Dit is een samenvatting van het boek:
Ontwikkelingspsychologie II
Levensloop vanaf de jongvolwassenheid
8e editie
Geschreven door:
Robert S. Feldman
Hoofdstuk 1
Veroudering: de natuurlijke lichamelijke achteruitgang die wordt veroorzaakt door het ouder
worden
secundaire veroudering: lichamelijke aftakeling die veroorzaakt wordt door de omgeving of
de individueel zelf
Hersenen groeien in zowel volume als gewicht tot de vroege volwassenheid. Daarna zullen
de hersenen in de latere fases in volume afnemen. Er wordt verder gesnoeid in de grijze
massa en de myelinisering loopt gewoon door.
Myeline: vettige stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon omhult.
Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat de zenuwimpulsen
sneller worden doorgestuurd.
osteoporose: botontkalking
Tips van het vlaams instituut Gezond Leven:
1. Eet in verhouding meer voeding van plantaardige dan van dierlijke oorsprong
2. Geef de voorkeur aan weinig of niet-bewerkte voeding en eet zo weinig mogelijk ultra
bewerkte voeding
3. Vermijd overconsumptie en voedselverspilling
4. Het belangrijkst van alles is om veel water te drinken
5.
Obesitas is een groeiend probleem in zowel Nederland als België en komt vooral voor bij
vrouwen.
Anorexia wordt gekenmerkt in de DSM 5 als een laag lichaamsgewicht gecombineerd met
een vervormd lichaamsbeeld. Anorexia nervosa is opgedeeld in 2 types:
● Het beperkende type: waarbij iemand tijdens een episode niet geregeld vreetbuien
heeft of laxeerts (zelfopgewekt braakt of laxantia, diuretica of klysma’s misbruikt)
● Het vreetbuien/ purgerende type: waarbij iemand geregeld vreetbuien heeft of
purgeren
Stress: de lichamelijke en emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of
uitdagen
Stressoren zijn de gebeurtenissen en omstandigheden die dit uitlokken
Psycho Neuro- immunologie (PNI): onderzoek naar de relatie tussen de hersenen, het
immuunsysteem en psychologische factoren
,Langdurige en voortdurende blootstelling aan stressoren kan ertoe leiden dat het lichaam
steeds slechter in staat is om stress te hanteren (hart, bloedvaten, lichaamsweefsel en het
immuunsysteem nemen af (aanhoudende stress prikkelt immuunsysteem overmatig, Dit kan
het lichaam zelf en gezonde cellen gaan aanvallen ipv de bacteriën, kankercellen of ziekte
kiemen te bestrijden)
Fysiologische arousal (prikkeling) die optreedt als het lichaam stress voelt, leidt tot
slijtageslag die op de lange termijn allerlei negatieve gevolgen kan hebben. Als de stress
groot genoeg is kan er ernstige schade ontstaan (Hoofdpijn, rugpijn, huiduitslag,
verstopping, chronische vermoeidheid en zelf verkoudheid kunnen stressgerelateerde
aandoeningen zijn. Het kan de risico op ziekte verhogen, veroorzaken, het herstel
bemoeilijken, het toekomstige coping vermogen verminderen en het oordeelsvermogen
aantasten
Arnold Lazarus en Susan Folkman: stadia die je doorloopt bij stress
1. primaire inschatting (is het gevolg, positief, negatief of neutraal?)
