samenwerken) .................................................................................................................................. 9
HOOFDSTUK 6: EMOTIES IN CONFLICT ............................................................................................................... 10
1 Introductie emotie .............................................................................................................................................. 10
2 Hoe werkt emotie in conflict? ............................................................................................................................. 10
3 Model van emoties: The Circumplex Model of Affect ......................................................................................... 11
4 Functies van emoties .......................................................................................................................................... 11
5 Het middenbereik: zone van effectiviteit ............................................................................................................ 12
6 Persoonlijke verantwoordelijkheid voor emotionele transformatie ................................................................... 13
HOOFDSTUK 7: CONFLICTEN ANALYSEREN ......................................................................................................... 14
1 Analyse op macroniveau ..................................................................................................................................... 14
2 Analyse op microniveau van conflictsystemen ................................................................................................... 15
3 Uitgebreide handleidingen (p. 252) .................................................................................................................... 16
HOOFDSTUK 8: INTERPERSOONLIJKE ONDERHANDELING ................................................................................... 17
1 Onderhandeling in het dagelijks leven ................................................................................................................ 17
2 Onderhandeling en cultuur ................................................................................................................................. 17
3 Constructieve argumentatie: test ideeën, niet mensen ...................................................................................... 17
4 Benaderingen van onderhandeling ..................................................................................................................... 17
5 Competitieve onderhandeling............................................................................................................................. 18
6 Integratieve onderhandeling .............................................................................................................................. 18
7 Zeven elementen van principiële onderhandeling .............................................................................................. 18
8 De taal van integratie ......................................................................................................................................... 19
9 Competitieve en integratieve fases..................................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 9: DERDE-PARTIJ INTERVENTIE ...................................................................................................... 20
1 Mediaton ............................................................................................................................................................ 20
2 Voordelen van mediation.................................................................................................................................... 20
3 Gender en mediationstijlen................................................................................................................................. 20
4 Beperkingen van mediation ................................................................................................................................ 20
5 Mediation process en skills ................................................................................................................................. 20
2
, HOOFDSTUK 1: DE NATUUR VAN HET CONFLICT
1 Interpersoonlijk conflict hangt af van interpersoonlijke communicatie
§ communicatie = medium voor conflict management
§ effectieve communicatie --> ‘aha’ momenten in conflict (transformaties)
2 Conflict gedefinieerd
§ perceptie = kern van conflictanalyse (wat is echt accuraat en wat wordt slechts waargenomen?)
§ alle elementen van conflict analyseren --> schijnbaar onoplosbaar conflict begrijpen
§ leren om eigen gedrag te veranderen in conflict
Conflict = uitgedrukte struggle tussen minstens 2 interafhankelijke partijen met ≠ belangen,
schaarse middelen en interafhankelijkheid van anderen in het bereiken van hun doelen
2.1 An expressed struggle
§ vaak eerst intrapersoonlijk, dan interpersoonlijk
§ pas interpersoonlijk conflict als struggle communicatief wordt uitgedrukt (verbaal/non-verbaal)
§ expressed struggles vaak getriggerd door bepaalde gebeurtenis
2.2 Onderlinge afhankelijkheid/inmenging tussen partijen
§ indien geen interesse in de ander = geen conflict
§ strategisch conflict = onzeker partnership, onvolledig antagonisme (partijen hebben sws ook
gemeenschappelijke belangen)
§ Bateson’s ‘ecological view of patterns in relationships’: elke beslissing beïnvloedt andere partij
§ indien onproductieve interafhankelijkheid => conflict loopt vast = gridlocked conflict
ð gevoel van afwijzing door partner, blijven praten maar geen vooruitgang, frustratie,
beledigen, uiteindelijk loslaten (emotioneel/fysiek of beide) ~ zoals in de file staan
ð slimmer proberen, niet harder
2.3 Waargenomen onverenigbare doelen
§ = centraal in elk conflict
§ als mensen echt zouden communiceren, zouden ze merken dat hun doelen vaak hetzelfde zijn
--> door communicatie verandert perceptie van zogezegde onverenigbaarheid
§ onverenigbare doelen omdat partijen hetzelfde willlen OF andere dingen willen
2.4 Waargenomen schaarse middelen
§ middel = elk mogelijk waargenomen fys/econ/soc gevolg
--> de schaarsheid kan echt zijn of louter worden waargenomen (echt lijken)
vb: beste vriend heeft lief => geen tijd meer voor mij (= perceived scarce resource)
§ power en zelfvertrouwen vaak als schaars ervaren
3 Waarom conflicten bestuderen?
§ constructieve conflicthantering ~ mentale gezondheid
3.1 Familierelaties
§ familie bepaalt onze constructieve of destructieve manier om met conflicten om te gaan
§ conflict meer negatieve impact op kinderen dan scheiding!
