Carl Jung
Soren Kierkegaard (1875-1961)
Darwin
(1813-1855)
(1809-1882)
Archetypes: ging minder in op de driften maar wel
-Grondlegger Existentialisme: ervaring van het ingebedde symbolen en patronen
Evolutietheorie: losmaken van godsdienst
unieke individu We herkennen bepaalde oerbeelden. Een mythe uit Zuid-
- Adam en Eva versus afstammeling van apen
- Verantwoordelijk voor je eigen daden. Niemand Amerika spreekt over
(evolutie)
bestuurt je, je maakt je eigen gelijkenissen als je die vergelijkt met een mythe uit
- Survival of the fittest – de sterkste, die overleeft
keuzes. Europa.
- Mensen zijn ver geëvalueerde dieren Invloeden Dadaisme - Typografie
- De mens is een uniek wezen. Vitalisme
Symbolisme
Substroming van het
De dichter als Poete Maudit expressionisme.
Friedrich Nietzsche Karl Marx (verdoemde dichter) Gebruik van kleur en dichten
(1844-1900) Hij voelt zich niet thuis in deze in korte, kernachtige zinnen.
(1818-1883) wereld, maakt gedichten met De levenslust die spreekt uit
suggestieve symbolen om het vitalisme is wat deze
een hogere werkelijkheid op stroming onderscheidend
Existentialisme: niet de grondlegger maar is er wel
Opkomst communisme – iedereen is gelijk. te roepen. maakt. Personages handelen
bekend mee geworden. De dichter moet de natuur zo op gevoel, denken er later pas
Als iedereen gelijk is, moeten we ook de rijkdommen
- Invloed gehad op de ‘Ubermensch’ en beschrijven dat ze symbool over na
van de wereld gelijkmatig verdelen.
‘Untermensch’. gaat staan voor het Marsman: bruisende
Niet verwant aan WO2 maar in filosofische term: in bovennatuurlijke levenslust, maar niet per se
vrolijk: alles wat leeft, gaat
een staat komen van denken dat we niet meer Race, milieu et moment
ooit dood. Dit past ook bij de
sturing nodig hebben van een overheid, kerk maar Je leven is vooraf bepaald door neoromantiek: misschien
dat we als mens goed gaan leven los van alle morele 1. Afkomst (race) Industriële revolutie weet je pas echt dat je leeft als
verplichtingen. 2. Opvoeding (milieu) Avant Garde je de dood onder ogen ziet.
Dadaisme, Kubisme,,
- God is dood. 3. Tijdstip van handelen (moment) Symbolisme 1880-1910 Expressionisme Vitalisme (1920-1933)
1800 1850 WO1
Existentialisme 1813-1855 Naturalisme 1850-1900 1900 Interbellum 1918-1939
1914-1918
Romantiek en Realisme 1750-1850 Impressionisme 1875-1910 Expressionisme 1910-1930 Modernisme 1900-1940
Escapisme De Tachtigers (groep): Fin de siecle
Naturalisme Autonome Poezie Interbellum: ingrijpende politieke, sociale,
Dichters van het verlangen
Een extreme vorm van ontsnapping is het culturele en economische veranderingen in
1. Decadente naturalisme: een deel van de
Visie 1: Vorm en inhoud zijn één Tegenovergestelde van de Tachtigers
escapisme, waarin de schrijver veel landen, vooral in Europa. Het
decadentie is het genot van de
Visie 2: kunst is ‘de allerindividueelste Dichters die in hun werk een interbellum was een tijd van grote
bijvoorbeeld aan de werkelijkheid
ondergang. Uiteindelijk zal ieder mens neoromantisch verlangen toonden onzekerheid en instabiliteit, maar het
expressie van de allerindividueelste emotie’ Vorm of vent is de discussie die met
probeert te ontsnappen naar... ja, naar wat eugenlijk?
sterven, sterf dus in stijl. In een bracht ook nieuwe ontwikkelingen op het
name in Nederland tussen de twee
gebruik van fantasie, natuur en het Naar iets anders, iets beters. gebied van kunst, literatuur, technologie en
decadente roman wordt het leven
Vonden de Nederlandse poëzie truttig en wereldoorlogen werd gevoerd over het internationale betrekkingen.
bovennatuurlijke om te ontsnappen aan
altijd idealistischer voorgesteld.
ingekakt ⟶ behoefte aan opschudding en belang van hetzij het literaire werk als
de grimmige werkelijkheid van de
2. Het ruwe naturalisme: het leven staat
vernieuwing losstaand gegeven (vorm), dan wel de
industriële revolutie en de verworven
vast, geniet dus van het vaste, geniet van
Nadruk op muzikale aspect van taal, ritme totale inzet van de persoonlijkheid (vent),
inzichten van de rede.