2. Secundaire inschatting (kan ik dit aan?)
Shelley taylor noemt de volgende punten over stress:
● Gebeurtenissen en omstandigheden die negatieve emoties oproepen. Leiden eerder
tot stress dan positieve gebeurtenissen en omstandigheden
● Situaties die onbeheersbaar of onvoorspelbaar zijn, veroorzaken eerder stress dan
situaties die beheerst en voorspeld kunnen worden
● Gebeurtenissen en omstandigheden die ambigu en verwarrend zijn, veroorzaken
meer stress dan gebeurtenissen die eenduidig en overzichtelijk zijn
, ● Mensen die tegelijkertijd veel taken moeten vervullen die veel van hun capaciteiten
vragen, zullen waarschijnlijk meer stress ervaren dan mensen die minder dingen te
doen hebben
Psychosomatische aandoening: medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen de psychologische, emotionele en lichamelijke problemen
Coping: poging om de dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren
verdragen
● probleemgerichte coping (proberen probleem te reguleren)
● Emotiegerichte coping (proberen emoties te reguleren)
● Defensive coping: onbewuste strategieën die de aard van een situatie verdraaien of
ontkennen (door bijv. vermijden/ negeren/ ontkennen/ minimaliseren/ verslaving)
In de hersenen verstevigt de milde stress van beweging de infrastructuur van je zenuwcellen
door genen te activeren om bepaalde eiwitten te produceren die de cellen beschermen
tegen beschadiging van ziekte. Het verhoogt dus de stressdrempel van je neuronen.
Dingen die je kunt doen om stress tegen te gaan
● probeer de situatie die stress veroorzaakt onder controle te krijgen.
● Vervang ‘’dreiging’’ door ‘’uitdaging’’
● Zoek sociale steun
● Gebruik ontspannings technieken (meditatie, mindfulness, yoga, hypnose etc)
● gezonde leefstijl -eet goed, beweeg genoeg, zorg dat je goed slaapt, matig alcohol,
tabak en andere drugs
● Accepteer dat de stress er is en het leven minder saai maakt
Postformeel denken: denken dat rekening houdt met het feit dat de hachelijke situaties
waarin volwassenen kunnen terecht komen soms op relativerende wijze moet worden
opgelost
● omvat ook dialectisch denken: belangstelling en waardering voor argumenten,
tegenargument en debat. antwoorden zijn niet altijd goed of fout maar er moet
onderhandeld worden
● Omvat ook interpretatief en subjectief denken
● postformele denkers kunnen heen en weer schakelen tussen abstracte, ideale
oplossing en ook rekening houdend met de beperkingen van de realiteit
● Dualistisch denken: iets is goed of fout
● Dualistisch verschuift volgens Perry naar relativistisch denken
meervoudig denken: verschillende standpunten kunnen nemen
○ resulteert in een stadium waar het beschouwen van alle kennis en waarden
als relatief wordt gezien, dat verschillende culturen en individuen
verschillende normen en waarden hebben maar dat die allemaal even waar
kunnen zijn, belangrijk om te weten is dat Perry zijn theorie gebaseerd is op
een steekproef uit hoogopgeleiden van een elite universiteit waar een focus
lag op verschillende standpunten onderzoeken en dat mensen die hier minder
ervaring mee hadden dit misschien niet leren.
Ontwikkelingspsycholoog K. Warner Schaie: gaat verder op Piaget en stelt dat het denken
van volwassenen volgens een patroon van stadia ontwikkeld. Hij focust meer op het gebruik
, van het denken dan op de veranderingen in het verwerven en begrijpen van nieuwe
informatie
● Verwervend stadium: volgens Schaie’s eerste stadium van cognitieve ontwikkeling,
omvat de gehele kindertijd en adolescentie de belangrijkste ontwikkelingstaak, die
bestaat uit het verwerven van van informatie
● Uitvoerend stadium: stadium waarin jongvolwassenen de verworven kennis
toepassen op specifieke situaties die te maken hebben met het bereiken van
langetermijndoelen op het gebied van carrière, gezin en bijdrage aan de
maatschappij
● verantwoordelijk stadium: stadium waarin mensen van middelbare leeftijd zich vooral
bezig houden met hun persoonlijke situatie. Inclusief het beschermen en het
verzorgen van partner, gezin en carrière
● ondernemend stadium: periode tijdens de middelbare leeftijd waarin mensen de
zaken breder gaan bekijken, waarin ze meer betrokken raken bij de wereld
● reïntegratief stadium: periode tijdens de ouderdom waarin de aandacht vooral gericht
is op zaken die persoonlijke betekenis hebben
De triarchische theorie over intelligentie: Sternbergs theorie dat intelligentie uit 3
belangrijke componenten bestaat: een componentiële, een exponentiële en een contextuele
component
● componen
tiële:
analyseren
van de
data om
het
probleem
op te
lossen,
theorie
toepassen
(slim zijn)
Ontwikkelingspsychologie II
Levensloop vanaf de jongvolwassenheid
8e editie
Geschreven door:
Robert S. Feldman
Hoofdstuk 1
Veroudering: de natuurlijke lichamelijke achteruitgang die wordt veroorzaakt door het ouder
worden
secundaire veroudering: lichamelijke aftakeling die veroorzaakt wordt door de omgeving of
de individueel zelf
Hersenen groeien in zowel volume als gewicht tot de vroege volwassenheid. Daarna zullen
de hersenen in de latere fases in volume afnemen. Er wordt verder gesnoeid in de grijze
massa en de myelinisering loopt gewoon door.
