HC – anatomie van het 1e motorneuron
Cortico-bulbospinale systeem
Cortico-bulbospinale systeem = 1e motor neuronsysteem = van primaire- en premotorcortex tot
hersenstam/ruggenmerg
Cortico-bulbospinale tractus = alleen axonen
Functie cortex
Primaire cortex
• 1e corticale station bij sensorische verwerking
• Laatste corticale station bij motorische verwerking
Premotorcortex = neemt net andere plaats in in motorcortex
Secundaire cortex = omgeeft (sommige) primaire sensorische cortex
Associatieve cortex = alle overige schors
Gelaagde structuur van de cortex
Neocortex: 6 lagen over grootste deel cerebrum
- Niet allemaal gelijk aantal cellen & vezels
- Allemaal een eigen functie – input & output lagen
Allocortex: < 6 lagen
• Hippocampus
• Gyrus cinguli
• Gyrus parahippocampalis
• Insula
Oorsprong cortico-bulbospinale systeem
Cortico-bulbospinale systeem ontspringt aan
Primaire motorcortex
• 55%: laag V met pyramidale projectieneuronen
• 5%: laag V met pyramidale Betz cellen = grootste neuron & dikste/snelste axon in CZS
à direct in contact met 2e motorneuronen (kunnen controle secundaire systemen vervangen
bv nociceptieve reflex onderdrukken)
Premotor cortex
• 40%: laag V met pyramidale projectieneuronen
Somatotopie motorcortex
In de motor homunculus kloppen de verhouding niet, want als lichaamsdeel meer rekenkracht eist
(tong, hand, mond) à meer ruimte in motorcortex à groter afgebeeld
Kop zit verkeerd om: los ontstane kaart
- Been: mediale oppervlakte – a. cerebri anterior
- Rest: laterale oppervlakte – a. cerebri media
Cortico-fugaal systeem
Cortico-fugale systeem = alle vezels die ontspringen aan de cortex
• Cortico striatraal (striatum), corticothalaam (thalamus), corticopontine (pons)
• Cortico-bulbospinale systeem = ontsprongen aan S1 & M1
o CPG & 2e MN van ruggenmerg & hersenstam
o Secundaire systemen
§ Nucleus ruber à LMK
§ Tectum, reticulaire formatie, vestibulaire kern à MMK
§ Pons à LMK & MMK
• Cortico-spinale systeem = tractus pyramidalis
,Alles moet kruisen
Alle 1e motorneuronen eindigen op 2e motorneuronen aan de contralaterale zijde
Sommige 1e motorneuronen eindigen OOK op 2e motorneuronen aan de ipsilaterale zijde
Alle 2e motorneuronen eindigen op spiervezels aan de ipsilaterale zijde
1 uitzondering: nucleus trochlearis – m. obliquus superior
Nuclei van hersenzenuwen
Uit primaire motorische cortex:
• Bilateraal
o Trigeminus motorkern (Vm) – kauwen
o Dorsale facialis motorkern (VIId) – mimische spieren bovenste helft gezicht
o Ambigue kern (IX, X) – slikken
à 1 kant kapot, werken L en R nogsteeds
• Contralateraal
o Ventrale facialis motorkern (VIIv) – mimische spieren onderste helft gezicht
o Hypoglossus kern – tongspieren
• Geen, maar via tectum
o Occulomotor kernen (III, IV, VI) - reflexen
o Visceromotor kernen in hersenstam (parasympatische kernen)
Uit premotorcortex – niet direct op motorneuronen, maar op:
• Nucleus ruber à rubrospinale tractus
• Pontine kernen à cerebellum (feed-back circuit)
• Reticulaire formatie à reticulospinale tractus
• Intermediaire grijs à motorneuronen
Pyramidebaan
• 55%: cervicaal
• 20%: thoracaal
• 25%: lumbaal
Decussatio pyramidum = kruisen pyramidebaan – einde medulla oblongata
Gekruiste pyramidebaan (90%) – LMC, laterale intermediaire grijs, laterale
motorneuronen (5% Betz cellen)
