Kunst Algemeen
Algemeen
Hofcultuur, 16e en 17e eeuw 🏰 Hofcultuur
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
🎭 Burgercultuur
Begrippen
🪑 Moderne
Specificaties
Burgercultuur, 17e eeuw 🥫 Massacultuur
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Moderne cultuur, eerste helft 20e eeuw
Belangrijkste onderwerpen
, Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Massacultuur, vanaf 1950
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Kunststromingen
Renaissance, 1400-1600
Barok, 1600-1750
Rococo, 1720-1780
Romantiek, 1780-1850
Realisme, 1840-1900
Impressionisme, 1860-1900
Post-impressionisme, 1880-1905
Jugendstil/Art Nouveau, 1890-1910
Expressionisme, 1905-1925
Kubisme, 1907-1920
De Stijl, 1917-1931
Surrealisme, 1924-1940
Abstracte kunst, 1910-nu
Popart, 1950-1970
Minimalisme, 1960-nu
Conceptuele kunst, 1960-nu
Performancekunst, 1960-nu
Postmoderne kunst, 1970-nu
,Algemeen
Voorstelling
Wat is er te zien en/of te horen? Wat voor soort
drama/dans/muziek/film wordt er getoond?
Dans
Beeldende kunst, architectuur en vormgeving
Wat voor soort dans wordt er uitgevoerd en wat voor soort
Wat is er te zien op een schilderij? Wat geeft een sculptuur dansvoorstelling is er te zien?
weer? Wat is er te zien op een object? Wat is er te zien en/of
Voorbeelden soorten dans: werelddans, klassiek ballet,
horen in een installatie?
moderne dans, jazzdans, urban dans
De dingen die zijn weergegeven
Voorbeelden dansvoorstelling: verhalend romantisch
Bv. mens, interieur, landschap, (kleur)vlakken, combinatie ballet, modern theaterdansstuk, musical, volksdans, dance
daarvan battle, multimediale dansvoorstelling
Drama (theater) Muziek
Wat is er te zien en/of horen? Wat voor soort drama/theater Wat is er te horen en/of zien? Wat voor soort muziek(stuk)
wordt er uitgevoerd? wordt er uitgevoerd?
Bv. teksttoneel, fysiek theater, cabaret, poppenspel, Bv. symfonieorkest, optreden van een pop-/rockband,
locatietheater jazzband, muziektheaterstuk (opera, musical),
liederenrecital, koorwerk
Film
Wat is er te zien en/of horen? Wat voor soort film(voorstelling)
wordt er getoond?
, Voorbeelden soorten films: speelfilms (romcom, thriller,
western, roadmovie), documentaire, kunstfilm
Inhoud
Wat is het onderwerp, het verhaal, het thema, het idee of concept? Wat is de boodschap of diepere betekenis?
Wie, wat, waar, wanneer, waarom
Vormgeving
Hoe wordt de voorstelling vormgegeven/afgebeeld d.m.v. beeld/dans/spel/muziek/filmtechniek?
Beeldende kunst, architectuur en vormgeving Dans
Vorm: 2d of 3d, abstract, figuratief, schematisch, Ruimte
gestileerd, organisch, geometrisch…
Richtingen: vooruit, achteruit, zijwaarts, diagonaal
Ruimte: diepte bij 3d: overlapping, lijnperspectief, licht,
Hoogtelagen: midden is het bekken
schaduw
Tijd: duur, tempo, ritme, maat
Licht: glas bij architectuur, natuurlijk licht, kunstlicht,
clair-obscur Kracht: spanning, gewicht, aanzet/impuls
Kleur: primair, gemengd, helderheid, verzadiging, Muziek
contrasten, symboliek Toonhoogte
Compositie: ordening/plaatsing/groepering Melodie + opeenvolging van klanken van verschillende
Drama (theater) en film toonhoogte in een bepaald ritme
, Akkoorden (majeur, mineur), harmonie, dissonant,
Lichaam Stem Mise-en-scène
consonant, een- en meerstemmigheid, homofonie,
(gebruik van
Mimiek Volume polyfonie, atonaliteit, tonaliteit
de ruimte)
Gebaren Accent Toonduur: maat, ritme
Plaatsing
en
Klankkleur van Tempo
bewegingen
Intonatie personages
Dynamiek: klanksterkte
Lichaamshouding in de
Gebruik Klankkleur, timbre
Handelingen ruimte
van
Bewegen Bv. licht en helder of zwaar en vol
klemtonen
van Vormelementen, compositie
Timing
personages
Motief en thema
Veel of t.o.v.
weinig elkaar
emotie
Blikrichting/focus
in stem
van de
personages
Op- en
afgaan
van de
personages
Materiaal/techniek of theatrale vormgeving
Waarmee, met welke materialen en technieken, wordt de voorstelling vormgegeven?