Myeline: vettige stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon omhult.
Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat de zenuwimpulsen
sneller worden doorgestuurd.
osteoporose: botontkalking
Tips van het vlaams instituut Gezond Leven:
1. Eet in verhouding meer voeding van plantaardige dan van dierlijke oorsprong
2. Geef de voorkeur aan weinig of niet-bewerkte voeding en eet zo weinig mogelijk ultra
bewerkte voeding
3. Vermijd overconsumptie en voedselverspilling
4. Het belangrijkst van alles is om veel water te drinken
5.
Obesitas is een groeiend probleem in zowel Nederland als België en komt vooral voor bij
vrouwen.
Anorexia wordt gekenmerkt in de DSM 5 als een laag lichaamsgewicht gecombineerd met
een vervormd lichaamsbeeld. Anorexia nervosa is opgedeeld in 2 types:
● Het beperkende type: waarbij iemand tijdens een episode niet geregeld vreetbuien
heeft of laxeerts (zelfopgewekt braakt of laxantia, diuretica of klysma’s misbruikt)
● Het vreetbuien/ purgerende type: waarbij iemand geregeld vreetbuien heeft of
purgeren
Stress: de lichamelijke en emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of
uitdagen
Stressoren zijn de gebeurtenissen en omstandigheden die dit uitlokken
Psycho Neuro- immunologie (PNI): onderzoek naar de relatie tussen de hersenen, het
immuunsysteem en psychologische factoren
,Langdurige en voortdurende blootstelling aan stressoren kan ertoe leiden dat het lichaam
steeds slechter in staat is om stress te hanteren (hart, bloedvaten, lichaamsweefsel en het
immuunsysteem nemen af (aanhoudende stress prikkelt immuunsysteem overmatig, Dit kan
het lichaam zelf en gezonde cellen gaan aanvallen ipv de bacteriën, kankercellen of ziekte
kiemen te bestrijden)
Fysiologische arousal (prikkeling) die optreedt als het lichaam stress voelt, leidt tot
slijtageslag die op de lange termijn allerlei negatieve gevolgen kan hebben. Als de stress
groot genoeg is kan er ernstige schade ontstaan (Hoofdpijn, rugpijn, huiduitslag,
verstopping, chronische vermoeidheid en zelf verkoudheid kunnen stressgerelateerde
aandoeningen zijn. Het kan de risico op ziekte verhogen, veroorzaken, het herstel
bemoeilijken, het toekomstige coping vermogen verminderen en het oordeelsvermogen
aantasten
Arnold Lazarus en Susan Folkman: stadia die je doorloopt bij stress
1. primaire inschatting (is het gevolg, positief, negatief of neutraal?)
