Volledige samenvatting blok 2 GW
Elin de Boer
6364705
Inhoud
Taak 1 ....................................................................................................................................................... 2
Taak 2 ....................................................................................................................................................... 8
Taak 3 ..................................................................................................................................................... 20
Taak 4 ..................................................................................................................................................... 28
Taak 5 ..................................................................................................................................................... 35
Taak 6 ..................................................................................................................................................... 38
Taak 7 ..................................................................................................................................................... 43
Taak 8 ..................................................................................................................................................... 49
Taak 9 ..................................................................................................................................................... 54
Taak 10................................................................................................................................................... 58
Taak 11................................................................................................................................................... 60
Taak 12................................................................................................................................................... 70
Taak 13................................................................................................................................................... 75
Taak 14................................................................................................................................................... 83
,Taak 1
VTV (Volks Toekomst Verwerking) laat zien hoe onze gezondheid in de toekomst ontwikkeld als we
niks aan de gezondheid doen. Een paar belangrijke dingen die onze toekomst beïnvloeden volgens
het VTV zijn;
- Vergrijzing; aantal ouderen neemt toe.
- Chronische aandoeningen; dementie, kanker, hart en vaat ziektes.
- Druk; mantelzorg, presteren, drukke stad
- Integraal; nieuwe manier van samenwerking
Het RIVM brengt elke vier jaar de VTV uit. Deze verkenning geeft een beeld van de volksgezondheid
op dat moment. De verkenning is gebaseerd op epidemiologische gegevens over onder andere:
levensverwachting, ziektelast, determinanten van ziekten en leegstijlgedragingen zoals roken en
bewegen. Op basis van de gegevens formuleert het RIVM kernboodschappen voor het ministerie van
VWS en vormt input voor het landelijke gezondheidsbeleid.
Het Lalonde-rapport, uitgebracht in 1974 door de Canadese minister van Volksgezondheid Marc
Lalonde, bracht een paradigmaverschuiving teweeg in de benadering van gezondheid. Het rapport
benadrukte dat gezondheid niet alleen wordt bepaald door biologische factoren en medische zorg,
maar ook door levensstijlkeuzes, omgevings- en sociaaleconomische factoren. Het introduceerde het
belang van preventie, met vier categorieën: biologische, gedragsmatige, omgevings- en
gezondheidszorgpreventie. De focus verschoof van louter medische interventie naar het bevorderen
van gezondheid door preventie en het begrijpen van bredere determinanten van gezondheid. Dit
rapport had wereldwijd invloed op het denken over volksgezondheid en gezondheidsbeleid.
Er is een duidelijk verschil tussen bedreigingen van volksgezondheid tussen vroeger en nu:
- De aanleg van riolering en drinkwatersystemen zorgen voor grote gezondheidswinst.
- Belangrijke wetenschappelijke doorbraken hebben geleid tot vermindering van
infectieziekten, minder kindersterfte, betere behandelmethode en een collectief
zorgsysteem dat zeer goed toegankelijk is voor elke burger.
- Er zijn nu meer welvaartsziekten. Hieronder vallen verschillende vormen van kanker,
chronische ziektes (diabetes typt 2), hart- en vaatziekten en overgewicht en stress. Door de
stijging van de welvaart, is er ook een stijging in obesitas.
- Door de verspreiding van computers in alle hoeken, wordt de bewegingsarmoede versterkt.
- Genotmiddelen zoals alcohol en tabak zijn na de Tweede Wereldoorlog voor grote groepen
mensen toegankelijker geworden. Het is verandert van luxeproduct naar normaal
consumptieartikel.
, ➔ J.M.D Boot
Epidemiologische transitie:
Definitie= Daling van de sterftecijfers door een radicale verschuiving in het
doodsoorzakenpatroon.
- Het tijdperk van epidemieën en hongersnood (tot 19e eeuw)
Epidemie= een ziekt die optreed bij een groot aantal mensen in hetzelfde geografische gebied en zich
snel verspreid.
In dit tijdperk is de sterfte hoog en wordt deze gedomineerd door infectieziekten. Samen met
incidentele hongersnood zorgen frequent voorkomende epidemieën van onder meer
maagdarminfecties (cholera) voor heftige fluctuaties in het sterfteniveau.
- Het tijdperk van afnemende pandemieën (1875 tot 1900)
Pandemie= een epidemie die zich over landsgrenzen verspreid.