,Beeldende kunst, architectuur en vormgeving Film
Materiaal, bv: verf, hout, klei, marmer, metaal, glas, steen, Cameravoering, opnametechniek
drukinkt, textiel
Standpunt
Techniek, bv. schilderen, tekenen, hakken boetseren,
Neutraal
metselen, drukken, naaien, breien
Kikvors
Hanteringswijze, bv: grof, fijn, glad, ruw
Vogel
Drama (theater), dans, muziek
Camerahoek
Locatie
Camerabeweging
Decor
Horizontaal, verticaal, draaiend, zoom
Kostuum
Positie van de camera verplaatsen
Grime en hair styling
Camera-afstand
Rekwisieten
Close-up, medium-shot, totaal-shot, long-shot
Attributen (rekwisiet bij specifiek personage)
Kadrering
Belichting
Cameraperspectief
Muziek
Objectief: camera registreert wat er gebeurt → je
Geluid en geluidseffecten
bent toeschouwer
Subjectief: camera kijkt mee met een acteur → je
bent betrokkene
, Scherpstelling
Montage
Ordening van beeld en geluid, slow motion, CGI,
geluidseffecten, muziek, voice-over
Hofcultuur, 16e en 17e eeuw
Belangrijkste onderwerpen
Renaissancehoven in de 16e eeuw en hoven van vorsten in de 17e eeuw
Italiaanse hof Franse hof
Politiek: geen eenduidig systeem wegens diverse stadstaten Politiek: absolute monarchie onder Lodewijk XIV
Cultureel: centra van artistieke innovatie en uitwisseling Cultureel: nadruk op grandeur, elegantie en klassieke
esthetiek
Architectuur: diversiteit met invloeden uit Romeinse,
gotische, renaissance- en barokstijlen Architectuur: klassiek met symmetrie en formele tuinen
Sociaal: mix van adel, kooplieden en intellectuelen Sociaal: strikte hiërarchie onder koninklijke orde
Paleizen, villa’s, tuinen → inrichting en functie
Landschapsarchitectuur/tuinen: vermakende functie met grote feesten (stravaganza)
Ontwikkelingen in tragedie en komedie
,In Italië ontstaat tijdens de Renaissance Commedia dell’Arte In Engeland ontstaat tijdens de Renaissance Elizabethaans
theater
Fysiek van acteurs belangrijk (hoe zet een acteur zijn
lichaam in om zijn personage te verbeelden) Shakespeare was een belangrijke theaterschrijver
Gericht op vermaak, maar met serieuze onderwerpen Fysiek groot spel, tekst is belangrijk, poëtisch drama
Iedere acteur richt zich volledig op een personage Shakespeare was zeer belangrijk voor de hedendaagse
Engelse taal
Hofdans en hofballet
Hofdans en hofballet ontstaan aan het hof van absoluut vorst Lodewijk XIV in Frankrijk
Hofdans Hofballet
Patronendans, parendans Dans om naar te kijken: Lodewijk XIV danst deze dans met
zijn gezelschap
Dans om zelf te dansen
Entertainen, status verhogen
Macht en rijkdom tonen én partner vinden
Oprichting eerste dansacademies → ontwikkeling klassiek
Geometrische patronen: veel voetenwerk, statische romp
ballet
(vrouwen korset), sierlijke armen met ronde bewegingen
Doel: bewegingen om zo groot en hoog mogelijk te worden
Romp nam dynamische vormen aan
Ontstaan van opera, ontwikkelingen binnen de instrumentale muziek en kerkmuziek
, Rond 1500 ontstonden de eerste muziekdrukken → muziek kon makkelijk worden verspreid → status van muziek steeg
Meer aandacht voor tekstexpressie → ontstaan opera
Monteverdi
Affectenleer, prima pratica, seconda pratica, monodie
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Kunst, religie en levensbeschouwing Kunst, wetenschap en techniek
Christelijke heilsgeschiedenis, klassieke geschiedenis en Wetenschappelijke ontdekkingen in kunst: perspectief,
mythologie optica, anatomie, cartografie, etc.
