PD2 – maagklachten
Klachten: maagzuur in slokdarm laag & komt soms omhoog, opgeblazen, misselijkheid, stress,
ademhaling geeft steken links, winderigheid, opboeren & koud.
Onderzoek: gastroscopie à hernia diafragmatica = wijde diafragma opening à geen functionele
sluitspier à maagzuur makkelijk in de slokdarm
Middelen: alcohol & roken soms à aantal dagen last van
Ontlasting: diarree & obstipatie wisselend
Medicatie opletten
• Pantoprazol à hoger risico maagkanker als je ook H. pylori hebt
• Antidepressiva (voor angst/stress) à slechte invloed maagklachten
• NSAID (ibuprofen)
Alarmsymptomen: niet aanwezig
Zuurgraadmeter: klachten combineren met zuur à hoge associatie à overgevoelige slokdarm
Conclusie
• Hernia diafragmatica
• Prikkelbaar darmsyndroom (ontlasting) à dieet & psychosomatische therapie
• Stoppen met antidepressiva
,HC 7 – maagklachten en dan?
Definitie maagklachten
Maagklachten = pijn boven in de buik en/of zuurbranden en/of regurgitatie evt in combinatie met
misselijkheid, braken, opgeblazen gevoel en snelle verzadiging
- Oorsprong: slokdarm, maag of duodenum
- Initieel beleid: onderscheid refluxklachten & ulcusklachten
Epidemiologie maagklachten
• 40%
• Beloop gunstig: na 1 jaar ¾ door huisarts behandelde patiënten geen-weinig klachten
• 10% alarmsymptomen à 6% carcinoom
o Man 3 x hoge kans
o > 55 incidentie neemt toe
Functie maag
Zuurproductie à barrièrefunctie & opname eiwitten, Ca, Mg en Fe
à opkomend maagzuur: gastro-oesophageale reflux
- Geneesmiddelen: NSAID, antidepressiva, antibiotica & metformine (diabetes)
- Anatomisch: hernia diafragmatica, < oesophagus peristaltiek, < maaglediging, LES
- Psychologische klachten – geen losse oorzaak, maar rol beleving klachten
- Dieet & genotsmiddelen: roken, alcohol, bourgondische leefstijl, veel eten, vet voedsel
- Intra-abdominale drukverhoging – obesitas/zwanger, bukken/tillen & strakke kleding
- Infectieus: H. pylori
à oesophagitis, perforaties/stricturen, ulcus/bloeding, barret oesophagus, maligniteit
Oorzaken maagklachten
• GER
• Ulcera – NSAID & H. pylori
• H. pylori – ook zonder ulcus maagklachten (gastritis)
• Maag & slokdarmcarcinoom – komt weinig voor, maar belangrijk om uit te sluiten
Alarmsymptomen
- Anemia (bleek) - Melena/Hematemesis/aanhoudend braken
- Loss of weight - Retrosternale pijn geen cardiale oorzaak / recent onset / progressive
- Anorexie - Dysfagie
Redenen aanvullend onderzoek H. pylori
• Persisterende klachten 2-3 maanden
• Recidief klachten (< 1 jaar)
• Mediterrane, oost-EU, midden-oosten, azië, afrika, midden/zuid amerika
• Vermoeden lang gebruik PPI voorafgaand aan start kuur
à feces of ademtest à geen vals negatieve uitslag:
- 4 weken voor test gestopt met AB
- 2 weken voor test gestopt met PPI
- 1 dag voor test gestopt met H2-receptor-antagonist
Gastroscopie
• Absolute indicatie: alarmsymptoom
• Relatieve indicatie: bv familieleden carcinomen
à huisarts verwezen patiënten: 2-3% maag of slokdarm carcinoom
Leefstijladviezen
- Gewichtsverlies
- Minder alcohol/tabak/koffie
- Langer rechtop zitten/slapen met extra kussen
- Niet eten vlak voor het liggen
- Geen strakzittende kleding (druk LES)
,Medicatie
• Antacida
• H2-antagonisten – maagzuurproductie 70%
• Protonpompremmers – maagzuurproductie 80-95%
à alles 2-4 weken en als het niet werkt naar de volgende stap – meer bijwerkingen & lastig afbouwen
Indicatie chronisch gebruik PPI
• Maagbescherming
• Syndromen met te veel maagzuurproductie (zollinger-ellison syndroom)
• Barret oesophagus (veranderen cellen door zuur) à hoge kans carcinoom
• Oesofagitis graad C & D (irritatie door zuur) à hoge kans carcinoom
à veel chronisch gebruik zonder indicatie
Bijwerkingen (chronisch) gebruik PPI
• Maagdarminfecties (barrière)
• Voedingsdeficiënties (vit B12, Ca, Mg)
• Verspreiden antibiotica resistente bacteriën
• Combinatie H. pylori à maagcarcinoom
• Nierschade
• Fractuurrisico
à interactie (comedicatie), problemen therapietrouw, onnodige medicalisering & kosten
Wat ga je doen?