In dit tijdperk daalde de sterfte aan infectieziekten sterk, om plaats te maken voor kanker, hart- en
vaatziekten en ongevalsletsels.
- Het tijdperk van degeneratieve en sterk met leefstijl samenhangende aandoeningen (tot
1970)
Gedurende dit tijdperk zet het proces van het 2e tijdperk zich door en wordt het
doodsoorzakenpatroon mede door een forse stijging van de sterfte aan hart- en vaatzieken. Er vind
een toename van welvaartsziekten plaats.
➔ Mackenbach
Na 1970 bleek een nieuwe fase in de epidemiologische transitie in te gaan. Een hernieuwde
sterftedaling zette toen in, vooral dankzij een forse daling in sterfte aan ongevalsletsels en hart- en
vaatziekten. Sterfte aan degeneratieve aandoeningen bleken te kunnen worden uitgesteld naar
hogere leeftijd. Men spreek van een nieuwe, vierde fase: 4. Het tijdperk van de delayed
degenerative diseases.
Dit vierde tijdperk kenmerkt zich daarnaast door emerging en re-emerging infections. Sommige oude
infectieziekten zijn teruggekeerd door een toenemende resistentie van micro-organismen tegen
antibiotica en nieuwe infectieziekten zijn opgekomen, zoals hiv/aids. (Mackenbach, 2016, pp. 24)
Compressie van morbiditeit = tegelijk met de toename van de levensverwachting verschuift het
optreden van ernstige beperkingen naar steeds hogere leeftijden. Als gevolg hiervan neemt het
aantal jaren in goede gezondheid toe, terwijl het aantal jaren in slechte gezondheid ongeveer
constant blijft en dus verder naar achteren in het leven wordt verschoven.
➔ Brug, 2017
Demografische transitie
Definitie= daling in sterftecijfer die gevolg wordt door een periode van sterke daling van de
geboortecijfers.
- …..- 500
• Mortaliteit is hoog, lage levensverwachting
• Eerste toiletten in Romeinse rijk -> riolering boven de grond.
• Hippocrates: klinische methodes van observatie
- 500-1750
• Mortaliteit hoog, levensverwachting laag.
, • Lepra piek tijdens kruistocht
• Regimen sanitatis: voorschriften voor gezond gedrag.
• 1346-1350: de pest
• 1722: eerste vaccinatie
- 1750-1850
• Mortaliteit hoog, lage levensverwachting
• Cholera epidemie -> Veel mensen hadden last van diarree en moesten vaak overgeven.
John Snow kwam er achter dat het door het drinkwater kwam. -> sanitaire beweging.
- 1850-1950
• Mortaliteit daalt, levensverwachting gaat omhoog -> populatie groeit.
• Ondergronds riolering systeem (1-1-2005)
• Schoon drinkwatervoorzieningen
• 1914: pest in Philadelphia -> Rat Receiving Stations
• 1928: eerste antibiotica. Zorg ging hier veel op vooruit.
Thomas McKeown (1930)
➔ Er was niet alleen een demografische transitie door de medische vooruitgang, maar ook door
andere dingen.
o Daling in infectieziektes
o Voor 1950 was er geen medische bestrijding van infectieziektes.
Opkomst public health
De public health is in haar huidige vorm ontstaan in de periode tussen 1830 en 1875: public health
als sanitaire beweging. De sanitary movement ontstond: artsen die op grond van epidemiologisch
onderzoek tot de conclusie kwamen dat er iets moest gebeuren aan de oorzaken van de slechte
gezondheidstoestand van grote delen van de bevolking. De oorzaken lagen behalve in de slechte
arbeids- en woonomstandigheden ook in politiek gevoelige zaken als armoede en uitbuiting, en in de
drinkwatervoorziening en vuilafvoer.
Sanitary idea is een theorie van Edwin Chadwick over de oorzaken en aanpak van de grote ziekten.
Hij kwam met het idee van een gesloten systeem om de uitwerpselen af te voeren en een
drinkwatersysteem naar huizen aan te leggen.
John Snow legde een verband tussen cholera en drinkwater. Door deze sanitaire revolutie werden tal
van hygiënische maatregelen getroffen.
In Nederland wordt de sanitary movement aangeduid met de term hygiënisten. Een gevolg was de
oprichting van het Geneeskundig Staatstoezicht in 1865.