Kunst als propaganda voor vorsten d.m.v. allegorische Empirisch onderzoek van werkelijkheid
voorstellingen
Geschriften van Vitruvius waren het voorbeeld
Humanisme als levensbeschouwing, homo universalis als
Goed ontwerp is gebaseerd op wiskundige
doel
verhoudingen en perfecte symmetrie
Kunst en esthetica
Esthetiek: harmonie tussen vorm en functie
Schoonheid als eenheid van delen, maat, verhouding,
Goniometrie en perspectief
symmetrie, orde
Functioneel ontwerp: gebouwen vervullen de behoeften
Invloed contrareformatie: opbloeien van Barok
van hun gebruikers
Maakbare en beheersbare natuur
Kunst intercultureel
Aristotelische principes in theater
Ontdekkingsreizen → nieuwe culturen
, Eenheid van tijd: het op het toneel voorgestelde Nieuwe belangstelling voor klassieke cultuur
gebeuren mag de tijdsduur van een etmaal niet
overschrijden
Eenheid van plaats: het geheel moet zich op dezelfde of
nagenoeg dezelfde plaats afspelen
Eenheid van handeling: geen niet ter zake doende
nevenintriges mogen de strakke lijn verstoren
Lichaamshouding en dans als uiting van beschaving
Stijve, onbeweeglijke houding straalt macht uit
Schoonheid in dans: evenwicht, balans en harmonie
Kunstenaar en opdrachtgever
Opdrachtgevers: hof, kerk, adel, vermogende burgers
Positie vrouwelijke kunstenaars afhankelijk van
afkomst/familie
Kunstenaar niet langer ambachtsman, maar een
kunstenaar → opkomst hofkunstenaar en vrije
ondernemende academies
Vorsten en wetenschappers: kennis opslaan in
encyclopedie
Algemeen
Hofcultuur, 16e en 17e eeuw 🏰 Hofcultuur
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
🎭 Burgercultuur
Begrippen
🪑 Moderne
Specificaties
Burgercultuur, 17e eeuw 🥫 Massacultuur
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Moderne cultuur, eerste helft 20e eeuw
Belangrijkste onderwerpen
, Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Massacultuur, vanaf 1950
Belangrijkste onderwerpen
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Begrippen
Specificaties
Kunststromingen
Renaissance, 1400-1600
Barok, 1600-1750
Rococo, 1720-1780
Romantiek, 1780-1850
Realisme, 1840-1900
Impressionisme, 1860-1900
Post-impressionisme, 1880-1905
Jugendstil/Art Nouveau, 1890-1910
Expressionisme, 1905-1925
Kubisme, 1907-1920
De Stijl, 1917-1931
Surrealisme, 1924-1940
Abstracte kunst, 1910-nu
Popart, 1950-1970
Minimalisme, 1960-nu
Conceptuele kunst, 1960-nu
Performancekunst, 1960-nu
Postmoderne kunst, 1970-nu
,Algemeen
Voorstelling
Wat is er te zien en/of te horen? Wat voor soort
drama/dans/muziek/film wordt er getoond?
Dans
Beeldende kunst, architectuur en vormgeving
Wat voor soort dans wordt er uitgevoerd en wat voor soort
Wat is er te zien op een schilderij? Wat geeft een sculptuur dansvoorstelling is er te zien?
weer? Wat is er te zien op een object? Wat is er te zien en/of
Voorbeelden soorten dans: werelddans, klassiek ballet,
horen in een installatie?
moderne dans, jazzdans, urban dans
De dingen die zijn weergegeven
Voorbeelden dansvoorstelling: verhalend romantisch
Bv. mens, interieur, landschap, (kleur)vlakken, combinatie ballet, modern theaterdansstuk, musical, volksdans, dance
daarvan battle, multimediale dansvoorstelling
Drama (theater) Muziek
Wat is er te zien en/of horen? Wat voor soort drama/theater Wat is er te horen en/of zien? Wat voor soort muziek(stuk)
wordt er uitgevoerd? wordt er uitgevoerd?