de tradities en onderga ze in stijl. Kom er
en vorm. oftewel de vermeende tegenstelling Expressionisme Modernisme
niet tegn in opstand, dat heeft helemaal
Individualisme en vrijheid van expressie tussen stijl en persoon van de schrijver.
geen zin. In een naturalistische roman Grote mate van onzekerheid over hoe
Belangrijkste statement: poëzie mag Verschillende vormen, ook
is het leven altijd beroerd. thematisch: de wereld in elkaar zit en hoe
geen boodschap hebben; wie een mening Nijhoff: Gedichten zijn zelf iets, los
Het zoeken naar het wezen personages proberen grip te krijgen
wilde verkondigen, deed dat maar in de van een verwijzing. Net als een
van dingen; op die onzekerheid.
krant. schilderij van Mondriaan. Een Verzet tegen de
Hoofdpersoon modernistische roman
De esthetische theorie van l’art pour l’art gedicht is in de eerste plaats een burgermaatschappij;
Doemdenken, maar ook ervaart de wereld als warrig,
(kunst voor de kunst zelf), wat betekent kunstwerk.
idealisme (grote sociale chaotisch en voelt zich vervreemd van
dat kunst niet hoeft te dienen als een bewogenheid);
de wereld.
middel om morele of maatschappelijke E.du Perron: het moet om de Contact met de omgeving
en met de kosmos. Gebruik van stream of consciosness:
boodschappen over te brengen, maar persoonlijkheid van de schrijver
Voorkeur voor: je zit als lezer in het hoofd van de
simpelweg om schoonheid te creëren. gaan. Anders is een tekst alleen
Geladen woorden, scherpe hoofdpersoon.
Poezie is een middel, zoals een maar vorm vorm en inhoudsloos. tegenstellingen
De psychologie van de hoofdpersoon
schilderij bestaat uit verf. E. du Perron introduceerde het
is als het belangrijkste weergegeven.
Schoonheidscultus toevoegen van spreektaal aan
Round character
Vergoddelijking van de kunstenaar - gedichten om ze persoonlijker te
dichter als eenling in de maatschappij laten worden.
Soren Kierkegaard (1875-1961)
Darwin
(1813-1855)
(1809-1882)
Archetypes: ging minder in op de driften maar wel
-Grondlegger Existentialisme: ervaring van het ingebedde symbolen en patronen
Evolutietheorie: losmaken van godsdienst
unieke individu We herkennen bepaalde oerbeelden. Een mythe uit Zuid-
- Adam en Eva versus afstammeling van apen
- Verantwoordelijk voor je eigen daden. Niemand Amerika spreekt over
(evolutie)
bestuurt je, je maakt je eigen gelijkenissen als je die vergelijkt met een mythe uit
- Survival of the fittest – de sterkste, die overleeft
keuzes. Europa.
- Mensen zijn ver geëvalueerde dieren Invloeden Dadaisme - Typografie
- De mens is een uniek wezen. Vitalisme
Symbolisme
Substroming van het
De dichter als Poete Maudit expressionisme.
Friedrich Nietzsche Karl Marx (verdoemde dichter) Gebruik van kleur en dichten
(1844-1900) Hij voelt zich niet thuis in deze in korte, kernachtige zinnen.
(1818-1883) wereld, maakt gedichten met De levenslust die spreekt uit
suggestieve symbolen om het vitalisme is wat deze
een hogere werkelijkheid op stroming onderscheidend
Existentialisme: niet de grondlegger maar is er wel
Opkomst communisme – iedereen is gelijk. te roepen. maakt. Personages handelen
bekend mee geworden. De dichter moet de natuur zo op gevoel, denken er later pas
Als iedereen gelijk is, moeten we ook de rijkdommen
- Invloed gehad op de ‘Ubermensch’ en beschrijven dat ze symbool over na
van de wereld gelijkmatig verdelen.
‘Untermensch’. gaat staan voor het Marsman: bruisende
Niet verwant aan WO2 maar in filosofische term: in bovennatuurlijke levenslust, maar niet per se
vrolijk: alles wat leeft, gaat
een staat komen van denken dat we niet meer Race, milieu et moment
ooit dood. Dit past ook bij de
sturing nodig hebben van een overheid, kerk maar Je leven is vooraf bepaald door neoromantiek: misschien
dat we als mens goed gaan leven los van alle morele 1. Afkomst (race) Industriële revolutie weet je pas echt dat je leeft als
verplichtingen. 2. Opvoeding (milieu) Avant Garde je de dood onder ogen ziet.