Bedreigingen van volksgezondheid
Elin de Boer
6364705
Inhoud
Taak 1 ....................................................................................................................................................... 2
Taak 2 ....................................................................................................................................................... 8
Taak 3 ..................................................................................................................................................... 20
Taak 4 ..................................................................................................................................................... 28
Taak 5 ..................................................................................................................................................... 35
Taak 6 ..................................................................................................................................................... 38
Taak 7 ..................................................................................................................................................... 43
Taak 8 ..................................................................................................................................................... 49
Taak 9 ..................................................................................................................................................... 54
Taak 10................................................................................................................................................... 58
Taak 11................................................................................................................................................... 60
Taak 12................................................................................................................................................... 70
Taak 13................................................................................................................................................... 75
Taak 14................................................................................................................................................... 83
,Taak 1
VTV (Volks Toekomst Verwerking) laat zien hoe onze gezondheid in de toekomst ontwikkeld als we
niks aan de gezondheid doen. Een paar belangrijke dingen die onze toekomst beïnvloeden volgens
het VTV zijn;
- Vergrijzing; aantal ouderen neemt toe.
- Chronische aandoeningen; dementie, kanker, hart en vaat ziektes.
- Druk; mantelzorg, presteren, drukke stad
- Integraal; nieuwe manier van samenwerking
Het RIVM brengt elke vier jaar de VTV uit. Deze verkenning geeft een beeld van de volksgezondheid
op dat moment. De verkenning is gebaseerd op epidemiologische gegevens over onder andere:
levensverwachting, ziektelast, determinanten van ziekten en leegstijlgedragingen zoals roken en
bewegen. Op basis van de gegevens formuleert het RIVM kernboodschappen voor het ministerie van
VWS en vormt input voor het landelijke gezondheidsbeleid.
Het Lalonde-rapport, uitgebracht in 1974 door de Canadese minister van Volksgezondheid Marc
Lalonde, bracht een paradigmaverschuiving teweeg in de benadering van gezondheid. Het rapport
benadrukte dat gezondheid niet alleen wordt bepaald door biologische factoren en medische zorg,
maar ook door levensstijlkeuzes, omgevings- en sociaaleconomische factoren. Het introduceerde het
belang van preventie, met vier categorieën: biologische, gedragsmatige, omgevings- en
gezondheidszorgpreventie. De focus verschoof van louter medische interventie naar het bevorderen
van gezondheid door preventie en het begrijpen van bredere determinanten van gezondheid. Dit
rapport had wereldwijd invloed op het denken over volksgezondheid en gezondheidsbeleid.
Er is een duidelijk verschil tussen bedreigingen van volksgezondheid tussen vroeger en nu:
- De aanleg van riolering en drinkwatersystemen zorgen voor grote gezondheidswinst.
- Belangrijke wetenschappelijke doorbraken hebben geleid tot vermindering van
infectieziekten, minder kindersterfte, betere behandelmethode en een collectief
zorgsysteem dat zeer goed toegankelijk is voor elke burger.
- Er zijn nu meer welvaartsziekten. Hieronder vallen verschillende vormen van kanker,
chronische ziektes (diabetes typt 2), hart- en vaatziekten en overgewicht en stress. Door de
stijging van de welvaart, is er ook een stijging in obesitas.
- Door de verspreiding van computers in alle hoeken, wordt de bewegingsarmoede versterkt.
- Genotmiddelen zoals alcohol en tabak zijn na de Tweede Wereldoorlog voor grote groepen
mensen toegankelijker geworden. Het is verandert van luxeproduct naar normaal
consumptieartikel.
, ➔ J.M.D Boot
Epidemiologische transitie:
Definitie= Daling van de sterftecijfers door een radicale verschuiving in het
doodsoorzakenpatroon.
- Het tijdperk van epidemieën en hongersnood (tot 19e eeuw)
Epidemie= een ziekt die optreed bij een groot aantal mensen in hetzelfde geografische gebied en zich
snel verspreid.
In dit tijdperk is de sterfte hoog en wordt deze gedomineerd door infectieziekten. Samen met
incidentele hongersnood zorgen frequent voorkomende epidemieën van onder meer
maagdarminfecties (cholera) voor heftige fluctuaties in het sterfteniveau.
- Het tijdperk van afnemende pandemieën (1875 tot 1900)
Pandemie= een epidemie die zich over landsgrenzen verspreid.