1) Advies geven en/of medicatie voorschijven
2) Aanvullende diagnostiek aanvragen
3) Doorverwijzen MDL-arts
Casus 1
75 jaar, zuurbranden, eten zakt minder goed. Vermijden vlees omdat dit lijkt te blijven hangen in de
slokdarm. Hij is 8 kg afgevallen, door minder eten en hij zou graag geholpen willen worden om wat
aan te sterken. Ontlasting niet veranderd.
LO: conjuctivae bleek, buik geen afwijkingen.
Wat ga je doen?
2&3
Alarmsymptomen: gewichtsverlies, leeftijd, conjuctivae bleek (anemie) & voeding niet goed zakken
Casus 2
43 jaar portugees, maagklachten na eerdere periode 5 maanden geleden. Ze wil maagtabletten
aangezien het vorige keer ook goed hielp. Er zijn geen alarmsymptomen. LO geen afwijkingen.
Wat ga je doen?
Eerste bezoek: 1 Tweede bezoek: 2 à onderzoek H. pylori infectie (portugees)
Behandeling
1 week AB & 5 weken PPI (AB minder snel afbreken & H. pylori gevoeliger voor AB)
Casus 3
35 jaar, sinds 2 weken af en toe zuurbranden, vooral als hij uit eten is geweest of na een pittige
maaltijd. Hij rookt en drinkt 2 glazen alcohol per dag, tijdens feestjes of uitgaan drinkt en rookt hij
meer. Hij is bezorgd, omdat hij deze klachten niet eerder heeft gehad, geen alarmsymptomen
LO: BMI 32,5 en overig geen afwijkingen
Wat ga je doen?
1 à leefstijladviezen & medicatie
, Casus 4
48 jaar, door huisarts afgebouwd en gestopt met gebruik omeprazol, omdat hier geen indicatie voor
bleek te zijn. Hij heeft sinds stoppen toch last van zijn maag een zuurbranden. Er zijn geen
alarmsymptomen en het LO is niet afwijkend. De huisarts ziet in het systeem dat een H. pylori test 5
jaar geleden negatief was.
Wat ga je doen?
1 – rebound effect door stoppen PPI à antacida of H2-receptor antagonisten
Uitleg kans op rebound effect
- Hyperplasie gastrine cellen na lange periode zuurremming à tijdelijk meer zuurproductie
- Kans: 50%
- Vanaf enige maanden gebruik
- Afbouwen bij 70% succesvol (30% stop, 40% minder)
Klachten: maagzuur in slokdarm laag & komt soms omhoog, opgeblazen, misselijkheid, stress,
ademhaling geeft steken links, winderigheid, opboeren & koud.
Onderzoek: gastroscopie à hernia diafragmatica = wijde diafragma opening à geen functionele
sluitspier à maagzuur makkelijk in de slokdarm
Middelen: alcohol & roken soms à aantal dagen last van
Ontlasting: diarree & obstipatie wisselend
Medicatie opletten
• Pantoprazol à hoger risico maagkanker als je ook H. pylori hebt
• Antidepressiva (voor angst/stress) à slechte invloed maagklachten
• NSAID (ibuprofen)
Alarmsymptomen: niet aanwezig
Zuurgraadmeter: klachten combineren met zuur à hoge associatie à overgevoelige slokdarm
Conclusie
• Hernia diafragmatica
• Prikkelbaar darmsyndroom (ontlasting) à dieet & psychosomatische therapie
• Stoppen met antidepressiva
,HC 7 – maagklachten en dan?