- Contralateraal (aan de kant waar hij zich bevindt)
Ongekruiste piramidebaan (10%) – MMC, mediale intermediaire grijs & mediale
motorneuronen (5% Betz cellen) – alleen cervicaal & thoracaal
- Bilateraal
1ste en 2de motorneuronen
Eerste motorneuronen vaak excitatoir, maar tweede motorneuronen merendeels inhibitoir
, Secundaire motor control pathways
• Rubro-spinale tractus = oud corticaal basissysteem, als cortico-bulbospinale baan kapot is,
neemt deze baan een deel van de functie over – mn innervatie proximale extremiteiten
• Reticulo-spinale baan = intermediaire grijs hersenstam (hartslag, levensdingen)
o controle algemene prikkelbaarheid van motorneuronpools (verlies tonus in slaap)
o controle tonus spieren in relatie tot houding
o regulering houdingsreflexen; wederzijdse verbindingen met cerebellum
Mediale reticulospinale baan – excitatoir interneuronen ruggenmerg à reflex levendiger
Laterale reticulospinale baan – inhiberende interneuronen ruggenmerg à reflex minder levendig
Sterker geprikkeld door premotorcortex, verlies stimulatie à minder inhibitie à reflex levendiger
• Vestibulo-spinale tractus = informatie over positie hoofd en bovenlichaam voor handhaven
evenwicht & voor coördinatie oog, nek en rompbewegingen.
Vestibulo-collicische reflex = stabilisatie hoofd dmv nekbewegingen aro. vestibulaire signalen
Vestibulo-spinale reflex = stabiliseren lichaam dmv houdingsbewegingen aro. vestibulaire signalen
• Tecto-spinale tractus = visuelen (en auditieve) informatie naar nek & bovenlichaam à
coördinatie oog, nek & rompbewegingen
à allemaal ook onder invloed van de cortex: cortico-vestibulair, cortico-reticulair, cortico rubraal,
cortico-tectaal
Cortico-bulbospinale systeem
Cortico-bulbospinale systeem = 1e motor neuronsysteem = van primaire- en premotorcortex tot
hersenstam/ruggenmerg
Cortico-bulbospinale tractus = alleen axonen
Functie cortex
Primaire cortex
• 1e corticale station bij sensorische verwerking
• Laatste corticale station bij motorische verwerking
Premotorcortex = neemt net andere plaats in in motorcortex
Secundaire cortex = omgeeft (sommige) primaire sensorische cortex
Associatieve cortex = alle overige schors
Gelaagde structuur van de cortex
Neocortex: 6 lagen over grootste deel cerebrum
- Niet allemaal gelijk aantal cellen & vezels
- Allemaal een eigen functie – input & output lagen
Allocortex: < 6 lagen
• Hippocampus
• Gyrus cinguli
• Gyrus parahippocampalis
• Insula
Oorsprong cortico-bulbospinale systeem
Cortico-bulbospinale systeem ontspringt aan
Primaire motorcortex
• 55%: laag V met pyramidale projectieneuronen
• 5%: laag V met pyramidale Betz cellen = grootste neuron & dikste/snelste axon in CZS
à direct in contact met 2e motorneuronen (kunnen controle secundaire systemen vervangen
bv nociceptieve reflex onderdrukken)
Premotor cortex
• 40%: laag V met pyramidale projectieneuronen
Somatotopie motorcortex
In de motor homunculus kloppen de verhouding niet, want als lichaamsdeel meer rekenkracht eist
(tong, hand, mond) à meer ruimte in motorcortex à groter afgebeeld
Kop zit verkeerd om: los ontstane kaart
- Been: mediale oppervlakte – a. cerebri anterior
- Rest: laterale oppervlakte – a. cerebri media
Cortico-fugaal systeem
Cortico-fugale systeem = alle vezels die ontspringen aan de cortex