In dit tijdperk daalde de sterfte aan infectieziekten sterk, om plaats te maken voor kanker, hart- en
vaatziekten en ongevalsletsels.
- Het tijdperk van degeneratieve en sterk met leefstijl samenhangende aandoeningen (tot
1970)
Gedurende dit tijdperk zet het proces van het 2e tijdperk zich door en wordt het
doodsoorzakenpatroon mede door een forse stijging van de sterfte aan hart- en vaatzieken. Er vind
een toename van welvaartsziekten plaats.
➔ Mackenbach
Na 1970 bleek een nieuwe fase in de epidemiologische transitie in te gaan. Een hernieuwde
sterftedaling zette toen in, vooral dankzij een forse daling in sterfte aan ongevalsletsels en hart- en
vaatziekten. Sterfte aan degeneratieve aandoeningen bleken te kunnen worden uitgesteld naar
hogere leeftijd. Men spreek van een nieuwe, vierde fase: 4. Het tijdperk van de delayed
degenerative diseases.
Dit vierde tijdperk kenmerkt zich daarnaast door emerging en re-emerging infections. Sommige oude
infectieziekten zijn teruggekeerd door een toenemende resistentie van micro-organismen tegen
antibiotica en nieuwe infectieziekten zijn opgekomen, zoals hiv/aids. (Mackenbach, 2016, pp. 24)
Compressie van morbiditeit = tegelijk met de toename van de levensverwachting verschuift het
optreden van ernstige beperkingen naar steeds hogere leeftijden. Als gevolg hiervan neemt het
aantal jaren in goede gezondheid toe, terwijl het aantal jaren in slechte gezondheid ongeveer
constant blijft en dus verder naar achteren in het leven wordt verschoven.
➔ Brug, 2017
Demografische transitie
Definitie= daling in sterftecijfer die gevolg wordt door een periode van sterke daling van de
geboortecijfers.
- …..- 500
• Mortaliteit is hoog, lage levensverwachting
• Eerste toiletten in Romeinse rijk -> riolering boven de grond.
• Hippocrates: klinische methodes van observatie
- 500-1750
• Mortaliteit hoog, levensverwachting laag.
, • Lepra piek tijdens kruistocht
• Regimen sanitatis: voorschriften voor gezond gedrag.
• 1346-1350: de pest
• 1722: eerste vaccinatie
- 1750-1850
• Mortaliteit hoog, lage levensverwachting
• Cholera epidemie -> Veel mensen hadden last van diarree en moesten vaak overgeven.
John Snow kwam er achter dat het door het drinkwater kwam. -> sanitaire beweging.
- 1850-1950
• Mortaliteit daalt, levensverwachting gaat omhoog -> populatie groeit.
• Ondergronds riolering systeem (1-1-2005)
• Schoon drinkwatervoorzieningen
• 1914: pest in Philadelphia -> Rat Receiving Stations
• 1928: eerste antibiotica. Zorg ging hier veel op vooruit.
Thomas McKeown (1930)
➔ Er was niet alleen een demografische transitie door de medische vooruitgang, maar ook door
andere dingen.
o Daling in infectieziektes
o Voor 1950 was er geen medische bestrijding van infectieziektes.
Opkomst public health
De public health is in haar huidige vorm ontstaan in de periode tussen 1830 en 1875: public health
als sanitaire beweging. De sanitary movement ontstond: artsen die op grond van epidemiologisch
onderzoek tot de conclusie kwamen dat er iets moest gebeuren aan de oorzaken van de slechte
gezondheidstoestand van grote delen van de bevolking. De oorzaken lagen behalve in de slechte
arbeids- en woonomstandigheden ook in politiek gevoelige zaken als armoede en uitbuiting, en in de
drinkwatervoorziening en vuilafvoer.
Sanitary idea is een theorie van Edwin Chadwick over de oorzaken en aanpak van de grote ziekten.
Hij kwam met het idee van een gesloten systeem om de uitwerpselen af te voeren en een
drinkwatersysteem naar huizen aan te leggen.
John Snow legde een verband tussen cholera en drinkwater. Door deze sanitaire revolutie werden tal
van hygiënische maatregelen getroffen.
In Nederland wordt de sanitary movement aangeduid met de term hygiënisten. Een gevolg was de
oprichting van het Geneeskundig Staatstoezicht in 1865.
Bedreigingen van volksgezondheid
