samenvatting filosofie (Barbara)

ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN
Hoofdstuk 1: Basisbegrippen
 Kern van onderzoek:
Ieder onderzoek heeft een doel om de onderzoeksvragen te beantwoorden met behulp van
onderzoeksmethoden


1.1. Wetenschappelijk verantwoord onderzoek
 Onderzoekers stellen voortdurend vragen over verschijnselen
 Zoeken antwoord op die vragen door de verschijnselen te beschrijven/verklaren
- Verklaren: onderzoekers gebruiken bestaande kennis om tot nieuwe inzichten te komen in
hun bevindingen, of om met behulp van hun bevindingen nieuwe kennis te ontwikkelen
Vb. p15

 Moet duidelijk nagaan:
- wat wil onderzoeken
- bij wie onderzoeken Eenvoudige vragen, moeilijk te beantwoorden
- hoe onderzoeken  gespecialiseerde kennis nodig


 moet zich aan logisch, systematisch stappenplan houden
 zo betrouwbare en valide conclusies

 belangrijk: open en transparante werkwijze hanteren
- nauwkeurig en gedetailleerd weergeven hoe te werk gaan
- Elke stap uitvoerig uitwerken en motiveren

 Bij goed onderzoek: literatuurstudie voorafgaan
- reeds bestaand onderzoek over onderzoeksonderwerp, aanpak en bevindingen bestuderen
 zo onderwerp theoretisch onderbouwen, verfijnen

 DEFINITIE:
Onderzoek is een doelgericht proces waarbij men op een systematische manier op basis v.e.
onderzoekontwerp, data verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken v.e. probleemstelling

 nt vanbuiten kennen, wel weten vb. stappen
- Onderzoek is doelgericht
- Doel: onderzoeksvragen beantwoorden
- Onderwerp afgebakend door probleemstelling op te stellen
- Systematisch: onderscheidt onderzoek van dagelijkse observaties
- Na uitwerken vastgelegd onderzoeksontwerp: dataverzameling en data-analyse
- Basisvereisten onderzoek: betrouwbaar en validiteit




1

, Stappen in een onderzoek:
1. probleemstelling formuleren: context waarbinnen onderzoeksvraag tot stand komt, situeren
v. onderzoeksvraag, onderzoeksvraag en doel realiseren
2. onderzoeksontwerp: werk/denkwijze bepalen
3. dataverzameling: info, gegevens verzamelen
4. data-analyse
5. rapportage: rapportage met conclusie/ antwoord op onderzoeksvraag
 moet betrouwbaar en valide zijn

 Wetenschappelijke eisen:
- Betrouwbaarheid
- Validiteit
- Bruikbaarheid



1.2. Soorten onderzoek
 Maken indeling naar doel, grondvormen en tijdsperspectieven


1.2.1. Verschillende doelen: fundamenteel en praktijkgericht onderzoek
1.2.1.1. Fundamenteel onderzoek:
 Theoriegericht
 beantwoord vragen die gn onmiddellijke meerwaarde hebben voor praktijk
 Ontwikkelen van nieuwe, algemene kennis
 bijdragen aan de wetenschap (begrip)
Vb. kennis opdoen corona


1.2.1.2. Praktijkgericht onderzoek
 Toegepast onderzoek
 Levert kennis op die mens in staat stelt maatschappelijke verschijnselen te analyseren,
beïnvloeden en te veranderen
 Opdrachtgever: vaak organisaties, bedrijven, federale, regionale en lokale overheden
 Toepassen van wetenschappelijke kennis
 vragen uit praktijk beantwoorden (doen)
Vb. inzichten toepassen in ziekenhuis

 Actie-onderzoeker: onderzoeker zelf wordt betrokken in uitvoering van zijn aanbevelingen

 Beide onderzoeken:
- Volgens wetenschappelijke aanpak
 systematisch stappenplan
- Voldoen aan wetenschappelijke verantwoorde criteria
 onderzoeksvaardigheden nodig