Bv. teksttoneel, fysiek theater, cabaret, poppenspel, Bv. symfonieorkest, optreden van een pop-/rockband,
locatietheater jazzband, muziektheaterstuk (opera, musical),
liederenrecital, koorwerk
Film
Wat is er te zien en/of horen? Wat voor soort film(voorstelling)
wordt er getoond?
, Voorbeelden soorten films: speelfilms (romcom, thriller,
western, roadmovie), documentaire, kunstfilm
Inhoud
Wat is het onderwerp, het verhaal, het thema, het idee of concept? Wat is de boodschap of diepere betekenis?
Wie, wat, waar, wanneer, waarom
Vormgeving
Hoe wordt de voorstelling vormgegeven/afgebeeld d.m.v. beeld/dans/spel/muziek/filmtechniek?
Beeldende kunst, architectuur en vormgeving Dans
Vorm: 2d of 3d, abstract, figuratief, schematisch, Ruimte
gestileerd, organisch, geometrisch…
Richtingen: vooruit, achteruit, zijwaarts, diagonaal
Ruimte: diepte bij 3d: overlapping, lijnperspectief, licht,
Hoogtelagen: midden is het bekken
schaduw
Tijd: duur, tempo, ritme, maat
Licht: glas bij architectuur, natuurlijk licht, kunstlicht,
clair-obscur Kracht: spanning, gewicht, aanzet/impuls
Kleur: primair, gemengd, helderheid, verzadiging, Muziek
contrasten, symboliek Toonhoogte
Compositie: ordening/plaatsing/groepering Melodie + opeenvolging van klanken van verschillende
Drama (theater) en film toonhoogte in een bepaald ritme
, Akkoorden (majeur, mineur), harmonie, dissonant,
Lichaam Stem Mise-en-scène
consonant, een- en meerstemmigheid, homofonie,
(gebruik van
Mimiek Volume polyfonie, atonaliteit, tonaliteit
de ruimte)
Gebaren Accent Toonduur: maat, ritme
Plaatsing
en
Klankkleur van Tempo
bewegingen
Intonatie personages
Dynamiek: klanksterkte
Lichaamshouding in de
Gebruik Klankkleur, timbre
Handelingen ruimte
van
Bewegen Bv. licht en helder of zwaar en vol
klemtonen
van Vormelementen, compositie
Timing
personages
Motief en thema
Veel of t.o.v.
weinig elkaar
emotie
Blikrichting/focus
in stem
van de
personages
Op- en
afgaan
van de
personages
Materiaal/techniek of theatrale vormgeving
Waarmee, met welke materialen en technieken, wordt de voorstelling vormgegeven?
,Beeldende kunst, architectuur en vormgeving Film
Materiaal, bv: verf, hout, klei, marmer, metaal, glas, steen, Cameravoering, opnametechniek
drukinkt, textiel
Standpunt
Techniek, bv. schilderen, tekenen, hakken boetseren,
Neutraal
metselen, drukken, naaien, breien
Kikvors
Hanteringswijze, bv: grof, fijn, glad, ruw
Vogel
Drama (theater), dans, muziek
Camerahoek
Locatie
Camerabeweging
Decor
Horizontaal, verticaal, draaiend, zoom
Kostuum
Positie van de camera verplaatsen
Grime en hair styling
Camera-afstand
Rekwisieten
Close-up, medium-shot, totaal-shot, long-shot
Attributen (rekwisiet bij specifiek personage)
Kadrering
Belichting
Cameraperspectief
Muziek
Objectief: camera registreert wat er gebeurt → je
Geluid en geluidseffecten
bent toeschouwer
Subjectief: camera kijkt mee met een acteur → je
bent betrokkene
, Scherpstelling
Montage
Ordening van beeld en geluid, slow motion, CGI,
geluidseffecten, muziek, voice-over
Hofcultuur, 16e en 17e eeuw
Belangrijkste onderwerpen
Renaissancehoven in de 16e eeuw en hoven van vorsten in de 17e eeuw
Italiaanse hof Franse hof
Politiek: geen eenduidig systeem wegens diverse stadstaten Politiek: absolute monarchie onder Lodewijk XIV
Cultureel: centra van artistieke innovatie en uitwisseling Cultureel: nadruk op grandeur, elegantie en klassieke
esthetiek
Architectuur: diversiteit met invloeden uit Romeinse,