§ vermijden van conflict/negatieve cyclus => directe invloed op verdere leven v/d kinderen
§ fysiek/seksueel misbruik als kind => significante problemen in latere conflicten
§ veelvoorkomende respons op misbruik = hyperwaakzaamheid, moeilijk kunnen ontspannen,
zich terugtrekken bij eerste teken van spanning, enz.
3
INLEIDING IN CONFLICTHANTERING
EN MEDIATION
Open Universiteit
Academiejaar 2019- 2020
Auteur: Naomi Simons
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: DE NATUUR VAN HET CONFLICT .................................................................................................. 3
1 Interpersoonlijk conflict hangt af van interpersoonlijke communicatie................................................................ 3
2 Conflict gedefinieerd ............................................................................................................................................. 3
3 Waarom conflicten bestuderen? .......................................................................................................................... 3
4 Destructief conflict voorkomen ............................................................................................................................. 4
5 Destructief conflict begrijpen ................................................................................................................................ 4
HOOFDSTUK 2: PERSPECTIEVEN OP CONFLICT ...................................................................................................... 6
1 Reflecties op eigen specifieke geschiedenis van conflict ....................................................................................... 6
2 Negative views of conflict ..................................................................................................................................... 6
3 Positive views of conflict ....................................................................................................................................... 6
4 Metaforen ............................................................................................................................................................. 6
5 Percepties van conflict .......................................................................................................................................... 6
6 Culturele perspectieven ........................................................................................................................................ 6
HOOFDSTUK 3: INTERESSES EN DOELEN ............................................................................................................... 7
Inleiding ................................................................................................................................................................... 7
1 TRIP goals ............................................................................................................................................................. 7
2 Overlapping van TRIP goals .................................................................................................................................. 7
3 Doelen veranderen in interactie ........................................................................................................................... 7
4 Duidelijkheid van doelen ....................................................................................................................................... 7
HOOFDSTUK 4: POWER: DE STRUCTUUR VAN HET CONFLICT ............................................................................... 8
1 Power gedefinieerd ............................................................................................................................................... 8
2 Relationele theorie van power .............................................................................................................................. 8
3 Basis van power .................................................................................................................................................... 8
4 Eigen relationele power beoordelen ..................................................................................................................... 8
5 Power constructief balanceren ............................................................................................................................. 8
,HOOFDSTUK 5: CONFLICTSTIJLEN ......................................................................................................................... 9
Conflictstijlen ........................................................................................................................................................... 9
1 Avoiding ................................................................................................................................................................ 9
2 Dominating ........................................................................................................................................................... 9
3 Compromising ....................................................................................................................................................... 9
4 Obliging (toegeven) .............................................................................................................................................. 9
5 Integrating (samenwerken) .................................................................................................................................. 9
HOOFDSTUK 6: EMOTIES IN CONFLICT ............................................................................................................... 10
1 Introductie emotie .............................................................................................................................................. 10
2 Hoe werkt emotie in conflict? ............................................................................................................................. 10
3 Model van emoties: The Circumplex Model of Affect ......................................................................................... 11