2. Secundaire inschatting (kan ik dit aan?)
Shelley taylor noemt de volgende punten over stress:
● Gebeurtenissen en omstandigheden die negatieve emoties oproepen. Leiden eerder
tot stress dan positieve gebeurtenissen en omstandigheden
● Situaties die onbeheersbaar of onvoorspelbaar zijn, veroorzaken eerder stress dan
situaties die beheerst en voorspeld kunnen worden
● Gebeurtenissen en omstandigheden die ambigu en verwarrend zijn, veroorzaken
meer stress dan gebeurtenissen die eenduidig en overzichtelijk zijn
, ● Mensen die tegelijkertijd veel taken moeten vervullen die veel van hun capaciteiten
vragen, zullen waarschijnlijk meer stress ervaren dan mensen die minder dingen te
doen hebben
Psychosomatische aandoening: medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen de psychologische, emotionele en lichamelijke problemen
Coping: poging om de dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren
verdragen
● probleemgerichte coping (proberen probleem te reguleren)
● Emotiegerichte coping (proberen emoties te reguleren)
● Defensive coping: onbewuste strategieën die de aard van een situatie verdraaien of
ontkennen (door bijv. vermijden/ negeren/ ontkennen/ minimaliseren/ verslaving)
In de hersenen verstevigt de milde stress van beweging de infrastructuur van je zenuwcellen
door genen te activeren om bepaalde eiwitten te produceren die de cellen beschermen
tegen beschadiging van ziekte. Het verhoogt dus de stressdrempel van je neuronen.
Dingen die je kunt doen om stress tegen te gaan
● probeer de situatie die stress veroorzaakt onder controle te krijgen.
● Vervang ‘’dreiging’’ door ‘’uitdaging’’
● Zoek sociale steun
● Gebruik ontspannings technieken (meditatie, mindfulness, yoga, hypnose etc)
● gezonde leefstijl -eet goed, beweeg genoeg, zorg dat je goed slaapt, matig alcohol,
tabak en andere drugs
● Accepteer dat de stress er is en het leven minder saai maakt
Postformeel denken: denken dat rekening houdt met het feit dat de hachelijke situaties
waarin volwassenen kunnen terecht komen soms op relativerende wijze moet worden
opgelost
● omvat ook dialectisch denken: belangstelling en waardering voor argumenten,
tegenargument en debat. antwoorden zijn niet altijd goed of fout maar er moet
onderhandeld worden
● Omvat ook interpretatief en subjectief denken
● postformele denkers kunnen heen en weer schakelen tussen abstracte, ideale
oplossing en ook rekening houdend met de beperkingen van de realiteit
● Dualistisch denken: iets is goed of fout
● Dualistisch verschuift volgens Perry naar relativistisch denken
meervoudig denken: verschillende standpunten kunnen nemen
○ resulteert in een stadium waar het beschouwen van alle kennis en waarden
als relatief wordt gezien, dat verschillende culturen en individuen
verschillende normen en waarden hebben maar dat die allemaal even waar
kunnen zijn, belangrijk om te weten is dat Perry zijn theorie gebaseerd is op
een steekproef uit hoogopgeleiden van een elite universiteit waar een focus
lag op verschillende standpunten onderzoeken en dat mensen die hier minder
ervaring mee hadden dit misschien niet leren.
Ontwikkelingspsycholoog K. Warner Schaie: gaat verder op Piaget en stelt dat het denken
van volwassenen volgens een patroon van stadia ontwikkeld. Hij focust meer op het gebruik
, van het denken dan op de veranderingen in het verwerven en begrijpen van nieuwe
informatie
● Verwervend stadium: volgens Schaie’s eerste stadium van cognitieve ontwikkeling,
omvat de gehele kindertijd en adolescentie de belangrijkste ontwikkelingstaak, die
bestaat uit het verwerven van van informatie
● Uitvoerend stadium: stadium waarin jongvolwassenen de verworven kennis
toepassen op specifieke situaties die te maken hebben met het bereiken van
langetermijndoelen op het gebied van carrière, gezin en bijdrage aan de
maatschappij
● verantwoordelijk stadium: stadium waarin mensen van middelbare leeftijd zich vooral
bezig houden met hun persoonlijke situatie. Inclusief het beschermen en het
verzorgen van partner, gezin en carrière
● ondernemend stadium: periode tijdens de middelbare leeftijd waarin mensen de
zaken breder gaan bekijken, waarin ze meer betrokken raken bij de wereld
● reïntegratief stadium: periode tijdens de ouderdom waarin de aandacht vooral gericht
is op zaken die persoonlijke betekenis hebben
De triarchische theorie over intelligentie: Sternbergs theorie dat intelligentie uit 3
belangrijke componenten bestaat: een componentiële, een exponentiële en een contextuele
component
● componen
tiële:
analyseren
van de
data om
het
probleem
op te
lossen,
theorie
toepassen
(slim zijn)