• Cortico striatraal (striatum), corticothalaam (thalamus), corticopontine (pons)
• Cortico-bulbospinale systeem = ontsprongen aan S1 & M1
o CPG & 2e MN van ruggenmerg & hersenstam
o Secundaire systemen
§ Nucleus ruber à LMK
§ Tectum, reticulaire formatie, vestibulaire kern à MMK
§ Pons à LMK & MMK
• Cortico-spinale systeem = tractus pyramidalis
,Alles moet kruisen
Alle 1e motorneuronen eindigen op 2e motorneuronen aan de contralaterale zijde
Sommige 1e motorneuronen eindigen OOK op 2e motorneuronen aan de ipsilaterale zijde
Alle 2e motorneuronen eindigen op spiervezels aan de ipsilaterale zijde
1 uitzondering: nucleus trochlearis – m. obliquus superior
Nuclei van hersenzenuwen
Uit primaire motorische cortex:
• Bilateraal
o Trigeminus motorkern (Vm) – kauwen
o Dorsale facialis motorkern (VIId) – mimische spieren bovenste helft gezicht
o Ambigue kern (IX, X) – slikken
à 1 kant kapot, werken L en R nogsteeds
• Contralateraal
o Ventrale facialis motorkern (VIIv) – mimische spieren onderste helft gezicht
o Hypoglossus kern – tongspieren
• Geen, maar via tectum
o Occulomotor kernen (III, IV, VI) - reflexen
o Visceromotor kernen in hersenstam (parasympatische kernen)
Uit premotorcortex – niet direct op motorneuronen, maar op:
• Nucleus ruber à rubrospinale tractus
• Pontine kernen à cerebellum (feed-back circuit)
• Reticulaire formatie à reticulospinale tractus
• Intermediaire grijs à motorneuronen
Pyramidebaan
• 55%: cervicaal
• 20%: thoracaal
• 25%: lumbaal
Decussatio pyramidum = kruisen pyramidebaan – einde medulla oblongata
Gekruiste pyramidebaan (90%) – LMC, laterale intermediaire grijs, laterale
motorneuronen (5% Betz cellen)
- Contralateraal (aan de kant waar hij zich bevindt)
Ongekruiste piramidebaan (10%) – MMC, mediale intermediaire grijs & mediale
motorneuronen (5% Betz cellen) – alleen cervicaal & thoracaal
- Bilateraal
1ste en 2de motorneuronen
Eerste motorneuronen vaak excitatoir, maar tweede motorneuronen merendeels inhibitoir
, Secundaire motor control pathways
• Rubro-spinale tractus = oud corticaal basissysteem, als cortico-bulbospinale baan kapot is,
neemt deze baan een deel van de functie over – mn innervatie proximale extremiteiten
• Reticulo-spinale baan = intermediaire grijs hersenstam (hartslag, levensdingen)
o controle algemene prikkelbaarheid van motorneuronpools (verlies tonus in slaap)
o controle tonus spieren in relatie tot houding
o regulering houdingsreflexen; wederzijdse verbindingen met cerebellum
Mediale reticulospinale baan – excitatoir interneuronen ruggenmerg à reflex levendiger
Laterale reticulospinale baan – inhiberende interneuronen ruggenmerg à reflex minder levendig
Sterker geprikkeld door premotorcortex, verlies stimulatie à minder inhibitie à reflex levendiger
• Vestibulo-spinale tractus = informatie over positie hoofd en bovenlichaam voor handhaven
evenwicht & voor coördinatie oog, nek en rompbewegingen.
Vestibulo-collicische reflex = stabilisatie hoofd dmv nekbewegingen aro. vestibulaire signalen
Vestibulo-spinale reflex = stabiliseren lichaam dmv houdingsbewegingen aro. vestibulaire signalen
• Tecto-spinale tractus = visuelen (en auditieve) informatie naar nek & bovenlichaam à
coördinatie oog, nek & rompbewegingen
à allemaal ook onder invloed van de cortex: cortico-vestibulair, cortico-reticulair, cortico rubraal,
cortico-tectaal