4 Functies van emoties .......................................................................................................................................... 11
5 Het middenbereik: zone van effectiviteit ............................................................................................................ 12
6 Persoonlijke verantwoordelijkheid voor emotionele transformatie ................................................................... 13
HOOFDSTUK 7: CONFLICTEN ANALYSEREN ......................................................................................................... 14
1 Analyse op macroniveau ..................................................................................................................................... 14
2 Analyse op microniveau van conflictsystemen ................................................................................................... 15
3 Uitgebreide handleidingen (p. 252) .................................................................................................................... 16
HOOFDSTUK 8: INTERPERSOONLIJKE ONDERHANDELING ................................................................................... 17
1 Onderhandeling in het dagelijks leven ................................................................................................................ 17
2 Onderhandeling en cultuur ................................................................................................................................. 17
3 Constructieve argumentatie: test ideeën, niet mensen ...................................................................................... 17
4 Benaderingen van onderhandeling ..................................................................................................................... 17
5 Competitieve onderhandeling............................................................................................................................. 18
6 Integratieve onderhandeling .............................................................................................................................. 18
7 Zeven elementen van principiële onderhandeling .............................................................................................. 18
8 De taal van integratie ......................................................................................................................................... 19
9 Competitieve en integratieve fases..................................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 9: DERDE-PARTIJ INTERVENTIE ...................................................................................................... 20
1 Mediaton ............................................................................................................................................................ 20
2 Voordelen van mediation.................................................................................................................................... 20
3 Gender en mediationstijlen................................................................................................................................. 20
4 Beperkingen van mediation ................................................................................................................................ 20
5 Mediation process en skills ................................................................................................................................. 20
2
, HOOFDSTUK 1: DE NATUUR VAN HET CONFLICT
1 Interpersoonlijk conflict hangt af van interpersoonlijke communicatie
§ communicatie = medium voor conflict management
§ effectieve communicatie --> ‘aha’ momenten in conflict (transformaties)
2 Conflict gedefinieerd
§ perceptie = kern van conflictanalyse (wat is echt accuraat en wat wordt slechts waargenomen?)
§ alle elementen van conflict analyseren --> schijnbaar onoplosbaar conflict begrijpen
§ leren om eigen gedrag te veranderen in conflict
Conflict = uitgedrukte struggle tussen minstens 2 interafhankelijke partijen met ≠ belangen,
schaarse middelen en interafhankelijkheid van anderen in het bereiken van hun doelen
2.1 An expressed struggle
§ vaak eerst intrapersoonlijk, dan interpersoonlijk
§ pas interpersoonlijk conflict als struggle communicatief wordt uitgedrukt (verbaal/non-verbaal)
§ expressed struggles vaak getriggerd door bepaalde gebeurtenis
2.2 Onderlinge afhankelijkheid/inmenging tussen partijen
§ indien geen interesse in de ander = geen conflict
§ strategisch conflict = onzeker partnership, onvolledig antagonisme (partijen hebben sws ook
gemeenschappelijke belangen)
§ Bateson’s ‘ecological view of patterns in relationships’: elke beslissing beïnvloedt andere partij
§ indien onproductieve interafhankelijkheid => conflict loopt vast = gridlocked conflict
ð gevoel van afwijzing door partner, blijven praten maar geen vooruitgang, frustratie,
beledigen, uiteindelijk loslaten (emotioneel/fysiek of beide) ~ zoals in de file staan
ð slimmer proberen, niet harder
2.3 Waargenomen onverenigbare doelen
§ = centraal in elk conflict
§ als mensen echt zouden communiceren, zouden ze merken dat hun doelen vaak hetzelfde zijn
--> door communicatie verandert perceptie van zogezegde onverenigbaarheid
§ onverenigbare doelen omdat partijen hetzelfde willlen OF andere dingen willen
2.4 Waargenomen schaarse middelen
§ middel = elk mogelijk waargenomen fys/econ/soc gevolg
--> de schaarsheid kan echt zijn of louter worden waargenomen (echt lijken)
vb: beste vriend heeft lief => geen tijd meer voor mij (= perceived scarce resource)
§ power en zelfvertrouwen vaak als schaars ervaren
3 Waarom conflicten bestuderen?
§ constructieve conflicthantering ~ mentale gezondheid
3.1 Familierelaties
§ familie bepaalt onze constructieve of destructieve manier om met conflicten om te gaan
§ conflict meer negatieve impact op kinderen dan scheiding!
§ vermijden van conflict/negatieve cyclus => directe invloed op verdere leven v/d kinderen
§ fysiek/seksueel misbruik als kind => significante problemen in latere conflicten
§ veelvoorkomende respons op misbruik = hyperwaakzaamheid, moeilijk kunnen ontspannen,
zich terugtrekken bij eerste teken van spanning, enz.
3