Definitie maagklachten
Maagklachten = pijn boven in de buik en/of zuurbranden en/of regurgitatie evt in combinatie met
misselijkheid, braken, opgeblazen gevoel en snelle verzadiging
- Oorsprong: slokdarm, maag of duodenum
- Initieel beleid: onderscheid refluxklachten & ulcusklachten
Epidemiologie maagklachten
• 40%
• Beloop gunstig: na 1 jaar ¾ door huisarts behandelde patiënten geen-weinig klachten
• 10% alarmsymptomen à 6% carcinoom
o Man 3 x hoge kans
o > 55 incidentie neemt toe
Functie maag
Zuurproductie à barrièrefunctie & opname eiwitten, Ca, Mg en Fe
à opkomend maagzuur: gastro-oesophageale reflux
- Geneesmiddelen: NSAID, antidepressiva, antibiotica & metformine (diabetes)
- Anatomisch: hernia diafragmatica, < oesophagus peristaltiek, < maaglediging, LES
- Psychologische klachten – geen losse oorzaak, maar rol beleving klachten
- Dieet & genotsmiddelen: roken, alcohol, bourgondische leefstijl, veel eten, vet voedsel
- Intra-abdominale drukverhoging – obesitas/zwanger, bukken/tillen & strakke kleding
- Infectieus: H. pylori
à oesophagitis, perforaties/stricturen, ulcus/bloeding, barret oesophagus, maligniteit
Oorzaken maagklachten
• GER
• Ulcera – NSAID & H. pylori
• H. pylori – ook zonder ulcus maagklachten (gastritis)
• Maag & slokdarmcarcinoom – komt weinig voor, maar belangrijk om uit te sluiten
Alarmsymptomen
- Anemia (bleek) - Melena/Hematemesis/aanhoudend braken
- Loss of weight - Retrosternale pijn geen cardiale oorzaak / recent onset / progressive
- Anorexie - Dysfagie
Redenen aanvullend onderzoek H. pylori
• Persisterende klachten 2-3 maanden
• Recidief klachten (< 1 jaar)
• Mediterrane, oost-EU, midden-oosten, azië, afrika, midden/zuid amerika
• Vermoeden lang gebruik PPI voorafgaand aan start kuur
à feces of ademtest à geen vals negatieve uitslag:
- 4 weken voor test gestopt met AB
- 2 weken voor test gestopt met PPI
- 1 dag voor test gestopt met H2-receptor-antagonist
Gastroscopie
• Absolute indicatie: alarmsymptoom
• Relatieve indicatie: bv familieleden carcinomen
à huisarts verwezen patiënten: 2-3% maag of slokdarm carcinoom
Leefstijladviezen
- Gewichtsverlies
- Minder alcohol/tabak/koffie
- Langer rechtop zitten/slapen met extra kussen
- Niet eten vlak voor het liggen
- Geen strakzittende kleding (druk LES)
,Medicatie
• Antacida
• H2-antagonisten – maagzuurproductie 70%
• Protonpompremmers – maagzuurproductie 80-95%
à alles 2-4 weken en als het niet werkt naar de volgende stap – meer bijwerkingen & lastig afbouwen
Indicatie chronisch gebruik PPI
• Maagbescherming
• Syndromen met te veel maagzuurproductie (zollinger-ellison syndroom)
• Barret oesophagus (veranderen cellen door zuur) à hoge kans carcinoom
• Oesofagitis graad C & D (irritatie door zuur) à hoge kans carcinoom
à veel chronisch gebruik zonder indicatie
Bijwerkingen (chronisch) gebruik PPI
• Maagdarminfecties (barrière)
• Voedingsdeficiënties (vit B12, Ca, Mg)
• Verspreiden antibiotica resistente bacteriën
• Combinatie H. pylori à maagcarcinoom
• Nierschade
• Fractuurrisico
à interactie (comedicatie), problemen therapietrouw, onnodige medicalisering & kosten
Wat ga je doen?
1) Advies geven en/of medicatie voorschijven
2) Aanvullende diagnostiek aanvragen
3) Doorverwijzen MDL-arts
Casus 1
75 jaar, zuurbranden, eten zakt minder goed. Vermijden vlees omdat dit lijkt te blijven hangen in de
slokdarm. Hij is 8 kg afgevallen, door minder eten en hij zou graag geholpen willen worden om wat
aan te sterken. Ontlasting niet veranderd.
LO: conjuctivae bleek, buik geen afwijkingen.
Wat ga je doen?
2&3
Alarmsymptomen: gewichtsverlies, leeftijd, conjuctivae bleek (anemie) & voeding niet goed zakken
Casus 2
43 jaar portugees, maagklachten na eerdere periode 5 maanden geleden. Ze wil maagtabletten
aangezien het vorige keer ook goed hielp. Er zijn geen alarmsymptomen. LO geen afwijkingen.
Wat ga je doen?
Eerste bezoek: 1 Tweede bezoek: 2 à onderzoek H. pylori infectie (portugees)
Behandeling
1 week AB & 5 weken PPI (AB minder snel afbreken & H. pylori gevoeliger voor AB)
Casus 3
35 jaar, sinds 2 weken af en toe zuurbranden, vooral als hij uit eten is geweest of na een pittige
maaltijd. Hij rookt en drinkt 2 glazen alcohol per dag, tijdens feestjes of uitgaan drinkt en rookt hij
meer. Hij is bezorgd, omdat hij deze klachten niet eerder heeft gehad, geen alarmsymptomen
LO: BMI 32,5 en overig geen afwijkingen
Wat ga je doen?
1 à leefstijladviezen & medicatie
, Casus 4
48 jaar, door huisarts afgebouwd en gestopt met gebruik omeprazol, omdat hier geen indicatie voor
bleek te zijn. Hij heeft sinds stoppen toch last van zijn maag een zuurbranden. Er zijn geen
alarmsymptomen en het LO is niet afwijkend. De huisarts ziet in het systeem dat een H. pylori test 5
jaar geleden negatief was.
Wat ga je doen?
1 – rebound effect door stoppen PPI à antacida of H2-receptor antagonisten
Uitleg kans op rebound effect
- Hyperplasie gastrine cellen na lange periode zuurremming à tijdelijk meer zuurproductie
- Kans: 50%
- Vanaf enige maanden gebruik
- Afbouwen bij 70% succesvol (30% stop, 40% minder)