1.2.2. Verschillende grondvormen
 Kwantitatief onderzoek (vb. p20)

2

, - Onderzoek in breedte, algemeen beeld schetsen (gehele populatie)
- Om feiten, gebeurtenissen, meningen, attitudes te beschrijven
- Vb. enquête, experimenten
- Groot aantal onderzochten, grote steekproef, grote groep
 willen interpretatie doortrekken naar gehele populatie
- Interpretatie v. cijfermateriaal
 info omgezet in cijfermateriaal, statische analyses

 Kwalitatief onderzoek (vb. p21)
- Onderzoek in diepte, gn algemeen beeld nodig, wel details
- Subjectief: meningen attitudes, gedachten
- Vb. interview, focusgroep, observatie
- Kleine aantal onderzochten, kleine groep
- Streeft naar diversiteit in doelgroep, rijkdom aan info
- Interpretatie v. taal, gn cijfermateriaal
 inhoudsanalyses

 Beide grondvormen zijn gelijkwaardige vormen
 Beschouwt als complementair, vullen elkaar aan
 Kunnen beide vormen in 1 onderzoek gebruiken



1.2.3. Verschillende tijdsperspectieven
 Cross-sectioneel onderzoek
- Eenmalige, op bepaald tijdstip onderzocht

 Longitudinaal onderzoek
- Langer doorheen tijd onderzocht
- Meerdere onderzoeksmomenten ingelast
 kan gespreid over 1 week, maand, jaar,…

- Onderscheid binnen longitudinaal onderzoek:
o Trendonderzoek:
Onderzoek op regelmatige tijdstippen, bij verschillende doelgroepen
o Panelonderzoek:
Onderzoek op regelmatige tijdstippen bij dezelfde doelgroep


1.3. Eisen aan onderzoek
1.3.1. wetenschappelijke eisen
 Zie vb. dia’s




1.3.1.1. empirisch
 Onderwerp moet onderzoekbaar zijn, zintuigelijk waarneembaar
 Falsieerbaar/ weerlegbaar


3

,  door onderzoek te doen moet hypothese bevestigd of weerlegt/aangepast worden
 Probabilisme vs. determinisme
- Probabilisme: (= kans)
Vb. mensen die roken hebben hogere kans op longkanker
- Determinisme: (= vaststaand)
Vb. mensen die roken krijgen longkanker


1.3.1.2. Onafhankelijkheid
 Onafhankelijke opdrachtgever en onderzoeker
- Gn persoonlijke voordelen die onderzoek sturen
- Gn vooropgezette mening die onderzoek stuurt

 Mag onderzoek nt in bepaalde richting sturen
- Kan vb. door manier v. vraag stellen
Vb. vonden jullie h. lessenrooster ook niet te druk

 Mag onderzoek starten vanuit hypothese/veronderstelling
 op einde zeggen of hypothese klopt of niet, eigen visie weergeven
Rest van proces moet correct verlopen


1.3.1.3. Bettrouwbaarheid
 Als je het onderzoek op dezelfde manier over zou doen, zou dit (ongeveer) dezelfde resultaten
moeten opleveren (exactheid)
- Onderzoeksresultaten nt toevallig
- Betrouwbaarheid kan in gevaar komen door toevalsfouten
 moet onafhankelijk zijn van toeval
Vb. onderzoek bij een te kleine groep
- Hoe kleiner kans op toevalsfouten, hoe betrouwbaarder

 Als onderzoek nt betrouwbaar is, kan h. nt valide zijn
- Ook nt omdat betrouwbaar is dat h. ook valide is

 om toeval te voorkomen:
- onderzoeker nauwkeurig te werk gaan: duidelijk aangeven wat, wanneer en met wie
onderzoeken
- vooraf gedetailleerd plan v. aanpak, onderzoeksplan uitschrijven en motiveren




1.3.1.4. Validiteit
= geldigheid

 elk onderzoek zou ‘correcte’ resultaten moeten opleveren: je moet meten wat je wil
(correctheid)

4