Dadaisme, Kubisme,,
- God is dood. 3. Tijdstip van handelen (moment) Symbolisme 1880-1910 Expressionisme Vitalisme (1920-1933)
1800 1850 WO1
Existentialisme 1813-1855 Naturalisme 1850-1900 1900 Interbellum 1918-1939
1914-1918
Romantiek en Realisme 1750-1850 Impressionisme 1875-1910 Expressionisme 1910-1930 Modernisme 1900-1940
Escapisme De Tachtigers (groep): Fin de siecle
Naturalisme Autonome Poezie Interbellum: ingrijpende politieke, sociale,
Dichters van het verlangen
Een extreme vorm van ontsnapping is het culturele en economische veranderingen in
1. Decadente naturalisme: een deel van de
Visie 1: Vorm en inhoud zijn één Tegenovergestelde van de Tachtigers
escapisme, waarin de schrijver veel landen, vooral in Europa. Het
decadentie is het genot van de
Visie 2: kunst is ‘de allerindividueelste Dichters die in hun werk een interbellum was een tijd van grote
bijvoorbeeld aan de werkelijkheid
ondergang. Uiteindelijk zal ieder mens neoromantisch verlangen toonden onzekerheid en instabiliteit, maar het
expressie van de allerindividueelste emotie’ Vorm of vent is de discussie die met
probeert te ontsnappen naar... ja, naar wat eugenlijk?
sterven, sterf dus in stijl. In een bracht ook nieuwe ontwikkelingen op het
name in Nederland tussen de twee
gebruik van fantasie, natuur en het Naar iets anders, iets beters. gebied van kunst, literatuur, technologie en
decadente roman wordt het leven
Vonden de Nederlandse poëzie truttig en wereldoorlogen werd gevoerd over het internationale betrekkingen.
bovennatuurlijke om te ontsnappen aan
altijd idealistischer voorgesteld.
ingekakt ⟶ behoefte aan opschudding en belang van hetzij het literaire werk als
de grimmige werkelijkheid van de
2. Het ruwe naturalisme: het leven staat
vernieuwing losstaand gegeven (vorm), dan wel de
industriële revolutie en de verworven
vast, geniet dus van het vaste, geniet van
Nadruk op muzikale aspect van taal, ritme totale inzet van de persoonlijkheid (vent),
inzichten van de rede.
de tradities en onderga ze in stijl. Kom er
en vorm. oftewel de vermeende tegenstelling Expressionisme Modernisme
niet tegn in opstand, dat heeft helemaal
Individualisme en vrijheid van expressie tussen stijl en persoon van de schrijver.
geen zin. In een naturalistische roman Grote mate van onzekerheid over hoe
Belangrijkste statement: poëzie mag Verschillende vormen, ook
is het leven altijd beroerd. thematisch: de wereld in elkaar zit en hoe
geen boodschap hebben; wie een mening Nijhoff: Gedichten zijn zelf iets, los
Het zoeken naar het wezen personages proberen grip te krijgen
wilde verkondigen, deed dat maar in de van een verwijzing. Net als een
van dingen; op die onzekerheid.
krant. schilderij van Mondriaan. Een Verzet tegen de
Hoofdpersoon modernistische roman
De esthetische theorie van l’art pour l’art gedicht is in de eerste plaats een burgermaatschappij;
Doemdenken, maar ook ervaart de wereld als warrig,
(kunst voor de kunst zelf), wat betekent kunstwerk.
idealisme (grote sociale chaotisch en voelt zich vervreemd van
dat kunst niet hoeft te dienen als een bewogenheid);
de wereld.
middel om morele of maatschappelijke E.du Perron: het moet om de Contact met de omgeving
en met de kosmos. Gebruik van stream of consciosness:
boodschappen over te brengen, maar persoonlijkheid van de schrijver
Voorkeur voor: je zit als lezer in het hoofd van de
simpelweg om schoonheid te creëren. gaan. Anders is een tekst alleen
Geladen woorden, scherpe hoofdpersoon.
Poezie is een middel, zoals een maar vorm vorm en inhoudsloos. tegenstellingen
De psychologie van de hoofdpersoon
schilderij bestaat uit verf. E. du Perron introduceerde het
is als het belangrijkste weergegeven.
Schoonheidscultus toevoegen van spreektaal aan
Round character
Vergoddelijking van de kunstenaar - gedichten om ze persoonlijker te
dichter als eenling in de maatschappij laten worden.