gotische, renaissance- en barokstijlen Architectuur: klassiek met symmetrie en formele tuinen
Sociaal: mix van adel, kooplieden en intellectuelen Sociaal: strikte hiërarchie onder koninklijke orde
Paleizen, villa’s, tuinen → inrichting en functie
Landschapsarchitectuur/tuinen: vermakende functie met grote feesten (stravaganza)
Ontwikkelingen in tragedie en komedie
,In Italië ontstaat tijdens de Renaissance Commedia dell’Arte In Engeland ontstaat tijdens de Renaissance Elizabethaans
theater
Fysiek van acteurs belangrijk (hoe zet een acteur zijn
lichaam in om zijn personage te verbeelden) Shakespeare was een belangrijke theaterschrijver
Gericht op vermaak, maar met serieuze onderwerpen Fysiek groot spel, tekst is belangrijk, poëtisch drama
Iedere acteur richt zich volledig op een personage Shakespeare was zeer belangrijk voor de hedendaagse
Engelse taal
Hofdans en hofballet
Hofdans en hofballet ontstaan aan het hof van absoluut vorst Lodewijk XIV in Frankrijk
Hofdans Hofballet
Patronendans, parendans Dans om naar te kijken: Lodewijk XIV danst deze dans met
zijn gezelschap
Dans om zelf te dansen
Entertainen, status verhogen
Macht en rijkdom tonen én partner vinden
Oprichting eerste dansacademies → ontwikkeling klassiek
Geometrische patronen: veel voetenwerk, statische romp
ballet
(vrouwen korset), sierlijke armen met ronde bewegingen
Doel: bewegingen om zo groot en hoog mogelijk te worden
Romp nam dynamische vormen aan
Ontstaan van opera, ontwikkelingen binnen de instrumentale muziek en kerkmuziek
, Rond 1500 ontstonden de eerste muziekdrukken → muziek kon makkelijk worden verspreid → status van muziek steeg
Meer aandacht voor tekstexpressie → ontstaan opera
Monteverdi
Affectenleer, prima pratica, seconda pratica, monodie
Kunst vanuit verschillende invalshoeken
Kunst, religie en levensbeschouwing Kunst, wetenschap en techniek
Christelijke heilsgeschiedenis, klassieke geschiedenis en Wetenschappelijke ontdekkingen in kunst: perspectief,
mythologie optica, anatomie, cartografie, etc.
Kunst als propaganda voor vorsten d.m.v. allegorische Empirisch onderzoek van werkelijkheid
voorstellingen
Geschriften van Vitruvius waren het voorbeeld
Humanisme als levensbeschouwing, homo universalis als
Goed ontwerp is gebaseerd op wiskundige
doel
verhoudingen en perfecte symmetrie
Kunst en esthetica
Esthetiek: harmonie tussen vorm en functie
Schoonheid als eenheid van delen, maat, verhouding,
Goniometrie en perspectief
symmetrie, orde
Functioneel ontwerp: gebouwen vervullen de behoeften
Invloed contrareformatie: opbloeien van Barok
van hun gebruikers
Maakbare en beheersbare natuur
Kunst intercultureel
Aristotelische principes in theater
Ontdekkingsreizen → nieuwe culturen
, Eenheid van tijd: het op het toneel voorgestelde Nieuwe belangstelling voor klassieke cultuur
gebeuren mag de tijdsduur van een etmaal niet
overschrijden
Eenheid van plaats: het geheel moet zich op dezelfde of
nagenoeg dezelfde plaats afspelen
Eenheid van handeling: geen niet ter zake doende
nevenintriges mogen de strakke lijn verstoren
Lichaamshouding en dans als uiting van beschaving
Stijve, onbeweeglijke houding straalt macht uit
Schoonheid in dans: evenwicht, balans en harmonie
Kunstenaar en opdrachtgever
Opdrachtgevers: hof, kerk, adel, vermogende burgers
Positie vrouwelijke kunstenaars afhankelijk van
afkomst/familie
Kunstenaar niet langer ambachtsman, maar een
kunstenaar → opkomst hofkunstenaar en vrije
ondernemende academies
Vorsten en wetenschappers: kennis opslaan in
encyclopedie
